رویټرز: ولسمشر ټرمپ به ډېرژرافغانستان کې خپل د عسکروکمولواعلان وکړي

رویټرز: ولسمشر ټرمپ به ډېرژرافغانستان کې خپل د عسکروکمولواعلان وکړي رویټرز خبري اژانس ویلٍي، د امریکا جمهور ریس «ډونالډ ټرمپ» به په راتلونکو څو ورځو کې په افغانستان کې د د خپل عسکرو دکمېدلو خبر ورکړي.

دغه خبري اژانس د یوه امریکايي چارواکي له قوله ذکر کړي، چې ټرمپ به د راروتنه پنجشنبې په ورځ په عراق کې او په راتلونکو څو ورځو کې په افغانستان کې د امریکایي عسکرو د شمېر کمېدلو اعلان وکړي.مخکې هم د امریکا ولسمشر او دفاع وزیر ویلي وو، چې د امریکا د راتلونکو ولسمشریزو ټاکنو تر پایه به افغانستان کې د خپلو عسکرو شمېر څلور یا پنځه زره ته راکم کړي.

دا خبرې داسې مهال دي، چې د طالبانو او امریکا تر منځ د شوي توافق له مخې د هیواد له بېلابېلو ولایتونو څخه د امریکایي عسکرو د وتلو لړۍ روانه ده.او د وخت تېرېدو سره به نور همراکم شي ځکه د دويي تر منځ توافق کې راغلي وو چې باید امریکايي عسکر له افغانستان نه اوځي نو بیا مونږ چمتو یو چې سوله وکړو د دې وړاندې هم څو څو ځلې د امریکا عسکر د وتلو اعلان شوۍ وو.خو تر اوسه ېې پوره اجرات ندي کړي.

اوسه پورې په افغانستان کې د شته امریکايي عسکرو کره شمېره څرګنده نه ده؛ خو څه موده وړاندې پنټاګان اعلان وکړ، چې په افغانستان کې يې پنځه نظامي اډې تخلیه او د ۱۲۰۰۰ عسکرو له ډلې یې ۳۴۰۰ عسکر امریکا ته ورستانه کړي.اود امریکا مخکینیو حکومتونو هم غوښتل چې خپل عسکر امریکا ته وراوغواړي او نور افغانستان کې جنګ بس کړي ځکه ټوله نړۍ د افغانستان د جنګ نه خوشاله نده او غواړي چې سوله راشي.

هېره دې نه وي، چې د طالبانو او امریکا تر منځ د شوي توافق له مخې ټول بهرني ځواکونه باید د څوارلس میاشتو دننه افغانستان پرېږدي.نو اوس ېې وخت رارسېدلۍ چې که امریکا غواړي د طلبانو سره شوی توافق عملي کړي نو باید خپل عسکر د افغانستان نه اوباسي او افغانستان کې د سولې خبرې کامیابې کړي.

رویټرز: ولسمشر ټرمپ به ډېرژرافغانستان کې خپل د عسکروکمولواعلان وکړي
رویټرز: ولسمشر ټرمپ به ډېرژرافغانستان کې خپل د عسکروکمولواعلان وکړي

بلخوا بیا بازې اقتصادي او سیاسي شنونګې وايي چې باید افغان دولت نور په خپلو پښو باندې زان ودروي او په ځان بسیا شي دويي باید خپل عواید ولري او خپل اقتصاد کاروکړي که نه وي نو دا هېواد به په اقتصادي جنګ اخته شي. او بیا به ورسره دحل لاره نه وي او افغانستان به یو ځل بیا داخلي جنګونو ته داخل شي.

ولسمشرغني د امریکا د ملي امنیت سلاکار سره تلیفوني خبرې کړي دي

ولسمشرغني د امریکا د ملي امنیت سلاکار سره تلیفوني خبرې کړي دي د امریکا د ملي امنیت شورا سلاکار «رابرټ اوبراین» د جمهور ریس «اشرف غني» سره تلیفوني خبرې اترې شوي او د افغان سولې اړوندو موضوعاتو په اړه ورسره بحث کړۍ،

د متحده ایالاتو د ملي امنیت شورا اړوند ټویټر پاڼه باندې لیکل شوي، چې په دې تلیفوني خبرو کې «رابرټ اوبراین» پرته له ځنډه د خپملنځي مذاکراتو په پیلېدو ټینګار کړی او د امریکا متحده ایالات یې یوه ډيموکراټيک، یو موټي او خپلواک افغانستان ته چې بیا ځلې د «تروریستانو ځاله» نشي؛ ژمن بللي.هغه ددې تر څنګ له دولتي عسکرو خپل ملاتړ اعلان کړی، چې دده په خبره «د افغانانو لپاره يې خدمت کړۍ دۍ،

ولسمشرۍ ماڼۍ که څه هم په دې تړاو څه نه دي ویلی؛ خو دا تلیفوني خبرې داسې مهال دي، چې د پاتې طالب بندیانو د خلاصون لړۍ بیا ځلې پیل شوې او په دې برخه کې د طالبانو او دولت څو میاشتنی اختلاف حل شوی ښکاري.ځکه نړیوال غواړي چې ژر تر ژره د خپلمنځي خبرو پیل وشي او دولت هم دې خبرې ته ژمن ښکاري، اوس صرف د دولت او طالبانو د لومړي پړاو پیلیدو ته خبره پاتې ده،

پرون د څرخي پله او یو شمېر ولایتونو له زندانونو څخه ۱۰۴ تنه طالب بندیان خوشې شول او د سرچینو په خبره، دا لړۍ ښايي تر راتلونکې جمعې پورې پای ته ورسېږي.او زیات شمېر زندانیان خوشې شي اوس باید دولت ټول بندیان خوشې کړي ترڅو دا بهانه هم ختمه شي او د سولې خبرو ته لاره نوره هم هواره شي،

دولت له اوږدې مودې راپدېخوا د یو شمېر طالب بندیانو له خلاصون سره مخالفت درلود او طالبانو بیا د خپلو بندیانو خلاصون د بین الافغاني مذاکراتو لپاره شرط باله؛ چې له امله یې د افغانانو خپلمنځي خبرې ځنډېدلې وې.خو اوسمهال داسې ښکاري چې د ډېرو بهرنیو فشارونو دواړه لورې دې ته اړ کړل چې څومره ژر کيږي باید د سولې خپلمنځي خبرې پیل شي،

ولسمشرغني د امریکا د ملي امنیت سلاکار سره تلیفوني خبرې کړي دي
ولسمشرغني د امریکا د ملي امنیت سلاکار سره تلیفوني خبرې کړي دي

دواړو لوریو ته پکار دي چې باید سولې ته قرباني ورکړي او د خپل شخصي ګټو پر ځاۍ د مملکت ګټو ته ژمن پاتې شي ترڅو افغانستان کې نور سوله راشي او افغانان په سمه توګه خپل ژوند پیل کړي ځکه افغانانو د ډېر وخت راهیسې په بد بختیو باندې وخت تېر کړۍ او ټول هېوادوال د سولې تګي دي او سوله غواړي،

قریشي: طالبان دوحې کې د امریکا سره شوي تړون ته ژمن دي

د ګاونډي هېواد پاکستان د بهرنیو چارو وزیر شاه محمود قرېشي پرون د ملا عبدالغني برادر په مشرۍ طالب پلاوي سره لیدلي ،هغه د طالب مشرانو سره د کتلووروسته رسنیو سره د خبرو پر مهال ویلي چې طالبان اوس هم د دوحې تړون ته ژمن دي

ښاغلي قریشي وویل په دې باور دي، چې په افغان سولې بهیر کې شته خنډونه د خبرو له لارې لرې کېدلی شي.قرېشي تردې ملاقات وروسته له رسنیو سره خبرو کې وویل، شاوخوا دوه ساعته يې له طالب پلاوي سره دده په ټکیو په دوستانه او ښه ماحول کې خبرې وشوې.اونوموړي دا هم وویل چې طالبان د قطر توافق ته ژمن دي او غواړي چې د سولې مزاکرات پیل کړي،

او زیاتوي چې ، باید په هغه تړون کټ مټ عمل وشي. هغوی نن هم هغه تړون ته ژمن ښکاري، او زیاتوي، که لږ ډېرې ستونځې وي،‌ نو د خبرو اترو له لارې هوارېدلی شي. زما هیله ده، چې زموږ له دوی سره تردې ملاقات وروسته به یوه لاره راووځي ”.د پاکستان د بهرنیو چارو د وزیر شاه محمود قرېشي په خبره طالب پلاوي په افغان سولې بهیر کې د پاکستان مننه وکړه او دوی ته يې ویلي، چې د طالبانو ټول مشران د پاکستان ددغو هڅو هرکلی کوي.او ملاتړ ېې هم کوي

د دغه هېوادد بهرنیو چارو وزارت له لوري رسنیو ته په خپرې شوې یو خبرپاڼه کې ویل شوي، د بهرنیو چارو وزیر شاه محمود قرېشي او طالب پلاوي ترمنځ په دې لیدنه کې ښاغلي قرېشي یاد پلاوي ته باور ورکړ، چې پاکستان یو سوله ييز، باثباته، متحد او ډیموکراتیک افغانستان غواړي.اودا ېې هم ویلي دي چې پرامنه افغانستان د پاکستان په ګټه دی،

د پاکستان د خارجه وزیر قرېشي سره تردې لیدنې وروسته دا نه هم پاکستانیو چارواکو او نه هم طالبانو ویلي، چې د طالب پلاوي د پاکستان دغه سفر پای ته رسېدلی که نه؟ خو د طالبانو ویاند سهیل شاهین پرون له رسنیو سره خبرو کې ویلي وو، چې دغه پلاوی د وزیراعظم عمران خان د افغانستان لپاره له ځانګړي استازي صادق خان سره ويني.او په نورو جزیاتو به هم خبرې کوي

قریشي: طالبان دوحې کې د امریکا سره شوي تړون ته ژمن دي
قریشي: طالبان دوحې کې د امریکا سره شوي تړون ته ژمن دي

ميډیا ته ددغې لیدنې په هکله لاهم کوم مالومات نه دي ورکړل شوي.له دې سره د طالب پلاوي د پاکستان د اوسني سفر په هکله د افغان حکومت له لوري لاهم کوم غبرګون نه دی راغلی، خوپه سوشل ميډیا کې په دې اړه غبرګونونه راپارولي او عامو وګړو ویلي دي چې طالب مشرانو ولې پاکستان ته سفر کړۍ او دويي هلته څه کوي دويي ولې مستقیم مزاکرات نه پیلوي،

امریکا کې د افغانستان سفیره د دولت لخواکابل ته رغوښتل شوې ده

رویا رحماني چې امریکا کې د افغانستان سفیره ده، د سفارت د دېوال په قضیه کې د څېړنو په موخه لوي څارنوالۍ لخوا کابل ته غوښتل شوې ، او ورته ویل شوي چي د وږي سنبلې پر درېیمه باید کابل کې وي او لوي څارنوالۍ ته ځان حاضر کړي،

بازې سرچینۍ وايي چې رویا رحماني د اداري کارکوونکو سره په مجلسونو کې د ولسمشر محمد اشرف غني پر آدرس اخطاریه څرګندوني کړي، چې که یې د څارنوالۍ له منګولو خلاصه نه کړي نو دا به یې هم د مالي فساد هغه مسایل افشا کړي چې لل هم عام وګړي ندي خبر، د راپورونوو له مخې ولسمشر به د کابل ښاروالۍ، عامي روغتیا وزارت او واشنګټن سفارت د فساد څېړلو په پایله کې مجرمین محاکمه کړي او کاري رپوټ به یې نړیوالې ټولنې ته د خپلې لاسته راوړنې په توګه ورکړړۍ دۍ . خو که د رویا رحماني او ورسره ښکېلو مسئولینو پر قضیه سترګې پټې شي، دا به د سفیرې رحماني د اخطارونو پر حقانیت دلالت وکړي چې ګواکې ولسمشر پخپله په دغه قضیه کې شریک دۍ،

د جولای میاشتې پر ۱۱ تاریخ په واشنګټن کې د افغان سفارت د یوه ۸۸ متره دېوال په قضیه کې د نږدې دوه میلیونه ډالرو د فساد تر سندونو خپرېدولونه بعد تر اوسه د سفیرې رحماني د ګوښه کولو په هکله دولت انتظار کړی دی، په داسې حال کې چې په مسکو کې د افغان سفیر دوکتور لطیف بهاند پر ګوښه کولو یوه ورځ صبر هم ونشو او نوموړۍ له سفارت نه ګواښه شو،

سوشل ميډیا کې د ځوانانو په باور جمهور ریس غني یوازې د پښتنو په وړاندې قاطعیت څرګندوي، هغه که د توطیو په بنسټ هم وي.ویل کېږي چې رویا رحماني د سفارت سره د خپلي شخصي غیري دولتي ادارې (ان جي او) په څېر چلند کوي، دکتاتورانه حراکات کوي، د افغانستان سره بلدیت نه لري او د ارزښتونو سره یې لېوالتیا هم ښايي او نه ېې لري،

ښاغلې رحماني‌ چې د کاناډا اوسېدونکې افغانه ده ؛ تر دې وړاندي‌ هم په ورته کړنو تورنه بلل شوې ده، پر نوموړې تور دی چې ژبني اورته لمن وهي او اکثره پرېکړي‌ د خپلو شخصي ګټو پر بنسټ کوي د بازې راپورونو له مخې نوموړې سخته متعصبه هم ده او پښتو او فارسي فرق هم کوي، که داسې متعصب خلک ادارو کې پاتې شي نو دا به د وطن استقلالیت ته سخته زربه ورکړي،

امریکا کې د افغانستان سفیره د دولت لخواکابل ته رغوښتل شوې ده
امریکا کې د افغانستان سفیره د دولت لخواکابل ته رغوښتل شوې ده

په امریکا کې د افغانستان د اوسنۍ سفیرې رویا رحماني د اداري فساد په هکله تر دې وړاندي سوشل ميډیا د پرله پسې راپورونو او معتبرو سندونو خپرېدو په دوام، د افغانستان تلویزوني شبکو هم تېر کال نوي افشا ګرۍ وکړې.که چرته دغه قضیه په سمه توګه وڅېړل شي نو دا به یو مثال وي د نورو چارواکو لپاره او دويي به اینده لپاره دا جرات ونکړي چې فساد وکړي،

د امریکا او استرالیا د طالب بندیانو په سر مشکلات

د امریکا او استرالیا د طالب بندیانو په سر مشکلات د اسټراليا صدراعظم سکاټ موريسن له ډونالډ ټرمپ څخه غوښتنه کړې ترڅو دې هغه افغان له زندان څخه نه ازادوي چې د افغان ملي اردو په کاليو کې يې درې اسټراليايي سرتيري مړه کړي وو،

حکمت الله چې افغان ملي اردو سرتيری وه په کال ۲۰۱۲ کې يې درې اسټراليايي سرتيري وژلي وو، حکمت الله د نوو طالب بندیانو په نوملړ کې دی او په پام کې ده چې ډېر ژر له بنده ازاد شي دزندانیانو تبادلې تواقق چې اوله کې د امريکا او طالبانو لخوا شوې او افغان سولې خبرو پيل لپاره يو مهم اصل بلل شوی. افغان حکومت د سولې خبرو پيليدو لپاره يې له ۴۰۰۰ ډير طالب زندانيان خوشې کړل او د ځينو لويو جرمونو ترسره کوونکو طالبانو خوشې کولو لپاره يې لويه جرګه راوبلله کوم چې پای کې يې د پاتې ۴۰۰ طالب زندانيانو خوشې کولو فیصله وکړه.

د افغان دولت له پلوه د لويو جرمونو ترسره کوونکو طالبانو ارادولو فیصله په غبرګون کې د اسټراليا ثدراعظم ډونالډ ټرمپ ته ليک استولې او د حکمت الله بند کې ساتلو غوښتنه ېې کړې ده، د استرالیا میډیا وايي چې وژل شوي درې اسټراليايان د کوينزليند ايالت اوسيدونکي ول او د حکمت الله لخوا په ارزګان کې په ډزو ووژل شول.

دغه طالب پر خپل جرم اعتراف وروسته پل چرخي زندان کې بندي دی او پر عدام محکوم شوې دۍ، ښاغلي موريسن خبريالانو ته وويل، “مونږ پدې باور نه يو چې د حکمت الله خوشې کيدل به سيمه کې پر سولې کوم اغيز ولري، دا به زمونږ دريځ وي او دا دريځ به په کلکه ساتو.”

زه له تاسو سره دا وعده نه کووم چې مونږ څه غواړو هغه به ترلاسه کوو ولې مونږ پر خپل دريځ کلک ولاړ يو او په کله به خپل دريځ وساتو نو باید مونږ د ښه طرف ته سوچ وکړو،هغه دا هم وويل، چې له ډيروخت راهيسې د حکمت الله بندي ساتلو غوښتونکی وه او دا موضوع تيره مياشت د اسټراليا دفاع او بهرنيو چارو وزيرانو لخوا له امريکايي سيالانو سره شریکه شوې وه او هم د صدراعظم لخوا ډونالډ ټرمپ ته يو ليک هم لېږدول شوۍ وو.

د امریکا او استرالیا د طالب بندیانو په سر مشکلات
د امریکا او استرالیا د طالب بندیانو په سر مشکلات

د یادونې وړ ده چې ولسمشر غني د طالب رندانیانو فرمان لاسلیک کړ چې د کوم له امله به دا ۴۰۰ زندانیان له بنده ازاد شي. او دې سره به طالبانو او افغان دولت ترمنځ مزاکرات پیل شي، چې دا یوه غټه لاسته راوړنه به وي دواړوو لورو ته تر دې مهاله طالبانو دا ویل چې که زندانیان خوشې نشي نو مونږ مزامرات نه کوو اوس چې دا کار هم عملي شو نو اوس به سولې ته لار لا نوره هواره شي،

طالبانود مزاکراتو پيل کې د اوربند هیله مندي ښودلې

طالبان:د هوکړې پر بنسټ باید ټول امریکايي فوځییان باید افغانستان پرېږدي قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر مرستیال غني برادر وایي، د دوحې د هوکړې پر بنیاد باید بهرني ځواکونه له افغانستان څخه ژر بهر شي کنه طالبان بیا لازمې تصمیم له ځانه سره ولري.

د دغه ډلې سیاسي دفتر مرستیال عبدالغني برادر په یوه مرکه کې ویلي دي، که چیرې بهرني ځواکونه په ټاکل شوې نېټې د افغانستان څخه بهر نه شي په دې وخت کې بیا د دې ډلې مشرتابه به نوې پریکړې ونیسي.د متحده ایالت او طالبانو د اتلسو میاشتو نه وروسته تېر کال په دوحه کې هوکړه لیک لاسلیک کړه چې په څلور ټکو باندې متمرکزه ده او په دې کې طالبان او امریکا ژمنه دي د امریکا د د دوحې توافق لیک په بنسټ ټول پوځیان چې ملاتړې یې هم دې هغه که ښوونکي او یا سلاکاران دي باید په ١٤ میاشتو کې د افغانستان څخهاووځي،

ملا برارد ویلي دي چې د بهرنیو ځواکونو وتلو مهال وېش ټولو خواو ته معلوم دۍ او په بنسټ یې باید افغانستان پریږدي، بلخوا بیا د متحده ایالاتودفاع وزیر مخکې هم ویلي چې امریکا د دوحې توافق لیک اول پړاو پلی کړی دی او خپل پوځیان یې د افغانستان څخه ویستلي اوله اوو اډو څخه یې اته زره امریکايي سرتیري ویستلي دي.خو مل برادر خبرداری ورکوي چې که چېرې امریکايي ځواکونه ټاکل شوې نیټې باندې بهر نه شي طالبان بیا په دې اړه نوې لازمې پریکړېله زانه سره ولري

نوموړي دا هم ویلي دي چې د امریکا او طالبانو تر منځ د پردې ترشا هېڅ ډول پریکړې شتون نه لري او بین الافغاني خبرو پيلېدلو لپاره باید پنځه طالب زندانیانو خوشې کیدل شي چې د نوملړ په بنسټ ووسي.اوس مهال افغان دولت د طالبانو سلګونه بندیان ازاد کړي دي ، خو د درنو جرمونو د طالب بندیانو په اړه چې تر دې مخکې افغان دولت او نړیوالې ټولنې مخالفت درلود، د هغوی له ډلې یې هم ٥٠ تنه بندیان خوشې کړي دي

دغه ډلې په مشروط ډول له لوی اختر وروسته د پنځه زره بندیانو د خوشې کېدو لړۍ په بشپړېدو سره د بین خپلمنځي مزاکرات د شروع کېدو خبر ورکړۍ .د دواړو خواوو له لوري د بندیانو په خوشې کولو کې پرمختګونه شوي، خو د طالب بندیانو له خوشې کولو جګړه ورځ تر بلې نور هم زیاتيږي،

د مریلنډ پوهنتون په خپله یو تازه مقاله کې ذکر کړي چې په ټوله نړۍ کې یوې ترهګرې ډلې هم د طالبانو هومره حملې کړي نه دي.د مریلنډ پوهنتون د ترهګرۍ د مطالباتو څانګې معلومات ښیي چې وسله والو طالبانو د نړۍ تر بلې هرې ترهګرې ډلې زیات تاوتریخوالی او بریدونه کړي دي.

دغه پوهنتون داسې مهال د ترهګرۍ د مطالعاتو د څانګې له ډیټابیس څخه د وسله والو طالبانو افراطیتونه افشا کوي چې له امریکا سره د سولې له توافق را په دې خوا یې د افغان دولت او په ټوله کې د افغان وژنې پر وړاندې تاوتریخوالی په بې سارې توګه ډېرې کړي، اوس وخت ددې رارسېدلۍ دۍ چې باید دواړه لورې په یو میز کیني او ژر تر ژره دغه توافق عملي شي او افغانستان کې سوله شوني هم شي،

زلمۍ خلیلزادنبیل څخه ولسمشرغني ته شکایت کړی

زلمۍ خلیلزادنبیل څخه ولسمشرغني ته شکایت کړی د سرچینیو له معلوماتو له مخې د افغان سولې لپاره د امریکا د ځانګړي استازي خلیلزاددملي امنیت پخوانۍ ریس رحمت الله نبیل څخه ولسمشر غني ته شکایت کړی دی،

نبیل په دې یو څه وخت وړاندې له هغو رازونو پرده پورته کړه چې طالبانو او د پاکستان څارګرې ادارې د افغان حکومت پر وړاندې شوم پلانونه په نضر کې نيولي وواو غوښتل یې په یو شمېر ولایتونو باندې تهاجمي حملې وکړي او لږ تر لږه د یوې ورځې لپاره یې ورته سقوط ورکړي .سرچینې له مخې د افغان سولې لپاره د امريکا ځانګړی استازی زلمی خليلزاد وايي، دولت بايد د هغو کسانو پر وړاندې په سمه توګه اقدام وکړي چې په وینا یې سوله تخريبوي. په داسې حال کې چې نبیل د طالبانو شوم راز په ډاګه کړ چې بیا وروسته یې د خلیلزاد پر وړاندې د ولسمشر د توند غبرګون په ترڅ کې فایده وکړه،

زلمي خلیلزاد ریس جمهورغني ته له رحمت الله نبيل څخه د شکايت په ډول ويلي چې اوس طالبان د سولې چوکاټ ته داخل شوي او بايد ورپسې مخربانه تبليغات و نه شي او حکومت دې د دغو کسانو مخه ونيسي.رحمت الله نبیل په دې وروستيو کې پرلپسې د طالبانو او پاکستان ترمنځ له پټو معاملو پرده پورته کړې او د استخباراتي معلوماتو پر اساس يې په وروستي ټويټ کې ویلي که د طالبانو مشر په بند کې و، نو د هغه بچيان له کوم ځايه شول؟ اشاره يې دې ته وه چې ملا برادر د سولې پر سر د امريکا او پاکستان ډيل لپاره قطر ته لېږدول شوی دې

نوموړي دغه راز هغه ته د پاکستاني او افغان پاسپورټونو د صادرېدو ترمنځ د نېټې توپير ته په اشارې ويلي، چې ملا غني برادر په پاکستاني پاسپورټ قطر ته لېګدول شوۍ .په ارګ کې یوه سرچينه وايي، کابل ته د خليلزاد د وروستي سفر پر مهال ولسمشر غني هغه ته شکايت وکړ، چې طالبان له خپلې توافق سرغړونه کوي اوحملې يې د تېر په پرتله دوه او ان ځينې مهال درې برابره زيات شوي دي، خو په ځواب کې خليلزاد ورته ویلي وو چې طالبان هم له افغان دولت څخه ورته شکایت لري.

یادې موضوع سره د ریس جمهوراول مرستيال امرالله صالح، چې په همدې جلسه کې حاضر و، خليلزاد ته د دې پوښتنې په ځواب کې وويل: ته اوس د طالبانو وياند يې او که د سولې لپاره د امريکا د بهرنيو چارو وزارت استازی ویل کېږي دې خبرې سره خلیلزاد یوه ترخه موسکا کړې وه او چوپ پاتې شوۍ وو،

دا هم باید یاده کړو په دې وروستیو کې خلیلزاد هم د عامو افغانانو تر سختو نیوکو لاندې دی او هغه د طالبانو په هم نظرۍ تورنوي.دا په داسې حال کې ده چې په سوله کې د خليلزاد په رول شکونه ورځ تر بلې زياتېږي او تازه په امريکا کې هم په ټرمپ او خليلزاد د اپوزيسيون انتقادونه له دې وجې زيات شوي چې د سولې خبرو کې يې طالبانو ته بيخي زياتامتیاز په نظر کې نيولۍ،

اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍچې باید ڼول سیاسیون امریکا او طالبان دا هرڅه موضوع ونه ګرزوي اودسولې مزاکراتو ته زیان ونرسوي او ټوولې خواوې سولې ته کار هم وکړي او هر هغه اقدام وکړي چې کوم سولې ته افغانان رسوي، او باید که قربانۍ ته هم اړتیا وه نو باید قرباني هم ورکړي که موقف پریخودو ته اړتیا وه موقف نه هم باید ورته تېر شي،

له کرونا ویروس له امله په نړۍ کې د مړو شمېر ۴لکه ۳۹ ته ورسېد

له کرونا ویروس له امله په نړۍ کې د مړو شمېر۴۲۳۰۰۰ ته او په امریکا کې دغه تعداد ۱۱۴۴۴۶ ته ورسید.د امریکې جانزهاپکنزپوهنتون د شمېرو ترمخه په نړیواله کچه د کرونا وایرس د مریضانو شمیر ۷۵۸۹۸۳۸ دی.

انډیا کې د جمعې په ورځ د کرونا وایرس ۱۱۰۰۰نوي پېښې ثبت شوې چې په ملک کې په ۲۴ ګنټو کې د ناروغۍ تر ټولو زیاته شمېره ده.پاکستان د جمعې په ورځ ۶۳۹۷ پېښې ثبت کړې او متخصیصین وايي په هېړادکې ویروس د تېرې میاشت راهسې خپور شوی کله چې د پاکستان صراعظم عمران خان په هېواد کې ویروس د مخنیوي په خاطر لاک ډاون لېرې کړ.په هندوستان کې د کرونا نوي پېښې په داسې حال کې رپورټ شوي دي چې په ملک کې دوکانونه، مالونه، کارخانې او د عبادت ځایونه د دوو میاشتو د بند وروسته بیا پرانیستل شوي دي خو د زیات خطر په ځایونو کې بندیزونه پرځای دي.

د کرونا ناروغۍ د تازه پېښو وروسته انډیا د نړۍ څلورم هېواد شو چې د ناروغۍ زیاتې شمېرې لري. دا وخت په امریکا تر ټولو زیات د کرونا ویروس پېښې لري، ورپسې برازیل او بیا روس دی.د امریکې د جانز هاپکنزپوهنټون د راپور له مخې هندوستان کې د کرونا ویروس مجموعې شمېرې ۲۹۷۵۳۵ دي او په نړیواله کچه دغهشمېر اووه اشاره پنځه مېلین ته رسېدلی دی.د امریکې د کرونا ویروس شمېر د دوه مېلین نه زیات دی. په برازیل کې ۸۰۰۰۰۰ او روس کې ۵۱۰۰۰۰ دی.امريکا د کرونا وایرس د دنیا تر ټولو زیات مرګونه لري چې تعداد یې ۱۱۳۸۰۰ دی. په نړیواله کچه دغه شمېر ۴۲۲۰۰۰ دی.

او یو امریکنۍ کمپنۍ ویلي اینده میاشت به په پراخه کچه د کرونا وایرس د ممکنه وېکسین ازموینې شروع کړي. موډرنه نومې کمپني د امریکې د نېشنل انسټېټیوټس اف هېلت سره په شریکه په دغه وېکسین کار کوي. کمپني وايي په ۳۰۰۰۰ رضاکارانو په ازموینې شروع کوي د صحت نړیوالې ادارې د اندازو تر مخه دا مهال لاتیني امریکا د کرونا وبا نوی مرکز ګرځیدلی چرې چې په نژدیو ورځو کې د کرونا اغیزمنو شمیره د یو میلین یا لس لکو نه سېوا او مرګونه د ۷۰ زرو نه زیات شوي.

بلخوا په لاتیني‌ امریکا کې بیا ټولو زیات اغیزمن هیواد برازیل دی چې د مرګونو او ناروغانو په حساب په امریکا پسې په دویم نمبر دی. د برازیل وروسته پیرو کې د اغیزمنو خلکو شمیره د دوه لکه نه زیاته شوې. چلي بیا په دریم نمبر او میکسیکو په څلورم نمبر دی.‌

د متحده ایالاتو جان هاپکنیز پوهنتون په ویب پاڼه خپرو شوو شمیرو تر مخه برون د سهر پورې په امریکا کې د کرونا ناروغانو شمیره شل لکه ۴۶۴ ته ورسیدله او د یاد وایرسه ۱ لک ۱۲ زره او ۹۲۴ تنه مړه شوي دي.د کرونا ناروغۍ له امله دمرګونو او ناروغانو په حساب امریکا په ټوله نړۍ کې تر ټولو زیاته په دغه هېواد کې خپره شوې ده.‌

د امریکا په کېلیفورنیا سټیټ کې بیا د کرونا ویروس زیاتیدونکې شمیرو دروغتیا ځايي چارواکي په دې مجبوره کړل چې دغلته هرکال د اکتوبر په میاشت کې کیدونکي دوه مشهورې ځايي د موسیقۍ میله یا دستور وځنډوي. دغه دواړه دستورې په شورو کې د اپریل په میاشت کې اعلان شوې وې خو بیا د کرونا وبا خوریدو وروسته دغه دواړه د اکتوبر میاشتې پورې ځنډول شوې وې.‌

دنورې نړۍ ترڅنګ افغانستان کې هم د کرونا ویروس له امله د مړو شمېر ورځ تربله زیاتيږي د کابل په شمول ولایاتو کې هم دغه ویروس لا هم خپريږي اوسمهال په افغانستان کې د کرونا ویروس پېښو شمېر د ۲۰ زرو نه زیات شوۍ دۍ بل خوا د روغتیا وزارت وايي چې د کرونا ویروس د مخنيوي لپاره ورسره فنډ ختم شوۍ دۍ،

بهرنیو چارو وزارت: ایران ته د سفر موخه سوداګرۍ او اقتصادي موضوعاتو باندې خبرې کول وو

د بهرنیو چارو وزارت وايي، د افغانستان، امریکا او روسیې په درې اړخیزه ناسته کې د افغانانو په مشرۍ د سولې په بهیر او تېرو ۱۹ کلونو کې د افغانستان د لاسته راوړنو په ساتلو بحث وشو،

دبهرنیو چارو وزارت د اعلامیې له مخې دا ناسته د سرپرست وزیر حنیف اتمر، د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف او د افغان سولې لپاره د امریکا د ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد ترمنځ د ویډیو کانفرنس له لارې د افغان سولې په اړه خبرې وشوې،

یادې ناسته کې مسکو او واشنګټن د افغان دولت له خوا د طالب بندیانو خوشي کولو هرکلی شوی او د افغانانو خپلمنځي خبرو لپاره دا ګام ضروري بلل شوی دی په دې ناسته کې د باور جوړولو او د خبرو لپاره د مناسبې چاپېریال رامنځ ته کولو په خاطر پر ښکېلو اړخونو د تاوتریخوالي کمولو غږ شوی دی.

د بهرنیو چارو وزارت د اعلامیې له مخې دې غونډه کې د افغانستان پر هغې غوښتنې موافقه شوې چې له مخې یې باید د تاوتریخوالي کمولو لپاره یو میکانیزم جوړ شي او دا ډاډ باید تر لاسه شي چې د سولې بهیر کې هر لوری خپل مسؤلیت ترسره کوي. د اعلامیې له مخې خبرو کې ښکېلو خواوو پر طالب وسلوالو هم غږ کړی چې دوحه کې له امریکا سره د سولې تړون د ژمنو له مخې دوی هم د افغان حکومت بندیان خوشي کړي.

د افغان طالبانو او امریکا د سولې تړون له مخې، حکومت پنځه زره طالب بندیان او مقابل کې دا ډله هم زر حکومتي بندیان خوشي کوي. افغان حکومت تر اوسه درې زره طالبان بندیان خوشي کړي او افغان ولسمشر محمد اشرف غني تېره پنجشنبه د امریکا اټلانټیک کونسل بنسټ سره ځانګړې مرکه کې وویل افغان حکومت به ډېر ژر دوه زره نور طالب بندیان خو شي کړي.

طالبانو هم تر اوسه د حکومت څه باندې پنځه سوه بندیان خوشي کړي او هم یې وروستیو کې ژمنه کړې چې دا شمېر به زرو ته ورسوي. په تېره یوه اوونۍ کې د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ د مخامخ خبرو د پیل هیلې زیاتې شوې او دې لړ کې د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد کابل کې له افغان ولسمشر سره کتلي. همدا راز د پاکستان د پوځ لوی درستیز جنرال قمر جاوېد باجوه د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې او د شخړو د اوارولو لپاره د منځګړيتوب په برخه کې د قطر بهرنیو چارو وزير ځانګړی استازی مطلق بن ماجد القحطاني هم کابل ته تللی وو,

ریس جمهورغني ویاند صدیق صدیقي هم وایي، د افغان دړلت او طالبانو ترمابین د مخامخ خبرو د ځای په تړاو تر اوسه افغان حکومت کومې هوکړې ته نه دی رسېدلی، خو یوازې لومړنۍ ناسته به په دوحه کې پيل شي،

اوس وخت د دې رارسسېدلۍ دۍ چې و سيمې هېوادونه باید افغانستان کې د سولې ټينګښت لپاره کار وکړي ترڅو ژر ترژره افغانستان کې امنیت تامين شي او ټول هېوادال د سکون ساه واخلي په دغه لړ کې د روس او ایران ترڅنګ پاکستان هک ډېر مهم رول لري باید دغه هېواد هم د افغانستان په سوله کې حپل پوره پوره ونډه واخلي،

قطر ته دولتي تلونکي پلاوي ټېسټونه وشول

افغانستان کې د پېړيو راهيسې جګړه روانه ده او د امرېکې په شمول لسګونه هېوادونه پکې جنګونه کوي خو اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې باید سولې لپاره کار وشي او د سولې په نتیجه کې افغانستان یو ارامه پرامنه هیواد وګرزي. د سولې لپاره ټولو نه مهمه خبره دا ده چې د سېمې هېوادونه په دغه پروسې کې خپل مهم رول ولوبوي،


د امریکا متحده ایالاتو مخکې ويلي وه چې دويي  غواړي په افغانستان کې خپله ١٨ کلنه اوږده جګړه پای ختمه کړي  او افغانان نور د افغانستان  په سياسي راتلونکي سره جوړ راشي. د امريکا د بهرنيو چارو وزير مايک پمپيود په استراليا کې و او هلته يې د افغانستان په اړه د امريکا د دريځ په باره کې ویل ” د امريکا  جمهور ریس ډونلډ ټرمپ روښانه کړه چې غواړي يو ډيپلوماټيکه حللاره پيدا کړو چې پر مټ يې په افغانستان کې خپل پوځي حضور کم کړو. .

زلمۍ خلیلزاد او طالبانو په دوحه کې د پرېکړې نهايي کېدو ته نزدې شوي وو، چې د طالبانو د سياسي دفتر وياند سهيل شاهين پخپل ټويټ کې څرګند کړي و، چې که د امريکا او طالبانو تر منځ هوکړه ليک نهايي شو، ورسره سم به امريکايان له افغانستان نه اوځي او له دې سره زموږ او افغان لوري د خبرو لار کې دا خنډختم شي،.

همدا و چې د امريکا او طالبانو تر منځ د سولې تړون د ١٣٩٨ کال د کب په ١٠ نېټه لاسليک شو او تړون سره سم به وروسته تر دې د بين الافغاني مذاکراتو د پيل وار را ورسېږي، تمه وه چې که دا پړاو سرته ورسېږي نو افغانان به بشپړې سولې ته لاره پيدا کړي خو لا هم بین الافغاني مزاکرات ندي پيل شوي،.

بازې سرچينو ویلي وو چې بين الافغاني مذاکرات به ژر په قطر کې پيل شي. د ګڼو رسنيو د راپورونو سره سم د روژې مياشت کې د طالبانود رهبري شورا موافقه کړې چې بین الافغاني مذاکرات دې شرع  شي او د یادې شورا وروستۍ ناسته کې پرېکړه شوې چې د بين الافغاني مذاکراتو پر ایجنډا دې هم کار وشي، .

بلخوا د مصالحې مشر ډاکټرعبدالله ويلي، چې د بين الافغاني مذاکراتو د پيل تر نېټې پورې هڅه کوو چې تر څو ټول (5000) طالب بنديان خوشې  او يا هم دومره شمېر له زندانو خوشي شي چې د دواړو لورو پرې موافقه وشي. همداراز د بين الافغاني مذاکراتو د شرع کېدو څخه مخکې بايد پورته شمېر طالب بنديان او ١٠٠٠ تنه د امنيت کارکوونکي له زندان نه خوشې شي،

دکویډ۱۹ ناروغۍ  په اړه رسمي خبرې نشته چې د سولې پروسه دې ټکنۍ کړي وي، خو داسې ګونګوسی دی چې د افغان دولت ځينې کليدي کسان لکه حنيف اتمر، دېته ورته نور مشران او د طالبانو ځينې مهم غړي په ياد ويروس اخته شوي دي،

د دواړو لورو لخوا اماده ګۍ نيول کېږي چې ددې پروسې د وړاندې تګ لپاره د جون په نهمه  د پاکستان د پوځ مشر جنرال قمر باجوه د  افغان سولې د خبرو لپاره افغانستان ته راغلی و

افغانان باید په خپلو کې سره په یو اتفاق شي او دغه روانې جګړه باید په اتفاق سره ختمه کړي ترڅو عام وګوي کړۍ شي چې خپل هیړاد افغانستان کې به ارامه فضا کې ژوند وکړي افغانان د ډېر وخت راهېسي د پردیو په جګړه کې ښکېل دي نو اوس هم وخت تلۍ ندۍ چې سیاسيون په یو میز سره کیني او دې روان بحران دې د حل لارو باندې خبرې اترې وکړي،