طالبان: که بندیان خوشي شي, بین الافغاني خبرو ته چمتو یو

افغان دولت څه موده وړاندې طالب بندیان خوشې کړل په داسې مهال چې د افغان حکومت او طالبانو ځانګړې ډله کابل کې د زندانیانو د خوشي کولو پروسه څاري، د افغانستان د سولې چارو وزارت وایي، د بین الافغاني مذاکراتو لپاره د ځای او وخت پر ټاکلو هم بحثونه روان دي.

د سولې چارو وزارت وايي .تر اوسه د بین الافغاني مذاکراتو لپاره وخت او ځای نه دی ټاکل شوی، خو داسې ګومان کیږي چې قطر، جرمني، ازبکستان او ناروې هغه هیوادونه دي چې هلته بین دا خبرې کیدلی شي.خو دغه ځایونه لا هم ندي فاینل شوي او لا هم خبرې پرې روانې دي.

د مصالحې شورا مشر عبدالله عبدالله په مشرۍ د مصالحې عالي شورا رهبري کمیټه لا نه ده بشپړه شوې. ښاغلي عبدالله ته نږدې سرچینې وایي، د دې شورا د رهبرۍ کمیټې بشپړیدو چارې روانې دي، چې ټول قشرونه به پکې ونډه ولري. او غواړي چې دغه شورا کې ټول قومونه او سیاسي څېرې ونډه واخلي.

دغه سرچینه له نوم پرته بي بي سي ته زیاتوي، د مصالحې رهبري شورا نږدې ورځو کې بشپړیږي خو سرتاسري تشکیل یې وخت غواړي. یاده سر چینۍ په وینا، دې شورا سل ورځنی کاري پلان هم تیار کړی دی

د طالبان د سیاسي دفتر ویاند سهیل شاهین ټوېټ کې لیکلي چې د دې ډلې مرستیال مشر او ور سره پلاوی د افغان سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد او جنرال مېلر سره د بندیانو پر خلاصون او د سولې پر خبرو غږېدلي دي. “په دې کتنه کې دواړه لوریو د نورو موضوعاتو ترڅنګ د بندیانو د چټک خلاصون او د بین الافغاني مذاکراتو د پیل په باره کې خبرې وکړې. ”

دغه ډلې څو وارې ټینګار کړی که امریکا سره د شوي تړون له مخې پنځه زره زندانیان یې خوشي نه شي، دوی بین الافغاني مذاکرات نه کوي.تر پرونه د حکومت له خوا د خوشي شویو طالب زندانیانو شمېر د چارواکو په وینا له درې زرو واوښت.

بل طرف ته د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد هم قطر، پاکستان او افغانستان ته سفرونه پیل کړي دي.د نوموړي د سفرونو یو موخه په سیمه کې د دولت او طالبانو تر منځ د بین الافغاني خبرو د پیل هڅې دي.د پاکستاني پوځ ویاند تورنجنرال بابر افتخار لیکلي، چې ښاغلي خلیلزاد د یکشنبې په ورځ د پوځ له لوی درستیز قمر باجوه سره ولیدل.

د یادونې وړ ده چې د امریکا ولسمشر ټرمپ غواړي ژر تر ژره بین الا فغاني خبرې پيل شي او د مزاکراتو په نتیجه کې افغانستان ته سوله زاشي ترڅو امریکا خپل فوځیان له افغانستان نه په تدریجي ډول اوباسي په همدغې لړ کې مونږ کې چې مخکې یاده وکړه زلمي خلیلزاد تازه سفرونه شروع کړي دي.

پاکستان عبدالله عبدالله ته بلنه ورکړې ده

د ثبات او همپالنې ټیم په منځ کې اختلاف رامنځته شوۍ د دغه ټیم هریو غړۍ ځانته د چوکیو لپاره هڅې روانې کړي دي او هر یو غواړي چې یوه چوکۍ ترلاسه کړي یاده ډله په کابینه او د مصالحې شورا غړو ټاکلو کې خپل منځي اختلاف لري.

د ولسمشر غني او عبدالله عبدالله ترمنځ د سياسي هوکړې تر لاسليک وروسته، ويل کېږي چې د عبدالله عبدالله په ډله کې د چوکیو ویش په رامنڅته شوۍ اختلاف په دې دۍ چې دوي ته پیشنهاد شوې چوکۍ یا پوسټ دوي ته د منلو وړ نړۍ دويي غواړي چې د چوکیو ویش دې دويي په خوښه وي.

تاند وېبپاڼې په خپل يو راپور کې ليکلي دي، چې د عبدالله په ټيم کې د سولې مصالحې شورا د غړيتوب او د کابينې د چوکيو په سر اختلافونه پېدا شوي دي چې بايد څوک ورته معرفي شي او څوک نه. د يادولو وړ ده چې د د سولې مصالحې شورا د کاري پروګرام او تشکيلاتو مسوده هم چمتو شوې ده او ټاکل شوې ده چې د سولې په چارو کې د دولت وزارت د مصالحې شورا په دارالانشا بدل شي.

د عبدالله ځينې نږدې کسانو له ايراني رسنيو سره په خپلو خبرو کې منلې ده، چې د عبدالله په ټيم کې اختلافات رامنځته شوى دى او دوى وايي چې دغه اختلاف د سولې مصالحې شورا د غړيو پر ټاکنې او د کابينې په سر رامنځته شوى دى. د عبدالله عبدالله د ټيم هر غړى په دې هڅه کې دى چې لوړه چوکۍ ترلاسه کړي.

د یادونې وړ ده چې نن ډاکټر عبدالله عبدالله په یو خبري کانفرانس کې وویل چې د مصالحې شورا خپل رسمیات او په کار پیل وکړ او ډیر ژر به د دغه شورا غړي وټاکي. نوموړي زیاته چې خپل ټول توان سره به سولې لپاره هلې ځلي وکړي

اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې خپلمنځي اختلاف پاۍ ته ورسوو او د سولې لپاره یو غږ او یو ادرس نه مخې ته لاړ شو او دغه تپل شوې جګړې ته د پاۍ ټکۍ کېږدو او په هیواد کې په ارامه فضا کې ژوند وکړي

امریکا له افغانستان سره کرونا مخنیوي لپاره کومک کوي

د متحدو ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ پرون د فبرورۍ په ۲۵مه، وویل چې په افغانستان کې د خپلو سرتېرو شمېر به ۸۶۰۰ ته را کم کړي.

ټرمپ نن دا خبره  خبریالانو ته کړې ده هغه همدا راز ویلي چې په افغانستان کې د سولې د ټينګښت لپاره هڅې یې ستایل شوې ديټرمپ نن ونه ویل چې څه وخت به د سرتېرو شمېر کموي. د امریکا حکومت او وسله وال طالبان د تاوتریخوالي د کمولو پرېکړه عملي کوي او نن یې څلورمه ورځ ده.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو ویلي چې که د تاوتریخوالي د کمولو پرېکړه ښه عملي شوه، د فبرورۍ په ۲۹مه به له طالبانو سره د سولې هوکړه لاسلیک کړي

د سولې تړون لاسلیک ته چمتودئ او یاد تړون به د امریکا ولسمشر لخوا لاسليک شياو او د لاسلیک وروسته به سمدست بین الافغاني مزاکرات شروع شي.

دیادونې وړ ده چې د لاسلیک مراسمو ته د مختلفو هېوادانو خارجه وزیران او نور استازی هم بلل شوۍ دوی به د شاهدان په ډول بادې غونډې کې ګډون کوي. 

له بلخوا یادې غونډې کې به د حکومت استازي ګډون نه کوي.

د سولې د هوکړې تر لاسلیک سره به بین الافغاني خبرې پېلېږي چې په هغه کې به د دایمي اروبند پر اعلان، د امریکايي سرتېرو د کمېدو او داسې نورو مهمو مسئلو په اړه پرېکړې کېږي.

دعربي اماراتو ولیعهد ولسمشرغني ته د ټا کنوګټلومبارکي ورکړه

د ابوظهبۍ ولیعهد شیخ محمد بن زاید آل نهیان د یوه ټیلیفوني تماس له لاري ، ولسمشر محمد اشرف غني ته په ټاکنو کې د بیا ځلې بریا مبارکي وویله د ارګ له لوري په خپره شوې خبر پاڼه کې راغلي دي چې د ابوظبۍ ولیعهد او د متحده عربي اماراتو د وسله وال پوځ اعلی سرقومندان مرستیال والاحضرت شیخ محمد بن زاید آل نهیا ارګ وایي، په دغه ټلیفوني تماس کې دواړو لوریو د افغانستان او متحده عربي اماراتو ترمنځ اړیکې د ورورۍ او دوستانه وبللې او د دواړو هیوادونو ترمنځ یې د ستراتېژیکو او اقتصادي اړیکو پر پراختیا ټینګار وکړ دواړو ولسمشر غني ته مبارکي ورکړه.

په دغې تماس کې د ابوظبۍ ولیعهد ژمنه وکړه چې د افغان ولسمشر محمداشرف غني د ریاست په دویمه دوره کې به د افغانستان او متحده عربي اماراتو اړیکې لازیاتې پیاوړې شي.

د ابوظهبۍ له ولیعهد له لوري د مبارکۍ وړاندې ولسمشر غني ته د کویټ، هند، چین،سریلنکا او اروپایي ټولنې له لوري هم په ټاکنو کې د بریا له امله مبارکي ورکړل شوې.

دغه راز یو شمېر پخوانیو بهرنیو سیاسي مشرانو او په پاکستان کې د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښو مشرانو هم ولسمشر غني ته په ټاکنو کې د بریا مبارکي ورکړې ده.

ولسمشر غني ته د بهرنیو هېوادونو د استازو له لوري د مبارکۍ پیغامونه په داسې حال کې را روان دی چې په تېرو ولسمشریزو ټاکنو کې بل نوماند عبدالله عبدالله د غني دوهمه بریا نه مني.

خو ولسمشر غني لا له وړاندې د خپلې بریا جشن نمانځلی دی او د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمیسیون له لوري د ولسمشرۍ باورلیک هم ترلاسه کړی دی.

دغه راز د ولسمشر محمد اشرف غني ټاکنیزې ډلې اعلان کړی دی چې په ولسمشریزو ټاکنو کې له بریا وروسته راتلونکې پنجشنبه د لوړې مراسم کوي، خو یو شمېر سرچیني وايي ښایي یاد مراسم د څه مودې لپاره وځنډول شي.

دغه راز د روانو لانجو او نانندریو پر مهال د عبدالله عبدالله ټیم هم اعلان کړی دی؛چې دوی هم په ټاکنو کې له بریا وروسته د لوړې مراسم کوي.

دواړه لوري ادعا کوي چې افغان ټاکنې یې ګټلي دي، خو ټاکنو کمیسیون رسمآ ولسمشر غني بریالی اعلان کړ.

عبدالله عبدالله وایي، چې په ټاکنو کې د شفافو رایو په ترلاسه کولو سره هغه بریا خپله کړې ده، خو کمیسیون محمد اشرف غني بریالی اعلان کړی دی.

Related

ټرمپ: د سولې هوکړې لاسلیک ته چمتو یم

د یو بهرنئ ورځپاڼې د خبر له مخې، ډونلډ ټرمپ ویلي، که له طالبانو سره د تاوتريخوالي د کمولو لنډمهاله هوکړه د امریکا د تر ټولو اوږدې جګړې پر پای ته رسېدو تمامېږي نو دی چمتو دی چې له طالبانو سره د سولې هوکړه لاسلیک کړي.

ټرمپ یکشنبې په ورځ (۴ کب/فبروري ۲۳)ویلي، اوس د دې وخت رارسېدلی چې امریکايي پوځيان بېرته خپل هېواد ته ستانه شي. د ده په خبره، طالبان غواړي جګړه پای ته ورسېږي.

“دئ غواړي جګړه بس کړي. تاسې پوهېږئ، دوی له اوږدې مودې راهیسې جګړه کوي. دوی سرزوري خلک دي خو موږ هم سر زوري خلک یو. خو ۱۹ کاله جګړه اوږده جګړه ده.”

امریکا او طالبانو د دې میاشتې په لومړیو کې د تاوتريخوالي د کمښت اعلان وکړ چې له تېرې جمعې (کب ۲/ فبروري ۲۱) راهیسې يې پلي کېدل پېل شوي دي. که چېرې دا تجربه بریالۍ ثابته شوه نو ورسره به راتلونکې شنبه د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې هوکړه لاسلیک او ورسره به د امریکا تر ټولو اوږده جګړه هم ورټوله شي او د دې هېواد د تېرو ولسمشریزو ټاکنو پرمهال دده یوه مهمه ژمنه به هم پوره شي.

ټرمپ ویلي: “فکر کوو دوی (طالبان) هوکړه غواړي. موږ یې هم غواړو. فکر کوم دا به کار ورکړي، خو وګورو چې څه کیږي.”

د ګارډین ورځپاڼې په وینا د تاوتریخوالي کمولو بریالۍ موده او د سولې خبرې به په نړیواله کچه د طالبانو پر مشروعیت اغېز وکړي، هغه څه چې دې ډلې په افغانستان کې د خپل رژیم او هغه مهال چې د القاعدې مشر ته یې پناه ورکړې وه، نه درلود.

امریکايي چارواکو دې امکان ته هم اشاره کړې چې کېدای شي “ورانکارې ډلې” په دې برخه کې خنډونه جوړ کړي او د دوی په وینا د اووه ورځو تاوتریخوالي کمولو په موده کې به دغه ډول خلک وپېژندل شي چې څوک بریدونه کوي.

د رسنیو په وینا ډونلډ ټرمپ تېره ورځ د سولې رسېدو ته “محتاطانه خوشبیني” وښوده.

ښاغلي ټرمپ ویلي: “تاسې پوهېږئ چې موږ د تاوتریخوالي د کمولو ټاکلې موده لرو، دا یوه نیمه ورځ ده او وبه ګورو چې څه کیږي. خلک غواړي چې هوکړه وکړي او طالبان هم غواړي چې موافقه وکړي، دوی له جګړې ستړي شوي دی.”

ولسمشرغني:دلوګرامنیتي مسولینو ته ویلي د لوګرلپاره دې امنیتي پلان جوړکړي

د هېواد ولسمشر اشرف غني ويلي “دا چې طالبانو د تاؤ تریخوالي په پام وړ کموالي موافقه وکړه دا هم اور بند او پايدارې سولې ته د رسېدو دپاره مهم ګام دی”.

په افغانستان کې د سولې د خبرو د موافقنامې په موخه د تاؤ تريخوالي کمولو اوونۍ نن د خالي، شنبې د ورځې څخه پېل شوه.

“اشرف غني ويليد طالبانو لخوا د تاؤ تريخوالي د کمولو په اوونۍ کې بايد په احتیاط پاتې شو او ځواکونه په جدي توګه د وضعيت څارنه کوي”.

نوموړي ويلي په دغه لړ کې امنیتي او دفاعي ځواکونو ته لارښوونه شوې ده.

غني زياته کړې “د ميونخ د غونډې نه بيرته په راتګ يې د امنيتي او دفاعي ځواکونو د مشرانو د مشرانو د جرګې غړو او نورو سره وليده او د سولې په اړه مې ورسره خبرې وکړې”.

د نوموړي سره پرون د جمعې په ورځ د افغانستان د سولې د خبرو دپاره د امريکا ځانګړي استازي زلمي خليلزاد هم ليدلي دي.

ارګ ویلي، “په دغه کتنه کې دواړو لوریو د تاوتریخوالي د پام وړ کموالي پر جزئیاتو او د تاوتریخوالي کموالي اونۍ د مدیریت په اړه بحث او خبرې وکړې. “

بل لور ته طالبانو هم د تاؤ تریخوالي د کمولو د اوونۍ په اړه ويلي چې په دې اووه ورځو کې به د دوی جنګيالي دفاع ته اماده وي او مخالفه ساحو ته به نه ځي.

طالب وياند ذبيح الله ويلي چې د اووه ورځو وروسته په اتمه ورځ چې موافقت نامه لاسليک کيږي د هغې وروسته به بيا نوې لارښوونه کيږي.

ملګرو ملتونو او پاکستان هم د تاؤ تریخوالي د اوونۍ هرکلی کړی دی.

دروس سره مرسته کونکی افغان نوم افشا شو

د متحدو ايالتونو د بهرنيو چارو وزير مايک پامپيو وايي د واشنګټن او طالبانو ترمنځ به د سولې هوکړه د فبرورۍ پر ٢٩مه لاسليک شي.

افغان حکومت د دې هوکړې د لاسليک په درشل کې د يوې اوونۍ لپاره د تاوتریخوالي د کمولو پرېکړه کړې.

د امنيت شورا وياند جاويد فيصل وايي، د تاوتریخوالي د کمولو پرېکړه د نن شپې له ١٢ بجو عملي کېږي.

هغه زیاته کړه: “افغان دولت له سولې څخه د اعظمي ګټې اخیستنې په هدف بشپړ چمتوالی نیولی، د یوې اونۍ لپاره چې وسله والو طالبانو د تاوتریخوالی د کموالي په نوم نومولې، موږ له خپل ادرس بشپړ تیاری لرو او په دې هیله چې دغه یوه اونۍ د دې باعث شي، چې د تل پاتې اوربند خاوندان شو او افغانستان کې تل پاتې سوله راشي دا نېټه د شپې له دولسو بجو پیلیږي.”

د طالبانو يوې سرچينې د نوم نه ښوولو په شرط ازادۍ راډيو ته ويلي، د تاوتريخوالي د کمېدو په وخت کې به د افغان قواوو د شپې عمليات او هوايي حملې بندېږي، په بدل کې به طالبان هم لويې حملې نه کوي.

د طالبانو يوې سرچينې د نوم نه ښوولو په شرط نن ازادۍ راډيو ته وويل، که ښکېل اړخونه خپلې ژمنې پرځاى کړي، د تشدد کمول به سر له سبا عملي شي.

پرطالبانودې بریدونه بندشي ولسمشرغني

ولسمشر پرون، د فبرورۍ په ۲۱مه نېته په ټول هېواد کې امنیتي او د فاعي ځواکونو ته امر وکړ چې پر وسله‌والو طالبانو حملې بندې کړي.

د امریکا اوطالبانو ترمنځ د موافقې له مخې، د بېګا شپې له ۱۲ بجو د فبرورۍ تر ۲۹ مې به په ټول افغانستان کې تاوتریخوالی کم وي.

اشرف غني پرون په ټلویزوني وینا کې وویل چې د افغانستان امنیتي ځواکونه به په دفاعي حالت کې وي.

ښاغلي غني زیاته کړه: “اوس چې د سولې لپاره زمینه برابره شوې، له دې فرصته موږ د خپلو خلکو برحقه غوښتنه مطرح کړه چې طالبان اوربند ومني او مذاکرات پېل شي، خو دا چې د طالبانو ډلې د تاوتریخوالي په کموالي هوکړه وکړه، داهم اوربند او پایه دارې سولې ته د رسېدو لپاره یو مهم ګام دی.”

د  طالبانو د نظامي چارو کمېسیون هم یو بیان خپور کړی او ویلي یې دي چې تر راتلونکې شنبې به د افغانستان پر امنیتي او دفاعي ځواکونو او امریکايي قواوو حملې نه کېږي.

په خبرپاڼه کې وسله‌والو طالبانو ته ویل شوي چې دافغانستان د حکومت تر کنټرول سیمو ته له تګه ډډه وکړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو وویل چې په یوه اوونۍ کې د تاوتریخوالي د کمولو پرېکړه په بریالیتوب عملي شوه، د فبرورۍ په ۲۹مه به امریکا له طالبانو سره د سولې هوکړه لاسلیک کړي.

ارګ: افغان او امریکايي ځواکونه پر یو امنیتي طرحې کارکوي

صدیق صدیقي نن سې شنبه «سلواغې۲۹مه» خبریالانو ته وویل چې د تاوتریخوالي کمېدو طرحې د عملي کېدو لپاره د قول اردګانو د قوماندانو په سطحه هم بحثونه شوي دي.

نوموړي زیاته کړه چې په دې اړه کارونه روان دي او حکومت د تاوتریخوالي کمېدو طرحې او اوربند ټينګېدو ته ژمن دی.

هغه وویل:”پر یادې طرحې په شدت سره کار روان دی،خو موږ نشو کولای چې ټوله جریان ستاسو سره شریک کړو، کله چې دغه مرحه پیلېږي تاسو «خبریالان» به یې د ځینو مواردو څخه خبر شئ.”

ارګ وايي چې د امریکا او طالبانو ترمنځ د توافقنامې نېټه به د امریکا لخوا اعلان شي او تر هغه وروسته به «بین الافغاني» خبرې هم پيل شي.

ښاغلي صدیقي که څه هم له طالبانو سره د سولې خبرو په اړه د هر اړخیز چمتووالي خبر ورکړ، خو ټینګار یې وکړ چې په راتلونکو ورځو کې به د سولې مذاکراتي پیلاوي کې هم تغیرات رامنځته شي.

صدیقي وویل:”پلاوی به ټول شموله وي، طبعاً کوم تغیرات چې په ماحول کې راغلي دي او د دغو فرصتونو په رڼا کې شاید د پلاوي اړوند موضوعاتو ته هم پاملرنه وشي.”

که څه هم تر دا مهاله د حکومت لخوا د مذاکراتي پلاوي په اړه جزئیات رسنیز شوي نه دي، خو ښاغلي غني تېره شپه له والیانو سره لیدنه کې وویل چې له طالبانو سره د مذاکراتي ټېم صلاحیتونه به د افغانستان حکومت لخوا تعین شي.

خالد: یوې اونۍ کې به بین الافغاني خبرې پیل شي

افغانستان د دفاع سرپرست وزیر اسدالله خالد وايي چې ډېر ژر به له افغان حکومت سره د وسله والو طالبانو مخامخ خبرې پیل شي.

ښاغلي خالد د ازادۍ راډیو ته وویل چې په افغان حکومت په دې اړه “محتاطانه” مخکې ځي او اوسنیو شرایطو ته په کتو به پرېکړه کوي.

هغه وویل که له طالبانو سره د سولې تړون د تېرو دوو لسیزو لاس ته راوړنې زیانمنوي، دا تړون حکومت ته د منلو نه دی.

اسدالله خالد همدغه راز وویل چې د تېرکال په پرتله د طالبانو دریځ هم ډېر بدل شوی او اوس طالبان د نظام د بدلولو او پوځ د ړنګولو خبرې نکوي.

هغه وویل: “خبرې د سولې پر لوري درومي… اوس بیخي یوه بله فضا ده… تر کومه چې زه پوهیږم ښايي په یوې اونۍ کې د هغوی [طالبانو] خبرې مستقیمآ د افغانستان له دولت سره پیل شي.”

دا په داسې حال کې ده چې امریکایي چارواکو ویلي دي چې د امریکا او طالبانو ترمنځ تړون نهايي کیږي چې د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ مخامخ خبرو ته لار پرانیزي.

د امریکا د دفاع وزیر مارک اسپر په بروګسل کې د ناټو د دفاع وزیرانو په غونډه کې وویل چې له طالبانو سره د یوې اونۍ لپاره د تاوتریخوالي د کمولو مسئله تر بحث لاندې ده او امریکا په دې اړه له خپلو متحدینو سره خبرې کوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پمپیو د تاوتریخوالي په کمولو باندې ټېنګار کړی دی او ویلي دي چې ولسمشر ټرمپ هم له طالبانو سره د خبرو د ددوام اجازه ورکړې.

امریکايي رسنۍ وایي شاید په یوې اونۍ کې د تاوتریخوالي د کمولو په اړه د طالبانو او امریکا ترمنځ تړون لاسلیک شي او له دې وروسته به د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ خبرې پیل کیږي.