روان کال په سمنګانو کې د پستې حاصلات زیات شوي دي

روان کال په سمنګانو کې د پستې حاصلات زیات شوي دي د افغانستان مالدارۍ وزارت مسولینو ویلي دي چې سږ کال سمنګانو ګې بې څارې د پستې حاصلات زیات شوي دويي وايي د سمنګانو په ولایت کې د پستې پنځه زره او ۲۰۰ هکټاره کروندې جوړې کړي دي،

ددغه ولایت د کرنې رئیس محمد رحمن ارغندیوال ویلي ، د سمنګان ولایت په څه باندې ۴۲ زره او ۵۰۰ هکټاره ځمکه کې د پستې بڼونه جوړ شوي دي.د پستې دغه کروندې، چې په طبیعي ډول او د کرنې وزارت له خوا اېښودل شوي د روانکال حاصلات یې ۶۹مټرېک ټنه شوۍ دۍ سږکال په دغه ولایت کې د پستې حاصلات ډېر زیات وي او نورو ولایاتوو ترڅنګ به نورو هېوادونو ته هم ولېږدول شي.

نوموړۍ وايي چې مخکې به د پستې ونو ته پاملرنه نه کېدله ،او پزېکېدلې به خو اوس مهال د ځنګلونو او د پستې د ونو د پرېکېدو مخه نیول شوې ده او د پستې کروندې هم په پراخېدو دي،موږ د حاصلاتو د ښه کېدو په پار ۱۶ زره او ۵۰۰ نیالګي پیوند کړي دي،او همدا وجه ده چې د پيستې حاصلات ډېر شوي دي،

د دغه ولایت د کرنې ریس وايي ، په سمنګانو ولایت کې د پستې دوه ډوله ونې کرل شوي، چې للمي او اوبیزې دي او د بادغیس وروسته سمنګان په هېواد کې دویم ولایت دی، چې ډېره پسته پکې کرل شوې په لومړی مقام کې بادغیس ده. او ډېر حاصلات ترې راټولېږي. دا خبر د افغانانو لپاره ښه زېری ده ځکه پسته په نړیواله کچه ښه بازار لري او مونږ کولی شو نورو هېواددنو کې ورنه ښه ګټه ولرو او د هېواد اقتصاد مو وده وکړي،

د یادونې وړ ده چې د پستې د سیمو د پراختیا او د حاصلاتو د زیاتوالي په خاطر د شوراګانو له لارې هر کال پر بڼوالو د پستې ډېر شمېر نیالګي هم وېشي.د هېواد په ګڼو سیمو کې هر کال ټنونه وچه او تازه مېوه راټولېږي، خو د حکومت د نه پاملرنې له امله یادې مېوې بهر ته نه صادرېږي او ښه بیه نه ورکوي،

روان کال په سمنګانو کې د پستې حاصلات زیات شوي دي
روان کال په سمنګانو کې د پستې حاصلات زیات شوي دي

دولت ته لازمه دا ده چې د دې سکتور کې لا نوره پاملرنه وکړي تءڅو مو د هېواد اقتصادي مشکل حل شي او هېواد مو ترقي وکړي، ځکه افغانستان د وچې مېوې لپاره تر ټولو هېواد نه زیات مشهور دي او په نړۍ کې څارې نه لري باید دولت په دې سکتور کې د تجارانو سره کومک وکړي او د دويي غوښتنې ومني تر څو دغه سکتور وده وکړي او د افغانستان اقتصاد لا پیاوړۍ شي،

د تورخم له لارې پاکستان سره سوداګري کمه شوې

د تورخم له لارې هېواد ته د سوداګرۍ کموالی موندل شوۍ د افغانستان او پاکستان دولتونو تر منځ د خرابو سیاسي تعلقاتو له له کبله د تورخم له لارې سوداګرۍ ٨٠ سلنه راکمه شوې ده او پر ځاۍ نورو هېوادونو او لارو باندې سوداګري زیاته شوې ده،

تجاران وايي د دواړه مملکتونه اقتصاد او سیاست سره تړلی چې د پولي دواړو خوا سوداګرو ته يې میلیونونه ډالر زیانرسولۍ دۍ، دوی وایي د ورځې به شاو خوا ۱۵۰۰بار وړونکو موټرو تګ راتګ کولو خو اوس دغه ارقام ۲۰۰ سوه ته راکم شوي دي. د جلال اباد ګمرک رييس وايي د سوداګرو لپاره يي سهولتونه برابر کړي او کوښښ کوي چې یو ځل بیا دغه لار پخواني حالت ته بوزي،

تجاران زیاتوي چې له تېرو لسو کلونو را هیسې له دې لارې سوداګري کمه شوې ده.دوی وايي د پاکستان او افغانستان تر منځ د ترینګلي سیاسي مشکلاتو له امله د تورخم له لارې هېواد ته سوداګري کمه شوې او دغې چارې سوداګرو ته میلیونونو ډالر تاوان رسولۍ دۍ،او که حالات همداسې دوام وکړي نو دا به تجاران د سوداګري ختمولو ته مجبور کړي او نور به دا مسلک بیخي پریږدي،

سوداګر وايي دافغانستان ۹۰ سلنه تجارتي اموال د کراچۍ بندر له لارې هېواد ته راځي خو د دواړه هیوادونو تر منځ د نه همغږۍ له امله د افغان سوداګرو ۱۳۵۰۰ کانټینر د پاکستان په خاوره کې بند پاتې دي.دوی وايي د هېواد دننه نا سم ګمرکي وضعیت او نا انډولۍ هم د تورخم له لارې سوداګري خرابه کړې ده.

دويي شکایت کوي چې دجلالبادګمرک د محصول تعرفه لوړه ده او دوی هڅه کوي چې ننګرهار او کابل ته د کندهار او خوست له لارې تجارتي اموال راوړي چې په قیمت ورته ارزانه تمامیږي.د ننګرهار ګمرک هم مني چې له تېرو لسو کلونو راهیسې له دغې لارې سوداګري کمه شوې ده.چارواکې وايي اوس يي سوداګرو ته ګمرکي سهولتونه برابر کړي خو کوښښ کوي چې له دې لارې یو ځل بیا تجارت پراخه شي.

ښاغلۍ نصرت الله صاحبزاده وايي قانون سل سلنه تطبیق کوي خو وايي د هېواد ګمرکې قوانین یو شان دي او هېڅ کله به اموال په لوړه بیه محصول نه کړي.تورخم لار د کراچۍ بندر له لاري هېواد ته تر ټولو اسانه او مناسبه لاره ده خو سوداګر وايي که زمونږ مشکلات حل شي مونږ له دغه لارې تجارت نور هم زیاتوالۍ راولو کوم چې به اوس وخت کې هېواد ته ډېر کومک وکړي،

د ګاونډي هېواد پاکستان سره کله نا کله د سیاسي اړیکو د خرابوالي له امله د پاکستان او افغانستان سوداګريزې اړیکې زیانمنې شوي دي .د پاکستان دولت هر کله یې چې زړه وغواړي پر افغان سوداګرو ټول سوداګریز بندرونه تړي او د صادراتو او وارداتو مخه نیول کیږي ، چې له امله یې افغان سوداګر او کروندګر له غټو مشکلاتو سره مخ کوي دي

د سپین بولدک لار د ټرانزېټ لپاره پرانستل شوه

د سپین بولدک لار د ټرانزېټ لپاره پرانستل شوه د کندهار سرحدي ځواکونو کمیسار ویلي ، د افغان تجارانو د صادراتو، وارداتو او ټرانزېټ لپاره د سپین بولدک سوداګریزه لارخلاصه شوه دوي اوس کولۍ شي چې خپل واردات اوصادرات پاکستان سره وکړي،

ددغه کمیسار شریف الله غرزی وایلي ، پرون دواړو هېوادونو پرېکړه کړې، چې د صادراتو، وارداتو او ټرانزېټ لپاره سپین بولدک لاره خلاصه کړي ترڅو سوداګر د صادراتو او واردات خپل ډېر اوباسي او هېواد او سوداګرو ته فایده وشي، د دغه کمېسارۍ کمېسار وايي ، له تېرې ورځې را وړاندې پر دې لار له سوداګریزو توکو بار لسګونو موټرونو تګ را تګ کړی او په اوونۍ کې به یوه ورځ د خلکو د پلي تګ را تګ پر مخ پرانستلي وي.

پاکستان روان کال د سپین بولدک سوداګریزې لارې په تړلو سره د کندهار انګور سخت خراب کړل.د بولدک – چمن لارې تړل کېدو له امله په کندهار کې د انګورو حاصلات په باغونو کې پاتې دي.روان کال د کندهار د انګورو په حاصلاتو کې ۱۵ سلنه زیاتوالی راغلی، خو د تړلو لارو له امله دغه تازه مېوه په باغونو کې د ورستېدو له ګواښ ورته په مخه دۍ،

د تجارانو خوني یا چېمبر آف کامرس چارواکي پاکستان د افغان تازه مېوو لپاره تر ټولو لوی مارکېټ ګڼي او له دولت څخه غواړي ، چې د ډیپلوماټيکو کوششونو په مټ دې د لارې خلاصولو لپاره کوشش وکړي.دتېرو دريو مياشتو راپدېخواد کرونا ويروس د مخنيوي په خاطر د سپين بولدک- چمن لاره د هر ډول صادراتو پر مخ بنده وه ، چې له امله یې باغ لرونکې او د تازه مېوو سوداګر هم زیانمن شويباغ لرونکې وايي، روان کال يې د لارې د بندېدو له امله د انګورو حاصلات د هېڅ کوم هيواد ته نه دي صادر شوي او مارکېټونو ته ورکړل شوي،

باغ والا وايي،نورو کلونو کې به د کال په همدې وخت کې د انګورو د حاصلاتو نیمه برخه له هېواده اسول شوې وه، خو سږ کال کې له پاکستان سره د لارې د بندېدو له امله دغه حاصلات تر اوسه په باغونو کې دي او د ورستېدو له ګواښ سره مخامخ دي، چې په دې پاکستان سږ کال د کندهار انګور ضایع هم کړل.

د کندهار د چیمبر آف کامرس مشر وايي، تړلو لارو له يوې خوا کروند ګر او باغ لرونکي تاواني کړي او له بلي خوا سوداګر هم سوداګري نه شي کولاى، چې له دې سره نه يوازې خصوصي برخې ته زيان اوښتی؛ بلکې د سوداګرو زيان د هېواد پر اقتصاد هم منفي اغېز کړی.دوى له دولت څخه غوښتنه لري ، چې له پاکستان سره د سوداګریزو راکړو ورکړو لپاره دې د لارې خلاصولو لپاره مزاکرات وکړي،

د یادونې وړ ده چې د کندهار نه پاکستان ته وچې مېوې رازي او هلته په ښه بیه خرسیږي نو اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې دولت باید افغان تجارنو أپاره هم زمینه برابره کړي چې نور هم اسانۍ سره دوي خپل مال پاکستان ته ولیږي او هلته ورته زمینه برابره شي چې په ښه قیمت ېې خرڅ یا وپلوري نو دولت باید دې ټولو موضوعاتو ته ځانګړې پاملرنه وکړي ترڅو هېواد د اقتصادي وده وکړي او په ځان بسیا هم شي،

هند ته افغان صادرات نورهم مخ په زیاتېدو دي

هند ته افغان صادرات نورهم مخ په زیاتېدو دي د ملګري مملکت هند ته د افغانستان اوسني صادرات د تېرو کلونو په پرتله ٢١ سلنه زيات شوي دي. د دغه هېواد دولت وايي که چېرته نور ملکونه له دې چارې سياسي استفاده ونه کړي،دوي به افغانستان سره تجارت نور هم ښه کړي،

دسرچينیو له مخې ، په انډیا کې د افغانستان سفارت سرپرست طاهر قادري ويلي دي، چې هند ته د افغانستان د ٢٠٢٠ کال صادرات ٥٣٠ ميليونه امريکايي ډالرونه زیات شوي دي ، د څېړنو به بنسټ د تېرو کلونو په پرتله ٢١ سلنه زياتوالى پکې راغلى دى.همدا رنګه بل لوري ته هندي رسنيو په ځينو راپورونو کې ويلي دي، چې په واګه بندر د افغانستان او هند ترمنځ سوداګريز فعاليتونه ډېر شوي دي.کوم چې به افغانستان د اقتصاد لپاره یو ښه زېرۍ وي اوو دې سره به د افغانستان اقتصاد ښه شي،

دغه هېواد په خپلو راپورونو کې زياته کړې ده، له هغه ورځې چې پاکستان د افغانستان سوداګرو ته د واګه بندر له لارې له هند سره د سوداګرۍ اجازه ورکړې ده، ١٤ لارۍ د پاکستان له لارې په واګه باندې هند ته راغلې دي.دويي وايي باید پاکستان د تل أباره دوي ته اجازه ورکړي چې افغانستان سره تجارت وکړي ترڅو دواړو هې،ادونو ته پکې فاید اوشي او افغانستان اقتصاد هم ښه شي

یادو ١٤ لاريو کې چې د واګه له لارې هند ته تللې دي، په دې کې د افغان سوداګرو سوداګريز توکي چې تر ډېره پورې پکې وچه مېوه ده، هند ته صادره شوې ده. او افغانستان واحد هېواد دۍ چې وجه مېوه پکې ډېره ده باید افغان تجارران هم وچه مېوې تلیدات زیات کړي او دې لپاره کار وکړي ترڅو وچه نوره هم زیات شي او د هند په شمول نورو هېوادونو ته هم صادر کړي،

د انډیا دولتي چارواکي وايي، چې دوى کوشش کوي له افغانستان سره د سوداګرۍ پهسکتور کې له خپل لوري نورې اسانتياوې هم رامنځته کړي او تمه يې ښکاره کړې ده چې پاکستان به له دې تجارت څخه سياسي استفاده ونه کړي. دوى همدا رنګه له پاکستان غوښتنه کړې چې افغان سوداګرو ته دې اجازه ورکړي چې په بېغمه او ارام ذهن خپلې سوداګرۍ ته دوام ورکړي،

هند ته افغان صادرات نورهم مخ په زیاتېدو دي
هند ته افغان صادرات نورهم مخ په زیاتېدو دي

د يادونې وړ ده چې د افغانستان او هند ترمنځ د تجارانو لپاره لنډه لار واګه ده، چې افغان سوداګر د پاکستان له لارې خپل سوداګريز توکي هند ته صادر کړي ههداراز دا یولاره ده چې افغانستان ته هم خپل مال را صادر کړي ترڅو د دواړو هېوادنو پکې اقتصادي فایده وشي او دواړه هېوادونه په یو ځاۍ ووده وکړي افغان دولت ته هم پکار دي چې په تجارت باندې نور هم کار وکړي ترڅو د هېواد تجارت نورو ملکونو سره نور هم ښه شي،

کندهارکې د شاتو تولیدات نورهم زیات شوي دي

کندهارکې د شاتو تولیدات نورهم زیات شوي دي ، دغه ولایت کې د شاتو مچیو فارمونه او د شاتو تولید زیات شوی دی.د دغه ولایت مسولین د تېر کال په پرتله سږکال زیات تولید شوي دي،کوم چې د هېواد اقتصاد لپاره یو ښه زیرۍ دۍ،


د یاد ولایت د کرنې او مالدارۍ د مسولینو په وینا په یاد ولایت کې هر کال د شاتو د مچیو د فارمونو د زیاتوالي له امله شاوخوا ۲۷ ټنه شات یا عسل تولیدیږي.دغه چارواکي وايي چې هرکال په کندهار کې زیات شات توليديږي خو سږ کال تر ټولو کلونو زیات شات تولید شوې دي او لا هم توليديږي دا هم باید یاده کړو چې شات د یخو ځایونو په پرتله ګرمو ځایونو کې زیات کيږي نو کندهار هم د نورو ولایاتو په پرتله ګرم دٌۍ همدا وجه ده چې دغه ولایت کې شات ډېر توليدیږي،

د دغه ولایت د شاتو تولید د هیواد ډیری ولایتونو او همدا رنګه له هیواد بهر عربي هیوادونو ته هم صادریږي.دد کندهار نه شات اکثره کویت، سعودي ، متحده عربي اماراتو ته صادريږي ددغه هېوادونو وګړي اکثره شات ډېر خوښۍ او هر کال ورته استول کيږي افغانستان نه علاوه پاکستان او هند او بنګله ديش نه هم اماراتو او عربي ملکونو ته شات ډېر صادریږي او دغه شات عربان ډېر اخلي او استفاده کوي ېې

اوس مهال کندهار ولایت کې ۵۴ د شاتو د تولید فارمونه موجود دي، چې هر فارم کې تر شپږ زرو پورې مچۍ ساتل کیږي.او شات ورڅخه توليديږي د دغه ولابت د کرنې مسولین ووايي چې کندهار کې د نورو ولایاتو پرتله هم ډېر شات تولید شوي او لا هم توليديږي کوم چې د هېواد اقتصاد لپاره ډېرښه زېرۍ دۍ څکه چې د هېواد صادرات کله ډېر شي نو دا د هېواد اقتصاد لپاره یوه ښه نښه ده او باید دولت هم په دې اړه نور کار هم وکړي ترڅو شات په نړیواله کجه وپلورل شي

د شاتو د مچیو هر صندق ۵زره افغانۍ ارزښت لري، چې د کندهار د بزګرانو اقتصادي وضعیت د پیاوړتیا سبب شوی دی.دلت باید دغو بزګرانو سره کار وکړي ترڅو د دويي شته ستونزې حل شي ځکه که مونږ اوکورو دغه بزګران د دولت نه خوشاله ندي او په وینا ېې سم سهلت ورته نه ورکول کيږي او نه ورته دولت پاک کيږي،

کندهارکې د شاتو تولیدات نورهم زیات شوي دي
کندهارکې د شاتو تولیدات نورهم زیات شوي دي

اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې باید ټول تجاران سره یو ځاۍ شي او دولت ته مراجعه وکړي ترڅو دويي ته هغه څه ورکړل شي کوم چې د دويي ته پکار دي وزارت تجارت هم باید په دې اړه یو مېکانېزم جوړ کړي ترڅو دويي ته سهولت ایجاد شي او د هېواد اقتصاد پیاوړۍ شي او نوره هم وده وکړي او افغانستان به د ځان بسیاینې ته نور هم ورلنډ شي،

پاکستان له افغان تجارانو په غیر قانوي ډول پېسې اخلي

پاکستان له افغان تجارانو په غیر قانوي ډول پېسې اخلي پاکستان هېواد افغان ټرنسپورټ ایسوسیشن وايي، د توکو د انتقال په وخت کې پاکستان له افغان سوداګرو نه په غیر قانوني ډول پیسې اخلي،

ګاونډي هېوادپاکستان کې د افغانستان ټرانسپورټ ایسوسیشن استازو غوښتنه وکړه، چې د پاکستان له خوا دې د غیر قانوني پیسواخيستل منع شي.دوی د پاکستان له لوري د غیر قانوني مالیاتو اخذ د ځنډېدو غوښتنه کوي. تجارانو او د ټرانسپورت ټولنې استازو د خیبر پښتونخوا له حکومت غوښتي چې د افغان سوداګرو څخه د غیر قانوني پیسو د را ټولېدو مخنیوی دې وکړي او په خیبر پښتونخوا کې دې د افغانستان سوداګرو د توکو د انتقال لپاره په لارو کې مشکل هم نه جوړوي،

دا اول وار نه دی چې افغان تجاران د پاکستان له لوري له دوی څخه د غیر قانوني پیسو له اخیستلو شکایت کوي بلکې تر دې مخکې هم د هېواد تجارانود پاکستان پولیسو له خوا د غیر قانوني پیسو له اخیستلو شکایت او نیوکې کولې،دغه هېواد د افغانستان هغه ګاونډی هېواد دی چې تر ډېره یې د وګړو اړتیاوې او سوداګرۍ پر یو بل ولاړې دي او د سوداګرۍ اړیکو په ټکنۍ کېدو سره د دواړو هېوادونو د وګړو ورځنۍ اړتیاوې لا سختیږي.د دواړو هېوادونو سوداګري تر ډېره د خپلمنځي اختلافاتو قرباني شوي هم دي،

کله هم چې افغانستان سره د پاکستان د سیاسي اړیکو په خرابېدو سره هر ځل پاکستان له افغانستان سره مهمې سوداګریزې لارې بندوي او افغان سواګرو ته د صادراتو او وارداتو اجازه نه ورکوي چې ورسره افغان سوداګرو ته هم په میلیونونو تاوان اوړي.څو اوونۍ وړاندې پاکستان د کرونا ویروس د خپرېدو د مخنیوي لپاره د تورخم او سپین بولدک سوداګریزې لارې تړلې وې، چې افغان سوداګرو ته یې درانه مالي زیانونه واړول خو د دواړو حکومتونو تر منځ تر تر ډېرو بحثونو وروسته په اوونۍ کې د شپږو ورځو لپاره پر پرانیستو یې فیصله وشوه،

اوسمهال تېره ورځ وړاندې هم د کندهار په سپین بولدک ولسوالۍ کې د یو لاریون په ترڅ کې له پاکستان دولت وغوښتل چې سوداګري دې له سیاست نه قربانوي او د یو ښه ګاونډي تمثیل دې بس کړي.احتجاجونو د پاکستان قونسلګرۍ مخ ته لاریون کړی و او له پاکستان یې وغوښتل چې افغانانو ته دې ځواب ورکړي چې دوست هېواد دی ګه دوښمن، که له افغانستان سره دوستي کول غواړي د سوداګرو او خلکو د تګ را تګ پر مخ دې لارې نه بندوي او که نه نو له افغانستان دې خپلې ټولې نماینده ګۍ ختمې کړي،

اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې باید د دواړو هېوادونو دولتونه کيني ا داډول مسایل ته د حل لاره اووګوري ترڅو دا ډول کړنو مخه ونیول شي،او د دواړو هېوادونو ترمنځ تجارت لا نورهم پراخه شي ترڅو د دواړو هېوادونو سوداګرو تهګټه وريږي څومره چې سوداګر راکړه ورکړه ډېره شي نو د دوترو هېواد اقتصاد به هم قوي وي او عواید به ورځ تربلې نور هم زیاتيږي

دافغانستان اوآذربایجان د بهرنیو چارو وزیران دلاجوردوپرلارې خبرې شوي

د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت نوماند وزیر محمد حنیف اتمر د آذربایجان د بهرنیو چارو وزیر المار محمد یاروف سره ټیلیفون له لارې خبرې اترې وشوې،او په دغه تلیفونې تماس کې د دواړو هېوادو په منځ کې د دوه طرفه اړیکو او نورو موضوعاتو خبرې اترې وشوې،

دغه وزارت وایي چې دا خبرې وړمه ورځ شوي په دې ټیلیفوني خبرو کې دواړو لوریو په یو لړ مهمو موضوعاتو له هغې جملې، د افغانستان، ترکمنستان او آذربایجان تر منځ د درې اړخیزه جلسه جوړول، د لاجوردو لارې د هوکړه لیک په چوکاټ کې د دوه اړخیزو او څو اړخیزو کومکونو د پراختیا پر څرنګوالي، همداراز د دواړو هېوادونو تر منځ د سیاسي او اقتصادي اړیکو د لا ډیرې پیاوړتیا پر مسئلو، بحث وشو او دواړو لوریو خپل نظرونه سره شریک کړل.

دخارجې وزارت ویلي؛ د آذربایجان د بهرنیو چارو وزیر له افغانستان سره د کوییډ ۱۹ ناروغۍ د مبارزې په لار کې د هغه هېواد د روغتیایي مرستو په اړه ویلي چې د آذربایجان له لوري پر روغتیایي توکو بار یوه الوتکه کې افغانستان ته روغتیايي مرستې وړل کیږي.ازربایجان یو له هغو هېوادو څخه دۍ چې د افغانستان سره ېې د کرونا ویروس سره د مبارزې په برخه کې مرسته وکړه د دې وړاندې امریکا او عربي اماراتو د افغانستان سره په دې برخه کې مرسته کړې وه

بلخوا د ا‌زربایجان سره لاجوردو لار یوه مهمه اقتصادي، ټرانزیتي او تاریخي لار ده چې په دې وروستیو کې یې د بیا راژوندي کولو لپاره ګړنډي ګامونه پورته شوي دي.د دې وړاندې هم افغان حکومت د لاجوردو پر لاره خبرې اترې شوي دي او د غه لارې د څرنګوالي او اینده پلانونو په اړه هم خبرې اترې شوې دي

اوس وخت د دې رارسدلۍ دۍ چې باید دواړه ملکوونه ښه اړیکې وساتي ترڅو په سیمه کې د امنیت ترڅنګ تجارت ته هم کاروشي ځکه که تجارت د هر هېواد د اقتصاد لپاره ښه زریعه وي د عووایدو لوړولو لپاره که افغانستان غواړي چې عوایړ ېې نور هم لوړ شي نو باید د سیمې هې،ادنو سره ښه اړیکو ترڅنګ ښه تجارتي اړیکې هم وپالي،

دافغانستان اوآذربایجان د بهرنیو چارو وزیران دلاجوردوپرلارې خبرې شوي
دافغانستان اوآذربایجان د بهرنیو چارو وزیران دلاجوردوپرلارې خبرې شوي

د افغانستان عواید د کرونا ویروس له امله اوس راټیټ شوي دي او که دغه لړۍ دوام وکړي نو د هېواد عواید به نور هم راټيټ شي اوس وخت درارسېدلۍ چې څومره ژر تر ژره اقتصادي سرګرمیانې پیل شي او مملکت عواید ته ګټه ورسيږي،

د تورخم له لارې پاکستان سره سوداګري کمه شوې

پاکستان ته دافغانستان صادرات نن رسما پیل شول د هېواد د سوداګرۍ خونې چارواکي وایي، نن رسما له افغانستان څخه پاکستان ته د صادراتو لړۍ پيل شوه، د دغې ښونې مرستیال الکوزي رسنیو ته وویل چې نن باکستان ته صادرات پیليږي،

هغه ویلاوس به تورخم بندر د غلام خان بندر، او بولدک به په هفتې کې د وارداتو او صادراتو لپاره شپږ ورځې پرانیستۍ وي. افغاني صادراتو ته به د یو ځانګړي میکانیزم له مخې اجازه ورکول کیږي چې هغه پاکستان ته تیر شي.نن رسماً دغه لړۍ شروع کيږي، او په بندرونو کې تدابیر نیول کیږي او ان شاءالله پیلیږيالکوزي وویل چې د تیرو شااوخوا څلورو میاشتو راپدېخوا پاکستان ته د افغان صادارتونه وه خلاصه، د افغان تجارانو په وینا په دغه مواده کې د صاداراتو او واریداتو د بهیر ټکني کېدو له امله د دواړو خواو تجارانو ته لوی اقتصادي زیانونه اوښتې دي.بلخوا د ننګرهار سیمه ییزو چارواکو هم نن دوشنبه له یاد ولایت څخه پاکستان ته د افغان صادراتو د لړۍ پیلېدوخبر نشر کړۍ وو،

دجلااباد د والي ویاند عطاءالله خوګیاڼي په دې اړه پر خپل فېسبوک پاڼه لیکلي:”نن لس بجې به رسماً ننګرهار څخه د تورخم له لارې کوزې پښتونخوا او پاکستان ته صادرات پیل شول

پاکستان ته دافغانستان صادرات نن پیل شول
پاکستان ته دافغانستان صادرات نن پیل شول

ښاغلي خوګیاڼي ویلي چې د تورخم دروازه به د صاداراتو او وارداتو لپاره دوه طرفه خلاصه وي.په اسلام اباد کې د افغانستان سفیر عاطف مشعل تیره اونۍ وویل چې ټاکل شوې بله اونۍ به د تورخم، سپین بولدک – چمن او غلام خان د بندرونو له لارې پاکستان ته د افغان سوداګرو د مالونو صادرات پیل شي.

ګاونډي هېواد پاکستان د روان ۲۰۲۰ میلادي کال د مارچ د میاشتې په سر کې لومړی د چمن سپین بولدک او بیا د مارچ په نیمايي کې د تورخم بندر د کرونا ویروس د وبا د خپریدو د مخنیوي د هڅو په لړ کې بند کړل.که څه هم له نږدې دوو میاشتو راهیسې پاکستان د تورخم او چمن – سپین بولدک بندرونه افغانستان ته د ترانزیتي مالونو د وارداتو پرمخ پرانیستي، خو په تیرو شاوخوا دریو میاشتو کې د افغانستان څخه پاکستان ته هر ډول صادرات بند شوي دي.

افغان دولت په ډېرو هڅود تورخم او سپین بولدک لاره د افغان سوداګرو او صادراتو پر مخ خلاصه شوه خو اوس سوداګرو او ډرېورانو ته پکاردي چې د پاکستان لخوا په دويي باندې لګوول شوي شزایطو باندې عمل وکړي و ځکه که سوداګر په دغو شرایطو باندې عمل وننکړي نو د کرونا ویروس به نور هم زیات شي او دواړه خواوې به یو ځل بیا ستونزو سره مخ شي او ښايي یو ځل بیا دغه لاره بنده شي،

د تورخم له لارې پاکستان سره سوداګري کمه شوې

پاکستان چارواکو په مشروط ډول خپلې پولې د افغان صادراتو پر وړاندې پرانیستې، دغه صادرات د کرونا ویروس له خپریدو وروسته نیږدې درې میاشتې په ټپه دریدلي وو خو اوسمهال کرونا ویروس چې په نړۍ کې بازي ملکونو پریکړه کړې چې کاروبارونه دې پرانيستل شي په دې لړ کې پاکستان کې هم چارواکو دا پرېکړه کړې چې افغانستان سره به کاروبار پرانيزي،

پاکستاني چارواکو په دې شرط دغو صادراتو ته خپلې دروازې بیا خلاصې کړي د افغانستان اوپاکستان په پوله  هره ورځ به تر سلو موټرو پورې دغه صادرات له افغانستان څخه پاکستان ته لېږدول کیږي، دغه صادرات دغه راز د پاکستان له لارې هند ته هم لېږل  کیدای شي، د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو وزارت ویلي، چې مخکې دغه صادرات د ورځې تر پينځو سوو موټرو و

د دې وړاندې د افغانستان د سوداګرو شورا ویلي وو، چې د صادراتو پر وړاندې یې د پاکستاني لارو تړل کیدو افغان تجارانو او کروندګرو ته تر سل میلیونه ډالرو تاوان اړولی وو، پاکستان تل افغانستان سره د سوداګرو هوکړو په نقض تورن شوی دۍ،

دويي زیاتوي ، پاکستان ته د صادراتو درې میاشتې په ټپه درېدو سوداګرو او بزګرانو ته څه باندې سل میلیونه ډالره زیان اړولی، دا شورا زیاتوي مخکې د تورخم او سپین بولدک له دروازو هره ورځ پاکستان ته د تازه میوې او سبو (سبزي) ۵۰۰ ګاډي تلل، خو په تېرو درې میاشتو کې له دې دروازو هېڅ ګاډی نه دی وتلی،

 دې شورا ریس امید حیدري ویلي وو ، اوس دوی اړ دي چې په کورني بازار کې په کمه بیه تازه میوې او سابه(سبزي) وپلوري، ورځانه څلور سوه پنځه سوه ګاډي پاکستان ته تلل، درې سوه د مېوې او دوه سوه یا یو سل اتیا د سبزي، اوس هیڅ صادرات نه لرو، پاکستان یو موټر هم نه پرېږدي چې ور شي:

نوموړی وايي، اوس چې د مېوې موسم دی، باید د ورځې درې سوه ګاډي پاکستان ور پرېږدي،”که پاکستان له درې سوه کم ګاډي ور پرېږدي، موږ ډېر زیانمېږو

پاکستان تېر مارچ کې سپین بولدک او تورخم دروازې وتړلې، خو میاشت وروسته یې له خپلې خوا ګاډو ته پرانیستې.د افغان سوداګرو په خبره، له پاکستان د ورځې نږدې پنځوس ګاډي افغانستان ته راځي خو اوسمهال ېې یو واربیا په مشروط ډول د افغانستاني توکو لپاره خپلې پولې پرانيستې،

د سوداګرۍ وزارت باید همیشه د دې کوشش وکړي چې خپل صادرات زیات کړي ترڅو د افغانستان اقتصاد ته ېې فایده وشي، ا د هیړاد عوایدو کې زیاتوالۍ راشي افغانستان چې زیات تمرکز ېې په وارداتو دۍ او اکثره تجارت ېې د پاکستان هیواد سره دۍ اوس وخت د دې راسیدلۍ چې زمونږ هیواد ډېر تولیدات وکړي، او دغې سره خپل اقتثاد ته رشت ورکړي،

.

ګرم څښوني کرونا لپاره خه درمل دۍ

دوه ورځېوړاندې د چایو نړیواله ورځ وه، هغه چې خوند یې بېل او نړیوال شهرت لري. د چایو اصلي ځاۍ چین دۍ، خو په افغانستان کې یې هم شوقیان ډیر دي  د افغانستان چیمبر اف کامرس وايي هر کال  ۷۶ زره متریک ټنه چای له بهرنیو هېوادونو افغانستان ته واردیږي. .

کېدای شي افغانستان کېله چایو بل هېڅ څه زیات ونه څښل شي. چای د افغانانو ژوند ملګرۍ دۍ.او هېڅ بنډار یی له چایو نه بغیر نه وي. افغان کمیونټیانې ته د چایو څښلو دود ل ډیر وخت  ور پاتې دی او تر ډېره د زیاتو چایو په څښلو مشهور هم دي. ان ځینې افغانان په دې باور دې چې د چایو په نه څښلو یې سر درد کوي او فکر یې هم جوړ نه وي. د زیاتو چایو څښلو له امله د افغانستان په بېلا بېلو ښارونو په ځانکړي ډول کابل کې سماواتونه او چای خونې جوړې شوې دي خلک وزري او چاۍ څکي او ګپ شپ هم لګوي. .

د پلازمېنې کابل په کاه فروشي کوڅه کې یو سماوار چې اویا کلنه مخینه لري، له همغو پخوانیو پیالو او چینکو سره خلکو ته چای ورکوي. د پکتیا اوسېدونکی عنایت الله ځدراڼ وايي د چایو څښل د عادت تر څنګ یې چای ښه ملګری دی. د چایو بوټی پنځه زره کاله وړاندې په چین کې وپېژندل شو او په اوولسمه پېړۍ کې یو شمېر خلکو له چین نه اروپا او له هغه ځایه نورو هېوادونو ته هم ورسېد..

که څه هم چای بېلا بېل ډولونه او خوند لري خو په افغانستان کې تر ډېره د شین چای مینه وال زیات دي. که څه هم کره معلومات نشته چې کله د چایو دغه بوټی افغانستان ته راوړل شوی او په کلني ډول یې په دې هېواد کې مصرف څومره دی، خو د افغانستان د سوداګرۍ خونه وايي د کابو ۱۲۳ میلیون ډالرو په ارزښت په کلني ډول چای هېواد ته راوړل کېږي..

د شین او تور چای تر څنګ له څو کلونو را هیسې په افغانستان کې د زعفران چای مینه وال زیات شوي، هغه بوټی چې په افغانستان کې کرل کېږي او نړیوال شهرت هم لري

د یادونې وړ ده ده چې افغانان که چرته هم وي یا چرته سفر کوي له ځان سره چاۍ ضرور وړي او څکي یی چاۍ د افغانانو په کلتور کې مهمه ونډه لري او دوي یی خپل دستور ګنړي هر یو افغان که هیواد کې دننه دۍ که بهر ځان سره شین چاۍ به کور کې ضرور ساتي له بلېخوا بیا زمونږ کاونډي هیواد پاکستان کې شین چاۍ پر ځاۍ تورچاۍ څکي او ډیر شوقیان لري.