جينوا كنفرانس:افغان حکومت سره د نړیولو مرستې

جینیوا کې د افغانستان د رفا او ځان بساینې په نوم رابلل شوي کنفرانس کې د نړۍ ډېری هیوادونو له افغان حکومت سره میلیاردونه ډالر کومک اعلان کړ.د دې نه وړاندې ویل کېدل چې ښايي دغه کومک ونشي لامل ېې د فساد سره مبارزه نه کول یاد شوی وو.

شمروز خان مسجدي چې دمالیې وزارتویاند دی په یوه ویډيويي پیغام کې ویلي، چې د جینیوا کنفرانس په ناسته کې اروپايي اتحادیې، پاکستان، جاپان، هند، ایټالیا، انګلستان، اسټرالیاډنمارک، ناروې او یو شمېر نورو هیوادونو په کلني ډول او یا هم د مرستو په څلور کلن پروګرام کې له حکومت سره د مرستو اعلان کړی.دهغه په خبره، که څه هم تمه ده چې د غونډې په دوام د امریکا او سعودي په ګډون یو شمېرمهم هیوادونه او د نړیوال بانک او اسیا پراختیایي بانک په ګډون یو شمېر مهم بنسټونه مرستې اعلان کړي؛

خو تر اوسه له حکومت سره د شویو مرستو اندازه شپږ میلیارد ډالرو ته رسېدلې.دغه مرستې داسې مهال اعلانېږي، چې د طالبانو او امریکا تر منځ د شوي تړون په اساس له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو د وتلو لړۍ روانه ده او تر څنګ یې په دوحه کې د افغان سولې خبرې هم پیل شوې.

داسې ګمان کېده چې نړیوال به نور له حکومت سره مرستې ونکړي او شوې مرستې به د هیواد په سوله او ثبات پورې وتړي؛ خو داځل هم د ۲۰۱۶ کال د جینوا کنفرانس په اړه مرستې اعلان شوې.او لا هم تمه کیږي چې مرستې نورې هم زیاتې شي ویل کیږي چې د نړیوال بانک او امریکا لخوا لا هم د مرستو اعلان ندی شوی.

د جېنيوا کنفرانس کې د مرسته کوونکو هيوادونو له توقع څخه لوړو مرستو لپاره، له ټولو هيوادونو څخه مننه کړې او سوشل میډیا کې په دې اړه ویلي چې د جینیوا کنفرانس پخپل ځان کې د افغانستان لپاره له سیاسي پلوه یوه بې ساري لاسته راوړنه ده.دويي پر حکومت ږغ کړی. چې د تېر ځل څخه په تفاوت دا ځل ټولي مرسته شوي پيسې په پرمختيايي چارو کې په شفاف ډول مصرف کړي؛ د فساد او څو مشخصو کسانو جېبونو ته د تللو مخه يې ونيسي.
.

د کافي فایدې او نقصانات

کافي خپل شوقیان لري. ډېری خلک ددې پرځای چې چای وڅښي، له کافي نه استفاده کي. په خاص توګه د سهار پر مهال یې د موډ برابرولو لپاره استفاده کوي، خو ځینې خلک یې په څښلو کې افراط کوي او په مثبتو او منفي اغېزو یې نه پوهېږي.ځکه کیدایشي دا د بدن لپاره ښه پرځای منفي ثابت شي.

د راپور پر اساس ویل کېږي، هره ورځ په نړۍ کې له دوه میلیارده کپه (پیالو) څخه زیاته کافي مصرف کیږي، چې دا شمېر د ژمي په جریان کې څو چنده ډیریدی شي. په هر حال راځئ په دې پوه شو چې د کافي ګټې او تاوانونه کوم دي؟د کافي خوښونکي ښایي تلوسه ولري، چې ساینسي شواهد یې په اړه څه وایي.د کافي په جوړښت کې تر ټولو اغېزمن جُز کافین دی، له ډېرو څېړنو څخه څرګنده شوې چې د انسان پر بدن مثبتې اغېزې لري، خو په عموماً کې د کافي جوړښت ډېر پیچلی دی او په همدې سبب ویل کېږي چې هم ګټې او هم تاوانونه لري.

فایدې

هر وخت ورزش کولو یو ساعت د مخه د کافي څښل، کولی شي چې له ۱۱ تر ۱۲ سلنه فزیکي فعالیت ډېر کړي. د کافي په جوړښت د کافین مواد د انډرالین هورمون هغه هورمون دی چې انسان د یو کار لپاره هڅويافرازوي او د فزیکي فعالیت کچه ډېروي.د کافین مواد نه یوازې د وازدو حجرې ختموي، بلکې د بدن د وازدو یا غوړ په اوبه کولو کې هم مهم رول لري.د کافي په جوړښت کې د پوتاشیم او میګنیزیم شتون د انسولینو پکارولو کې مرسته کوي. دغه راز د وینې لوړ فشار برابر ساتي او د مالګې او بورې استعمال ته اړتیا کموي.

وایي چې د ورځې تر شپږو پیالو کافي څښل مو د ناڅاپي مړینې خطر کموي. په یوه څېړنه کې راغلي هغه کسان چې کافي استعمالوي د هغو په پرتله چې کافي نه استعمالوي، د ناڅاپي مړینې کچه یې ۲۵ سلنه لږه ده.د یوې څېړنې له مخې ویل کېږي، چې د ورځې څلور پیالې کافي څښل په سړو کې د پروستات د سرطان خطر ۲۰ سلنه او په ښځو کې د میټریال سرطان خطر  ۲۵ سلنه کموي. دغه راز په بدن کې زیاته اندازه کافین درلودل د ځینو عصبي ناروغیو لکه د الزایمر خطر هم لږولی شي.

په ورځ کې له ۲ څخه تر ۴ پیالو کافي څښل مو د فلج کېدو خطر کمولی شي.د بې کیفیته کافي کارول د سر درد، کمزوري کېدو او طبیعت یا موډ د بدلون لامل کیدی شي، خو دا هغه وخت امکان لري کله چې د کافي وخت تېر شوی وي یا کوم زیان ور اوښتی وي.

د کافي څښلو نقصانات

په لږ وخت کې له ۸۰ تر ۱۰۰ پیالو یا ۲۳ لیتره کافي څښل، په بدن کې ۱۳ ګرامه کافین تولیدوي، چې دې کچې ته په رسېدو انسان قۍ یا ګانګې کوي او ژوند یې له ګواښ سره مخامخ کېږي.له ۲۳ لیترو څخه زیاتې اوبه هم د انسان لپاره خطرناکې وي په کافي کې د کافینو شتون د خوبۍ او نا آرامۍ لامل کېږي.

نو په همدې موخه روغتیاپالان وایي چې په ورځ کې دې له څلورو پیالو زیاته کافي ونه څښل شي.په دې اړه ډول ډول خبرې شوي، خو باوري خبره داده چې کافي د حمل مرحله ډېره حساسه کوي. همدا لامل دی چې روغتیاپالان مېرمنو ته د یوې پیالې کافي وړاندیز کوي او د ډېر استعمال نه ېې منع کوي.

دعطا محمد نور امرالله صالح ته ځواب

دعطا محمد نور امرالله صالح ته ځواب د مزار شریف پخوانی والي عطاء محمد نور د ولمشر اشرف غني لومړی مرستیال او د کابل سرپرست امنیه قومندان امرالله صالح کابل ښار کې د غلا او «ترور» په خپرولو تورن کړی دی.ا ویلي دی چې حکومت دې خپلې ناکامي په دا ډول څرکندونو نه پټوي.

دا څر ګندونو څو ورځو راهیسې په سوشل میډیا کې سخت زور اخیستی، چې له دې سره د دواړو غاړو فیسبوکي پلویانو هم یو بل سخت «ښکنځي» او «رټي».تیره ورځ د بلخ پخواني والي عطاء محمد نور د امرالله صالح لخوا کابل ښار کې د امنیتي میثاق په نوم پروګرام له لارې پر نامسئولو وسله والو د وسلو د ویش پروګرام ته په اشارې سره ویلي، چې ښاغلی صالح غواړي له دغې لارې د خپل ګوند«زرغون خوځښت» کسان په کار وګوماري او خپل سیاسي سیالان ورباندې وځپي.د ښاغلي نور په ځواب کې امرالله صالح هم پرون د سه شنبې په ورځ په خپلې فیسبوک پاڼې «نور» ته په اشارې ولیکل۔

په حیرتان بندر کې د فساد داسې قضیه به رسنیزه کړي، چې په خبره یې ځینې حلقاتو په میاشتنۍ توګه د ملت څومره پیسې خوړلې دي.نوموړي دغه راز «نور» ته په خطاب کې لیکلي ؤ، د خپلو غاښونو ته به پام کوي، ځکه عطاء نور څو کلونه وړاندې د «ملي پخلاینې عالي شورا» اوسني مشر عبدالله عبدالله سره د یوې ناندرۍ پرمهال هغه د غاښونو د ویستلو ګواښ کړی ؤ.او نومړی ته ېې سختې خبرې کړې وې.

د امرالله صالح د ننیو تورونو په ځواب کې عطاء محمد نور توند فیسبوکي غبرګون ښودلی او «صالح» یې د ملي امنیت له تصدۍ او ملي دسترخوان څخه د غلا ترڅنګ د هېواد سیاسي او مذهبي مشرانو په سپکاوي او «ترور» تورن کړی دی.

عطاء نور وايي، امرالله صالح «یو غلام بچه» ګوډاګی ماشوم دی او دده سیال هیڅکله نه شي کیدای، ځکه په خبره یې «صالح» نه جهادي مخینه لري او نه هم سیاسي بلکې د تاجکستان پلازمینه دوشنبې کې د جمعیت ګوند د سیاسي دفتر کمپیوټرکار پاتې شوی دی.

نوموړي همدا راز صالح او د هغه ګوند د بهرنیو هېوادونو ګوډاګی او جاسوس یاد کړی او ننګولی یې دی، چې د «زرغون خوځښت» ټول پلویان د جمعیت ګوند د یوې ولسوالۍ افرادو ته هم نه شي رسیدلای.هغه وايي چې صالح دې په ځان کار وکړي. او کله چې څه وايي یا ېې لیکی نو سوچ او فکر دې کوي.

د استاد عطا په خبره داچې امرالله صالح د خپلو سیکولر(بې دینه) افکارو له امله د هېواد سیاسي مشرانو، د اسلام د ستر پیغمبر حضرت محمد صلی الله علیه وسلم وارثینو علماء کرامو، مذهبونو، ملي او جهادي شخصیتونو او هزاره قوم ته هم سپکاوی کړی، آخر دی کوم حد ته پابند دی هغه وايي چې د دا ډول خبرو دې ډډه وکړي.

معصوم ستانکزی:طالبانو سره خبرې د سولې راوستلو یواځینی لار ده

معصوم ستانکزی:طالبانو سره خبرې د سولې راوستلو یواځینی لار ده د حکومت ټيم مشر معصوم ستانکزی وایي، له طالبانو سره په اوسنیو شرایطو کې مذاکرات کول ستونزمن دي؛ خو بیا هم سولې ته د رسېدو یوازینۍ لاره خبرې او مزاکرات دي چې په هر صورت کې باید تعقیب شي.

ښاغلي ستانکزی چې د جینوا کنفرانس ګډونوالو ته یې وینا اوروله پرته له دې چې مذاکراتي بهیر ته ور پېښې ستونزې یادې کړي، وویل چې له طالبانو سره په اوسني حالت کې خبرې کول ستونزمن کار دی خو په افغانستان کې د سولې د تامین یوازینۍ لنډه لار همدا ده.هغه وړاندې زیاته کړې، چې حکومت د طالبانو زرګونه بندیان خوشي کړي؛ خو په خبره، یې طالبانو «تاوتریخوالی» زیات کړی او د هلمند په ګډون په ګڼو سیمو کې یې بریدونو ته زور ورکړی.چې دا د سولې خبرو ته زیان رسوي.

د هغه په خبره، د سولې په پروسه کې باید د افغانستان د تېرو دوو لسیزو  «لاسته راوړنې» وساتل شي او د ښځو او لږکیو په ګډون د ټولو قشرونو حقونه خوندي کړل شي.نوموړي ددې تر څنګ له نړیوالې ټولنې غوښتي، چې د دوو لسیزو د لاسته راوړنو د خوندیتوب او په هیواد کې د سولې د تامین په پار له افغانستان سره مرستې روانې وساتي.تر څو د زیات زیان نه مخنیوی وشي.

د ښاغلي ستانکزي له لوري پورته څرګندونې داسې مهال دي، چې د نوموړي په مشرۍ د کابل مذاکراتي ټيم له دوو میاشتو ځنډ وروسته بلاخره له طالبانو سره ومنله چې د هغوی او امریکا تر منځ په دوحه کې لاسلیک شوی تړون به د بین الافغاني مذاکراتو د توافقاتو لپاره د بنسټ په حیث وي.

معصوم ستانکزی:طالبانو سره خبرې د سولې راوستلو یواځینی لار ده
معصوم ستانکزی:طالبانو سره خبرې د سولې راوستلو یواځینی لار ده

معصوم ستانکزی په همدې تړاو کابل ته د مشورې لپاره راغلی و او یو شمېر خبري سرچینې وایي، چې نوموړي مثبت جواب تر لاسه کړی او ژر به دوحې ته ستون شي.تر څو د سولې خبرې یو وار بیا پیل کړياو یو نتیجې ته هم سره ورسیږي. او افغانستان کې پایداره سولهراشي.

راشد خان ١٣ ورځولپاره اسټرالیا کې قرنطیین شو

راشد خان ١٣ ورځولپاره اسټرالیا کې قرنطیین شو.دکرکټ ملي ټيم مشهور سپېنر راشد خان تېره ورځ اسټراليا ته لاړ، چې نوموړى د اسټراليا په سډني ښار کې د ١٤ ورځو لپاره کرنټين شوى دى.نوموړی به کرنطین نه وروسته به هلته خپل کارونه پر مخ ویسي.

ښاغلی راشد د متحده عربي اماراتو د دوبۍ ښار څخه د اسټراليا سډني ښار ته لاړ، چېرته چې د ١٤ ورځو له کرنټين وروسته به نوموړى له خپلې لوبډلې سره يو ځاى شي.هغه د بيګ باش سياليو کې د اډلايډ سټرايکرز لوبډلې لپاره لوبېږي.د کورونا په راتلو سره د کرکټ سياليو ته هم دا نوې اضافه شوې ده، چې هر ځاى د سياليو څخه مخکې لوبغاړي کرنټين کېږي، راشد خان به هم د ١٤ ورځو لپاره کرنټين وي.ځکه دا ددغه ځاۍ قانون د چې څوک چې خارج نه ورشي نو اول باید کرنطین شي او بیا به ورته د بیرون اجازه ورکول کیږي.

په ورلډ T20 لوبو کې د نړۍ غوره توپ اچونکى راشد خان په دې وروستيو کې په متحده عربي اماراتو کې د اى پي ايل سياليو کې ولوبېده. هغه د سنرايزرز حېدراباد لوبډلې لپاره لوبېده، چې په ١٦ لوبو کې يې ٢٠ ويکټې ترلاسه کړې او همدا راز د سږکال تر ټولو غوره اقتصادي توپ اچونه يې هم ترسره کړه.په اى پي ايل کې له راشد خان پرته محمد نبي او مجيب الرحمان هم لوبېدل، همدا راز دواړه په بيګ باش کې هم اخيستل شوي دي، خو دوى افغانستان ته راستانه شو او راشد خان د اى پي ايل ختمېدو وروسته هم په متحده عربي اماراتو کې پاتې شو.

راشد خان له متحده عربي اماراتو څخه نېغ اسټراليا ته لاړ.په بيګ باش سياليو کې د راشد خان پرته محمد نبي او نور احمد لکڼوال د ميلبورن رينيګاډز، مجيب الرحمان د بريسبين هيټ او ظاهر خان د ميلبورن سټارز لوبډلې اخيستي دي.نوموړی وايي چې خوشاله دی چې د دغو سیالیو برخه دی.

د بيګ باش سيالۍ سږکال د دسمبر په ١٠مه نېټه پيلېږي، چې د فبرورۍ تر ٦مې نېټې پورې به دوام وکړي. د بيګ باش لومړۍ لوبه به د هوبارټ هوريکنز او سډني سيکسرز لوبډلو ترمنځ ترسره شي.هغه وايي چې کوشش به وکړي چې دغه سیالیو کې ښه لوبه وکړي او ښه لاسته راوړنې هک ولري. د هغه لوبه په مړی کې مشهوره ده او هر ځاۍ کې چې لوبیږي نو ښه پرفامنس شو کوي.

ډونلډټرمپ دلومړي ځل لپاره بايډن ته د واک لېږد سره رضایت ښودلی

ډونلډټرمپ دلومړي ځل لپاره بايډن ته د واک لېږد سره رضایت ښودلی دامريکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ د لومړي ځل لپاره منلې، چې جوبايډن ته دواک د لېږد بهیر پي شي.هغه ویلي د امریکاخلکو لپاره دې ته اړ شوی چې واک بایډن ته وسپاري.

ښاغلي ټرمپ په خپلو ورڅرګندونو کې ويلي، د امريکا د لوړو ګټو لپاره د واک له لېږد سره توافق کوي او سربېره پر دې به هم په ولسمشريزو ټاکنو کې د درغليو پر خلاف خپله مبارزه روانه ساتي.د امريکا د عامه خدمتونو ادارې «جنرل سرويس ايډمنسټريش ويلي، ټرمپ په ولسمشريزو ټاکنو کې د جوبايډن بريا منلې ده.د عامه خدمتونو اداره د امريکا د استخباراتو له فدرالي ادارو سره همکاري کوي او په عين وخت کې د ولسمشرۍ د واک د لېږد مسؤوليت يې هم پر غاړه وي.تر دې وړاندې په مشيګن ايالت کې جوبايډن په رسمي ډول ګټونکی اعلان شوی و، چې د ټرمپ لپاره ستر ګزار بلل کيږي.

د عامه خدمتونو د ادارې مشرې ايملي مرفي ويلي، د جوبايډن ادارې ته يې خبر ورکړی، چې د واک د لېږد بهیر پيلېدونکی دی.مېرمن مرفي وايي، د نوي ولسمشر لپاره به د لومړي ځل لپاره ۶۳ لکه ډالره هم ورکول شي.د امريکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ويلي د حق جګړې ته د دوام ورکولو سربېره مې د خپل هېواد ګټو په نظر کې نيولو له مخې ايملي او د هغې ټيم ته امر کړی، چې د ابتدايي پروټوکول لپاره بشپړ تياری وکړي او ما خپل ټيم ته هم ورته لارښوونه کړې ده.

اغلې مرفي ويلي، چې د واک د انتقال په اړه له هېڅ ډول فشار سره نه ده مخ او جوبايډن ته يې هم په خپل ليک کې ويلي، چې د واک د لېږد ځنډولو په اړه ورته هېڅ ډول فشار نه دی متوجه.مېرمن مرفي زياته کړې: «خو دا يادونه بايد وکړم،چې ما ته انلاين، په ټيليفون، بريښنالیک، زما د کورنۍ غړو او حتا پالونکو حيواناتو له لارې ګواښونه شوي، چې زه بايد له وخت مخکې دا ګام پورته کړم،

خو د زرګونو ګواښونو سربېره به هم زه د قانون حاکميت ته درناوی ولرم.د عامه خدمتونو د ادارې مشره د جمهوري پلوو او ديموکراټاو دواړو ګوندونو له لوري د واک د لېږد پروسه کې د ځنډ له امله له نيوکو سره مخ ده.

ډونلډټرمپ دلومړي ځل لپاره بايډن ته د واک لېږد سره رضایت ښودلی
ډونلډټرمپ دلومړي ځل لپاره بايډن ته د واک لېږد سره رضایت ښودلی

د يادونې وړ ده، چې ډونلډ ټرمپ خپل سيال جوبايډن په درغلۍ تورن کړی و او د ولسمشريزو ټاکنو د پایلې نه منلو ګواښ يې کړی و.بلخوا هغه يو ځل بيا ويلي، چې د هېواد د لوړو ګټو لپاره په ټاکنو کې خپله ماتې مني، خو بیا به هم د ټاکنيزو درغليو د څېړنو لپاره خپلې مبارزې ته دوام ورکوي.او خپل حق به۔اوغواړي.

د ښه او سالم خوب لپاره فایده مند خواړه

د ښه او سالم خوب لپاره فایده مند خواړه سالم خوب د روغتیا لپاره ډېر اړین دی او روغتیایي کارپوهان هم په دې اړه وایي، چې د ښه او روغتیایي ژوند د تېرولو لپاره په ورځني ډول له ۷ څخه تر ۹ ساعتونو پورې خوب کول پکار دي چې دۍ سره یو انسان دسالم صحت خاوند کیدایشي.

د یو راپور پر د مخې روغتیایي کارکوونکي وایي، چې ښه او ګټور خواړه د ښه خوب په کولو کې مرستندویه ثابتېږي. نو له دې مخکې چې د خوب بستر ته لاړ شئ، باید دا فکر وکړئ چې څه وخورئ.دوی د ښه خوب او د ښه ژوند تېرولو لپاره څو ډوله خواړه په ګوته کړي، راځئ وګورو چې کوم ډول خواړه يې ښودلي دي؟بادام د معدني موادو څخه یوازې دا نه چې ډک دي، بلکې په بادامو کې داسې توکي هم موندل کېږي، چې د شکر او زړه د ناروغیو مخنیوی کوي. همدارنګه د بادامو په جوړښت کې ګټور تېل هم شتون لري، چې د بدن د غړو سوخت ته اغېزمن وي.

په یوه څېړنه کې معلومه شوې، چې د بادامو خوړل د ښه خوب کولو لامل کېږي. څېړنه زیاتوي، چې د بادامو په جوړښت کې داسې ماده هم شتون لري، چې د خوب په ښه کولو کې مرسته کوي.بلخوا د فیلمرغ په غوښه کې په ډېره کچه پروټین وي، چې د انسان د بدن د غړو لپاره اړین وي. په یوه څېړنه کې موندل شوې، چې د فیلمرغ په غوښه کې داسې توکي موندل کېږي، که په برابره توګه وخوړل شي نو د خوب په ښه کولو کې مرسته کولی شي.

د دې نه علاوه کیوي یوه داسې مېوه ده، چې په زیاته اندازه غذایي مواد لري او د کالورۍ کچه یې هم لږه ده. روغتیایي کارپوهان وایي، چې د شپې لخوا د کیوي خوړل د ښه خوب لامل ګرځي. دوی زیاتوي چې ددې سبب پخپله د کیوي په جوړښت کې د سیروټونینو په نوم ماده ده، چې د خوب په منظمولو کې مرسته کوي.او ښه ثابیتیږي.

د دې تر څنګد سلمن او د ټونا کبان داسې خواړه ګڼل کېږي، چې د اومیګا تري او ویټامین ډي کچه یې ډېره لوړه ده او د خوب په ښه کولو کې مرسته کوي.په سپینو ورېژو کې د کاربوهایټ کچه ډېره وي، که چېرته له خوبه یو ساعت دمخه وخوړل شي، نو د ښه او آرامه خوب لامل کېدلی شي.او انسان بیا د ښه صحت هم خاوند کیدلی شي.

ولسي جرګې ته د کرنې اوبولګولو او مالدارۍ نوماندوزیر دوکتور انوارالحق احدي دوینا څو مهم ټکي

نحمده و نصلی علی رسوله الکریم فاعوذو باالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیمد ولسي جرګې محترم رییس صاحب د ولسي جرګې د اداري پلاوي محترمو غړو د ملت استازو محترمو وکیل صاحبانو خویندو او ورونوالسلام علیکم و رحمت الله و برکاته!

د وزارت دنده اعلی مسوولیت او له افتخاره ډګه دنده ده. د افغانستان له جلالتمأب ولسمشر او د مصالحې شورا له ری‍‍ٔیس داکتر صاحب عبدالله عبدالله نه مننه کوم چې زه یې ددې ویاړ و‌‌‌ړ ګنلی یم او ستاسو حضور ته یی د کرنې اوبولګولو او مالدارۍ نوماند وزیر په صفت معرفی کړی یم.سره له دې چې ما د وزارتونو د دندو ویاړ پخوا هم درلود او تقریباً له ټولو وکیل صاحبانو سره مې له نژدې کتلی دی ښه راته ښکاري چې په ډېر لنډ ډول بیا هم ځان دروپېژنم.زه دوکتورانوارالحق احدي د قاضي عبدالحق خان زوی د کابل ولایت د سروبي ولسوالی د جګدلي په کلي کې زېږېدلی یم او د د حبیبیې له لېسې نه فارغ شوی یم. ما خپل لیسانس په سیاست او اقتصاد کې او ماستري مې په نړیوالو اړیکو کې په بیروت کې د امریکا له پوهنتون نه تر لاسه کړی

. ما په مالي اقتصاد او مدیریت کې MBA او په سیاسي اقتصاد کې Ph.D یا دوکتورا د امریکا د نامتو پوهنتون « Northwestern» نه ترلاسه کړی. له زده کړې نه وروسته تقریباً درې کاله مې له یوې لوی بین المللی بانک سره کار وکړ او له هغه نه وروسته د پروایډنس په پوهنتون کې مې د استادی دنده تر لاسه کړه. ۱۳ کاله استاد وم او اخرنی علمي رتبه مې پوهاندي ده.د بن له کنفرانس نه وروسته وطن ته راستون شوم او د پخوانی ولسمشر کرزی صاحب له خوا د افغانستان بانک د رئیس په توګه و ټاکل شوم.

په بانک کې مې څو لاس ته راوړنې در لودې چې غټه لاس ته راوړنه مې د نوي افغانۍ معرفي وه. ماته له همدې امله د پخوانی ولس‌مشر کرزی صاحب له خوا د سید جمال الدین افغان میډال راکړ شو. بیا د مالیې د وزیر په توګه معرفي شوم. د مالیې په وزارت کې مې هم څو لاس ته راوړنې در لودې چې یوه غټه لاس ته راوړنه مې روسیې او ځینو نورو هېوادونو ته قناعت ورکول و چې افغانستان ته د ۱۱۳میلیارده ډالره د پورونو له دعوي تېر شي چې د هغه په نتیجه کې د افغانستان د دولت د پورونو کچه په بې ساري‌ ‌‌ډول را ټیټه شوه. یو ځل بیا زما د کار تقدیرولولپاره کرزی صاحب د وزیرمحمد اکبرخان میډال راکړ. د مالیې وزارت نه وروسته ماته د د سوداګرۍ او صنایعو د وزارت دنده را وسپارل شوه.

په دې وزارت کې زما غټې لاس ته راوړنې د نفتي موادو او د صنایعو د روزنې لپاره پالیسي جوړول او تطبیق او د نړیوال سوداګرۍ په سازمان کې د افغانستان د غړیتوب د پروسې تکمیلول و.ود افغانستان کرنیزو متخصصینو او د کرنیز اقتصاد پوهان په دې نظر دي چې دا هېواد د مېوو په برخه کې نسبت ډېرو هېوادونو ته نسبي برتري لري. د افغانستان هوا د خوندورو( با کیفیته ) مېوو تولید لپاره مساعده ده او تازه او وچې مېوې ددی هیواد د تاریخي صادراتو له ډلې دي. کرنیز متخصصین په دې اند دي چې په کمونوښتونو کولای شو چې د مېوو حاصلات ډېر زیات کړو.

همدارنګه متخصصین په دې نظر دي چې په افغانستان کې د بڼوالۍ په برخه کې پانګونه ډېر ګټور ده. د همدغو نظریاتو په رڼا کې د کرنې وزارت او دونرانو په تېرو څو کلونو کې په بڼوالۍ کې پانګه اچولې ده . د نړیوال بانک یوه غټه پروژچې « NHLP » نومیږي ډېره برخه یې بڼوالۍ ته پاملرنه کړئ. د نړیوال بانک د مالوماتو پر بنسټ په تېرو څو کلونو کې په افغانستان کې د بڼوالۍ سیمه دوه نیم چنده شوی او اوس ۴۶۰۰۰۰هکتاره ځمکه بڼونو ته وقف شوی. سره له دې چې د بڼوالۍ په برخه کې ښې پروژې لکه د خرماو د باغونو پروژه د شکرپارې د تولید او پروسس پروژه د عنابو د تولید او بسته بندی پروژه د الوبخاره د تولید بسته بندی او بازارموندنې پروژه د بادامو د تولید او بازارموندنې پروژه او د لویو سوداګریزو بڼونو د جوړولو پروژه د تطبیق په حال کې دي نړیوال بانک پرېکړه کړی چې د بڼوالۍ او مالدارۍ ملي پروژه «NHLP» ختمه کړي. خو زه به ډېرې هڅې وکړم چې بل ډونر ورته پیدا کړم چې پر بڼوالۍ پانګونه وکړي. په دې هکله مې د اسیایي پراختیایي بانک له چارواکو سره لومړنی خبرې اترې کړي دي او زه هیله لرم چې هغوی زموږ ددې اړتیا د پوره کېدو په هکله به له موږ سره مرستې او همکارۍ وکړي.

زه به د مېوو ساتنې او بازارموندنې ته ځانګړې پاملرنه وکړم. د مېوو او سبو د ساتنې په پار په تېرو څو کلونو کې هلې ځلې شوي چې په ترڅ کې یې سړې خونې جوړې شوي خو پایله یې ډېره په زړه پورې نه ده.معیاري سړې خونې ندي جوړ شوي او د سړوخونو د چلولو لګښت هم جګ و. د بلې خوا د بزګرانو یوه لویه غوښتنه د سړوخونو جوړول دي. حکومت په ۱۳۹۹ کال کې د ملي پراختیا شرکت له خوا د ۱۴ لویو سړوخونو جوړولو کار پیل کړ او هیله ده چې په کال ۱۴۰۰ هه.ش کې به د ځینې سړوخونو چارې بشپړ شي او د ځینو به ډېر پرمختګ وکړي؛ او د کرنې وزارت د خپلې ۱۴۰۰ هه .ش کال په بودیجه کې د درې نورو لویو سړوخونو جوړول په نظر کې نیولي دي. همدارنکه زه به خصوصي سکتور وهڅوم چې د هېواد په بېلابېلو سیمو کې د اقتصادي معقولیت پر اساس سړې خونې جوړې کړي.

محترمو وکیل صاحبانو !اوس د افغانستان د حکومت په تشکیل کې موږ د اوبو د مدیریت لپاره مستقله اداره لرو. اصلاً اوس دغه اداره د اوبولګولو د لویو پروژو د ډیزاین او تعمیل مسؤلیت لري. د کرنې وزارت یوازې په کروندو کې د اوبو د مدیریت مسؤلیت لري. خو له دې محدودیت سره بیا هم د کرنې اوبولګولو او مالدارۍ وزارت ونډه په اوبو لګولو کې مهم دی. د کرنې اوبولګولو او مالدارۍ وزارت راتلونکي مالي کال لپاره د «EATS» پروژې په غیر اختیاري بودیجه کې په کروندو کې د اوبو د تنظیم لپاره نږدې ۶۵ میلیونه ډالر بودیجه لري چې ددې پروژې په بشپړېدو سره به (نږدې ۸۵۰۰۰) هکټاره ځمکه خړوبه شي.و من‌الله التوفیقتل دې وي افغانستان پاینده باد افغانستان
یسه شن افغانستان

دجینیوا کنفرانس اود نړیوالومرستې

دافغانستان سره د مرستو لپاره په ژنو کې د نړيوالو مرسته کوونکو هېوادونو کنفرانس جوړیږي، دا کنفرانس به ويډيويي بڼه ولري خو کوربه به ژنو وي، اټکل کېږي په دې کنفرانس کې به هم د افغانستان لپاره مرسته کېدونکې بوديجه کمه شي او هم به د مرستو لپاره شرايط سخت کړی شی چې دې سره به افغانستان لګ مشکلاتو سره مخ کیږي.

ویل کیږي د 70 هېودانو استازي او بېلابېل خيريه سازمانونه په دې غونډه کې برخه واخلي او د افغانستان سره د ميلياردي ډالرو مرستې اعلان وکړي، دا مرستې به د افغانستان د‌ حکومت او طالبانو د استازو د خبرو د پرمختګ تر سيوري هم پرېوزي.په دې غونډه کې د ځينو ګډون کوونکو په خبره چې د افغانستان سره د مرستې لپاره به ددې هېواد په حکومت سخت شرايط وضع شي، په دې شرايطو کې به سياسي شرطونه او د بشري حقوقو شرطونه هم موجود وي.دا په داسې حال کې چې دولت کلونه کېږي د يوه ضعيف اقتصاد سره د نړيوالو په مالي مرستو متکي دی.

نور هېوادونه په دې اند دي چې حکومت نه غواړي د سولې خبرې يوه داسې پايله ولري چې ددوی اقتدار ته پکې زيان وي، له همدې کبله په حکومت اوس فشار تر بل هروخت زيات شوی دی، د طالبانو سره په خبرو کې د نه پرمختګ پړه هم په حکومت اچول کېږي، خو تېره اونۍ کله چې نړیوالو مرسته کوونکو هېوادونو اعلان وکړ چې بدون د سولې په خبرو کې د پرمختګ څخه به خپلې مرستې نوې نه کړي نو افغان حکومت د طالبانو سره په هغه څه باندې فوراً توافق وکړ د څه په سر یې چې دوه مياشتې کېږي له طالبانو سره جنجال او اختلاف درلود.

په 2016 م کال کې نړيوالو مرستندويو هېوادونو د افغانستان سره 15,2 ميليارده ډالر کمک کړی و، دا کمک د دریو کلونو لپاره و، يانې د هر کال لپاره 3,8 میلیارده ډالره، اوس ځينو معتبرو غربي رسنیو د غربي ډيپلوماتانو له قوله خبر ورکړی دی چې کېدی د افغان حکومت سره د نړيوالو مرستې 20 سلنه کمی ومومي.

نړيوال هېوادونه له دې اندیښنه لري چې د حکومت سره ددوی کړل شوې مرستې د فساد ښکار کېږي او دولتي چارواکي په دې فساد کې ترټولو ستر لاس لري، نړیوالو مرسته کوونکو هېوادونو په بار بار د افغان حکومت څخه غوښتي دي چې د مرستو په مصرف کولو کې د شفافيت څخه کار واخلي او د فساد په وړاندې دې په مبارزه کې عملي کار وکړي.بلخوا بیاڅو ورځې مښکې چې د ژنو د کنفرانس د جوړېدو خبرونه ورکړل شول طالبانو په نړیوالو مرستندویه هېوادونو غږ وکړ چې د افغانستان د خلکو سره مرستې دې ددوی سره په خبرې وشي .

طالبانو د خپلې دې غوښتنې لپاره په استدلال کې ويلي و چې تراوسه چې نړيوالو هېوادونو کومې مرستې د افغانستان د خلکو سره کړې دي نو هغه ټولې څو محدودو کسانو حيف و میل کړې دي او افغانستان د خلکو د ستونزو د هواري لپاره نه دي کارول شوې.طالبانو پخپله اعلامیه کې د نړيوالو هېوادونو څخه غوښتي و چې مرستې دې ددوی سره په همغږۍ وکړي ترڅو دا مرستې واقعاً هغه افغانانو ته ورسېږي کوم چې ېې ضرورت لري دويي وايي چې په دې کې به هیڅ قسمه فساد ونشي او په ځای به ولګي.

دتورخم دروازه د مسافرو تګ راتګ پرمخ وتړل شوه

دتورخم دروازه د مسافرو تګ راتګ پرمخ وتړل شوه.دننګرهار ولایت څخه د ورکړل شوو راپورونو په اساس پرون مازدیګر د افغان او پاکستاني پوځیانو ترمنځ د شخړې له کبله د تورخم سرحدي لاره د هرقسم تګ راتګ پر وړاندې تړل شوې ده.او معلوم ندهدچې کله به خلاص شي.

ځیني سرچینې وايي، پاکستاني پوځیانو غوښتل د تورخم دروازې پورې غاړې ته دیوال جوړ کړي، چې د افغان سرحدي پولیسو لخوا یې مخالفت شوی او یو بل ته یې ټوپکونه نیغ کړي، چې ورسره پاکستاني پوځیانو د تورخم دروازه هم د افغان مسافرو پرمخ تړلې ده.په تورخم کې عیني شاهدان او ځايي خلک وايي، چې د دروازې دواړو غاړو ته سلګونه مسافر او باروړونکي موټر په انتظار ولاړ دي، چې د شپې په رارسېدو یې ستونزې یو په دوه شوې دي.او خلکلاهم وايي چې لاره ښايي خلاصه شي.

دا په داسې حال کې ده چې وړمه ورځ کابل ته د عمران خان په مشرۍ د پاکستاني پلاوي د سفر پرمهال د افغانستان او پاکستان ترمنځ د دواړو هېوادونو د سولې او ثبات څخه د ملاتړ په موخه یو سند لاسلیک شو، چې له مخې به یې د دواړو حکومتونو ترمنځ استخباراتي اړیکې هم پراخیږي.او دې سره سره بخ دويي یو بل سره ښه تعلقات هم بحالوي خو بیا هم دا ډول د دروازې بندول ښايي ښه پیلې ونلري.

په تورخم کې د سوداګرو د ټولنو مسئولینو په وینا اوس مهال چې له افغانستان څخه پاکستان ته په تازه میوو بار موټرونه تورخم کې په انتظار ولاړ دي، چې د لارې په تړلو سره افغان سوداګر او بڼوال زیانمنېدلای شي.او دواړو لوریو ته نقصان اړولی شي.

دتورخم دروازه د مسافرو تګ راتګ پرمخ وتړل شوه
دتورخم دروازه د مسافرو تګ راتګ پرمخ وتړل شوه

مسافر هم سخت تکلیف کې دي. او ښايي دا تکلیف دويي ته نور هم زیات شي.او باډر د ډېر وخت لپاره بنددپاتې شي. ک چیرې دا ډول تورخم بیا بند شي نو دابه د دواړو خواوو ولس په زړه کې نفرت واچوي اوپه اینده کې به د ښه ګاونډیانو په توګه نه یادیږي.اوس دواړولوریو ته پکار دي چې د ولس اړیکي او سیاست بیل کړي ترڅو په اینده کې ښه ګاونډیان پاتې شي او د ولس یو بل سره اړیکې هم پاتې شي.