ضيا مسعود: جمعيت به دسولېپروسې کې په خپلواک ډول برخه واخلي

ضيا مسعود: جمعيت به دسولېپروسې کې په خپلواک ډول برخه واخلي د پخواني ولسمشر حامد کرزي لومړي مرستيال او د جمعيت ګوند مخکښ غړی احمد ضیا مسعود دمملکت په لويو ملي موضوعاتو او په خاص ډول د سولې بهير کې دجمعيت غړي پر خپلواکې برخې اخېستنې باندې متفق شوي دي،

احمد ضيا مسعود وايي چې د سولې پروسه کې جمعيت ګوند د قضيې یو طرف دی او د سولې بهير کې به يې برخه اخېستنه په خپلواک ډول وي. خغه وايي چې باید په دې کې څوک هيڅ هم ونه وايي ځکه دا د هرګونمد خپله خوښه ده چې خپل سیاست په کومه لار بیايي که مونږ اوګورو د احمد ضیاء مسعود دا خبره د اتحاد او اتفاق سره په ټکر کې ده نو باید ټول ګوندونه په یو سیاسي تګ لاره باندې د سولې بروسې کې ورداخل شي،

هغه پر خپلې فېسبوک پاڼې لېکلي دي چې د افغانستان په اساسي قانون کې تعديل هم اړين دی چې د ولس د غوښتنې اړوند، د لويې جرګې په وسيله بايد رامنځ ته شي. هغه وايي اووسنۍ قانون کې تعدیل د هر سیاسي ګوند غوښتنه ده او باید ټولې خواوې په دې پوه شي چې بغیر د تعدیل د قانون ډېر کارونه او پروسې بشپړې ندي نو باید ټول جهتونه په يو غږ سره د قانون د تعدیل لپاره کار وکړي ،

هغه د سولې بهير کې د جمعيت ګوند د خپلواکې برخې اخېستنې په اړه ډېر جزئيات نه دي ورکړي، خو په دې وروستيو کې د صلاح الدين رباني په شمول د جميعت ګوند مخکښو کسانو د سولې بهير کې د جمعيت ګوند د برخې اخېستنې په اړه ناستې پيل کړې دي. 

د یادونې وړ ده چې د جمعیت ګوند مشران دوه ورځې وړاندې سره راغونډ شوي وو او د دغه ګوند مشر صلاح الدین رباني نه ېې د مشرۍ چوکۍ د بیرته اخیستلو خپله منځي پریکړه کړې ده او ویلي دي چې اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې باید د جمعیت ټول غړي د یو نوي مشر په اړه اجماع رامنځته کړي ویل کيږي چې د عطا محمد نور له طرفه او د عبدالله په ملاتړ دغه پرېکړه شوې ده چې صلاح الدین رباني باید له مشرۍ لري شي،

ضيا مسعود: جمعيت به دسولېپروسې کې په خپلواک ډول برخه واخلي
ضيا مسعود: جمعيت به دسولېپروسې کې په خپلواک ډول برخه واخلي

بلخوا صلاح الدین رباني دغه پریکړي ته سخت غبګون خودلۍ دۍ ا ویلي ېې دي چې باید ماته دغه دنده بېرته راوسپارل شي ترڅو زه خپل خدمت د جمعیت لپاره جاري وساتم وویل کيږي چې نووموړي د امان الله ګرز سره هم لیدلي دي او په دې اړه ېې ترینه د مرستې غوښټنه کړې ده دا هم باید یاده کړو چې په سوشل ميډيا کې هم په دې اړه تبصرې کيږي او خلکو برې لیکنې هم کړي دي بازې خلکو ویلي دي چې ګينې جمعیت ګوند به دې اقدام سره ډېر ضعیف شي او بازې عام وګړو لیکلي دي چې دا ډېر ښه کار شوۍ چې د رباني څخه ېې مشري اخيستې ده،

ګلبدین حکمتیار:دسولې لپاره دې یو طرحه جوړه شي

ګلبدین حکمتیاردسولې لپاره دې یو طرحه جوړه شي، د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار او دافغانستان ددولت د مرکچي پلاوي تر مابین د ۱۳۹۵ کال د تلې میاشتې په اوله نېټه د سولې هوکړه لیک دستخط شو

د دغه ګوند مشر مشرحکمتیار پلازمینه کابل کې خبریالانو ته وویل، چې حکومت له دغه ګوند سره د سولې پر شوې هوکړه عمل نه دی کړی او د دغه ګوند زرګونه کسان لا هم بندیان دي.دده په وینا، له حزب اسلامي سره د دولت د سولې هوکړې په نه عملي کېدو  ولسي جرګه، امنیت شورا او بهرنۍ هېوادونه خبر دي، خو هیچا یې هم د عملي کېدو لپاره ګام نه دی اخیستی.نوموړي زیاته کړه تر هغه چې حکومت له موږ سره د هوکړې هر بند نه وي پلی کړی، موږ د حزب په توګه د دغه حکومت تر مدیریت لاندې کار نه کوو. تر اوسه د دغې هوکړې منځ پانګه نه ده عملي شوې.

ښاغلي حکمتیار وویل ، چې د طالبانو مشران او د داعش مشران خوشي شول، خو د حزب اسلامي بندیان تر اوسه په زندانونو کې پراته دي.هغه د یادې هوکړې د نه عملي کېدو په اړه له جزییاتو ورکولو پرته وویل:«شاید ددغې هوکړې د نه عملي کېدو لامل دا وي چې د اقتدار په کرسۍ ناست کسان داسې فکر کوي چې که دغه هوکړه منل شوې وای نو دوی ته به ګواښونه رامنځته شوي وای او د ټاکنو پایلې به هم داسې نه وې.»

نوموړۍ وايي د سولې بین الافغاني خبرې دې پرته له شرطه پيل شي، د سولې لپاره دې یو اتفاقي طرحه جوړه شي او د تصمیم لپاره باید یوه مقتدره ټیم را منځ ته شي.هغه وویل دغه ټیم باید د یوه فرد، د یوه ګوند، د یوه قوم په انحصار کې نه وي، اوس مهال د افغانستان ۹۹ سلنه خلک سوله غواړي، یواځې هغه کسان سوله نه غواړي چې خپل اقتدار او قدرت په خطر کې ګڼي

هغه له حکومت څخه وغوښتل چې داسې شرایط وضع نه کړي چې د سولې بهیر له خنډونو سره مخ شي. ده په خلکو غږ وکړ چې سره یوځای شي ترڅو د اوسني وضعیت څخه وژغورل شي.حکمتیار، په نننۍ ناسته کې دا هم وویل چې هېواد کې جوماتونه هم نه دي خوندي او حکومت یې د امنیت په ټینګښت کې پاتې راغلی.

هغه زیاته کړه، د امریکا او طالبانو ترمنځ له هوکړې وروسته پرځای ددې چې د تاوتریخوالې کچه راټیټه شي، هدفي وژنې، ترور او تاوتریخوالی لازیات شوي دي.د امریکا او طالبان ترمنځ هوکړه تېرکال د کب میاشتې په لسمه په قطر کې لاسلیک شوه.حکمتیار وایي:« د فحشا ځایونه او عاملین یې خوندي دي، خو د کابل ښار په مرکز ګې د ارګ شاوخوا علما، او نور مشران ترور کیږي.

هغه وویل چې دولت باید د بهرنیانو له وتلو وروسته وضعیت ته تیارۍ ونیسي، ترڅو پخوانۍ کارونه بیا تکرار نه شي.د ده په وینا، ددغه حالت د چمتووالي لپاره باید یو درېیمګړی مستقل محور را منځ ته شي، داسې محور چې  د شخصیتونو او ګوندونو پر بنسټ نه، بلکې د خلکو د ارمانونو او اهدافو پر بنیاد جوړ شوی وي.او داسې بو نظام رامنځته شي چې ټول اړخنه پکې شامل وي،

د سولې مذاکراتو ولې ځنډ سره مخ شوي

د افغانستان د سولې مزاکرات ډېره موده وشوه چې پيل شوي دي خو لا هم څه نتيجه ېې نده ورکړي څه موده وړاندې کابل ته د باجوه وروستی سفر او د سولې خبرو د پرمختګ لپاره له لنډمهاله حکومت سره موافقه سمدستي د نشه يي توکو او وسلو قاچاقبرانو او د لويو حملو د طراحانو خوشې کول او د بهرني سياست محدوديت شرطونه کېښودل شول،

د ریس جمهور غني په هغې خوشبينۍ هم دريمه هفته د اوښتو په حال کې ده، چې د مخامخ خبرو د پيل لپاره يې له ښو خبرونو سره یوځاۍ کړي،دګاونډي هېواد پاکستان د ناراضۍ له وجې هغه ګډه اعلاميه هم تر اوسه خپره نشوه چې ټاکل شوې وه د باجوه تر سفر وروسته د افغانستان او پاکستان د بهرنيو چارو وزارتونو لخوا خپره شي،افغانستان ته د پاکستان د پوځ تر سفر دوه ورځې وروسته ولسمشر غني اتلانتيک شورا ته د افغانستان د سولې ليدلوري د تشريح کولو پر مهال وويل، د سولې لپاره استعفا هغه تېروتنه وه چې ډاکتر نجيب الله وکړه او افغانستان په يو ځل ليدل شوي فلم بيا وخت نه ضايع کوي. ظاهراً دغه غبرګون د پاکستان د پوځ مشر جنرال باجوه هغې غوښتنې ته ځواب و چې د سولې او د مذاکراتو ميز ته د طالبانو له راوستو سره يې تړلی دی.

د راپورونو له مخې دا ځل ټينګار پر دې دی، چې که دقيق موقت حکومت نه منل کېږي، نو اوج ته د سولې مزاکرات له رسېدو سره سم دې ولسمشر غني استعفا ومني او په دې توګه دې حل لپاره چمتوشي ریس جمهور غني ورته په ځواب کې ويلي: «افغانستان د سولې خبرو لپاره تر اوسه ډېر انعطاف ښودلی، نور وخت دی چې د سولې عملي پروسه پيل شي او د سولې خبرو تر بريالي کېدو وړاندې په دې سناريوګانو بحثونه د وخت ضايع کول او د افغانستان بربادي ده، زه د تاريخي مسووليت له مخې د بربادۍ په نسخه لاسليک نه کوم.»

د پاکستان لوی درستيز سره د ولسمشر غني تر کتنې وروسته د ارګ پر فېسبوک پاڼه په خپاره شوي خبر کې وويل شول: «د یادونې وړ ده چې په دغه کتنه کې د بحث شویو موضوعاتو او جزئیاتو په اړه ګډه اعلامیه به د افغانستان او پاکستان د بهرنیو چارو وزارتونو له لوري خپره شي.» خو تر اوسه دغه اعلاميه خپره نشوه او د پاکستان غوښتنو ته د غاړې نه ايښودو له وجې ښايي هېڅ خپره نشي.

بلخوا د قطر دفتر او کوټې شورا په تشکيلاتو کې وروستي بدلونونه او د سياسيونو پر ځای د نظامي مهرو رامخکې کول ټول د همدې لپاره دي چې له نظامي لاری افغان حکومت تر فشار لاندې راولي.په کور دننه د مخامخ خبرو د پيل ځنډېدو يو بل افشا شوی جز بيا دا دی چې په ملي امنيت شورا کې سرچينې وايي، طالبان چې د يو شمېر لويو قاچاقبرو، وسله پلورونکو او د لويو بريدونو د طراحانو خوشې کېدو غوښتنه کوي له خپل تحريک سره يې د تړاوو ثبوتونه افغان حکومت ته نشي ورکولی.

د دې ترڅنګ د افغان سیاسیونو په منځ کې خبل منځي سیاسي اختلافاتوهم د سولې مزاکرات د ځنډ ښکار کړي دي څه موده وړاندې د اتخاباتو نه وروسته د عبدالله او د غني په خپلو منځو کې د حکومت په ویش باندې اختلاف وو او په یو بل به ېې سختې نیوکې کولې خو بیا وروسته چې دا مسایل حل شول اوس دويي د سولې مزاکرات لا هم ندي پیل کړي د بازې سرچینیو له مخې دويي د سولې په مزاکراتو ته تر اوسه پورې د شک په نظر ګوري همدغه هم یو المل کېدایشي چې دويي دغه پروسه لګه سسته پرېښې ده،

بهرنیو چارو وزارت: ایران ته د سفر موخه سوداګرۍ او اقتصادي موضوعاتو باندې خبرې کول وو

د بهرنیو چارو وزارت وايي، د افغانستان، امریکا او روسیې په درې اړخیزه ناسته کې د افغانانو په مشرۍ د سولې په بهیر او تېرو ۱۹ کلونو کې د افغانستان د لاسته راوړنو په ساتلو بحث وشو،

دبهرنیو چارو وزارت د اعلامیې له مخې دا ناسته د سرپرست وزیر حنیف اتمر، د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف او د افغان سولې لپاره د امریکا د ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد ترمنځ د ویډیو کانفرنس له لارې د افغان سولې په اړه خبرې وشوې،

یادې ناسته کې مسکو او واشنګټن د افغان دولت له خوا د طالب بندیانو خوشي کولو هرکلی شوی او د افغانانو خپلمنځي خبرو لپاره دا ګام ضروري بلل شوی دی په دې ناسته کې د باور جوړولو او د خبرو لپاره د مناسبې چاپېریال رامنځ ته کولو په خاطر پر ښکېلو اړخونو د تاوتریخوالي کمولو غږ شوی دی.

د بهرنیو چارو وزارت د اعلامیې له مخې دې غونډه کې د افغانستان پر هغې غوښتنې موافقه شوې چې له مخې یې باید د تاوتریخوالي کمولو لپاره یو میکانیزم جوړ شي او دا ډاډ باید تر لاسه شي چې د سولې بهیر کې هر لوری خپل مسؤلیت ترسره کوي. د اعلامیې له مخې خبرو کې ښکېلو خواوو پر طالب وسلوالو هم غږ کړی چې دوحه کې له امریکا سره د سولې تړون د ژمنو له مخې دوی هم د افغان حکومت بندیان خوشي کړي.

د افغان طالبانو او امریکا د سولې تړون له مخې، حکومت پنځه زره طالب بندیان او مقابل کې دا ډله هم زر حکومتي بندیان خوشي کوي. افغان حکومت تر اوسه درې زره طالبان بندیان خوشي کړي او افغان ولسمشر محمد اشرف غني تېره پنجشنبه د امریکا اټلانټیک کونسل بنسټ سره ځانګړې مرکه کې وویل افغان حکومت به ډېر ژر دوه زره نور طالب بندیان خو شي کړي.

طالبانو هم تر اوسه د حکومت څه باندې پنځه سوه بندیان خوشي کړي او هم یې وروستیو کې ژمنه کړې چې دا شمېر به زرو ته ورسوي. په تېره یوه اوونۍ کې د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ د مخامخ خبرو د پیل هیلې زیاتې شوې او دې لړ کې د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد کابل کې له افغان ولسمشر سره کتلي. همدا راز د پاکستان د پوځ لوی درستیز جنرال قمر جاوېد باجوه د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې او د شخړو د اوارولو لپاره د منځګړيتوب په برخه کې د قطر بهرنیو چارو وزير ځانګړی استازی مطلق بن ماجد القحطاني هم کابل ته تللی وو,

ریس جمهورغني ویاند صدیق صدیقي هم وایي، د افغان دړلت او طالبانو ترمابین د مخامخ خبرو د ځای په تړاو تر اوسه افغان حکومت کومې هوکړې ته نه دی رسېدلی، خو یوازې لومړنۍ ناسته به په دوحه کې پيل شي،

اوس وخت د دې رارسسېدلۍ دۍ چې و سيمې هېوادونه باید افغانستان کې د سولې ټينګښت لپاره کار وکړي ترڅو ژر ترژره افغانستان کې امنیت تامين شي او ټول هېوادال د سکون ساه واخلي په دغه لړ کې د روس او ایران ترڅنګ پاکستان هک ډېر مهم رول لري باید دغه هېواد هم د افغانستان په سوله کې حپل پوره پوره ونډه واخلي،

دروس سره مرسته کونکی افغان نوم افشا شو

افغانستان کې د پېړيو راهيسې جګړه روانه ده او د امرېکې په شمول لسګونه هېوادونه پکې جنګونه کوي خو اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې باید سولې لپاره کار وشي او د سولې په نتیجه کې افغانستان یو ارامه پرامنه هیواد وګرزي. د سولې لپاره ټولو نه مهمه خبره دا ده چې د سېمې هېوادونه په دغه پروسې کې خپل مهم رول ولوبوي،


د امریکا متحده ایالاتو مخکې ويلي وه چې دويي  غواړي په افغانستان کې خپله ١٨ کلنه اوږده جګړه پای ختمه کړي  او افغانان نور د افغانستان  په سياسي راتلونکي سره جوړ راشي. د امريکا د بهرنيو چارو وزير مايک پمپيود په استراليا کې و او هلته يې د افغانستان په اړه د امريکا د دريځ په باره کې ویل ” د امريکا  جمهور ریس ډونلډ ټرمپ روښانه کړه چې غواړي يو ډيپلوماټيکه حللاره پيدا کړو چې پر مټ يې په افغانستان کې خپل پوځي حضور کم کړو. .

زلمۍ خلیلزاد او طالبانو په دوحه کې د پرېکړې نهايي کېدو ته نزدې شوي وو، چې د طالبانو د سياسي دفتر وياند سهيل شاهين پخپل ټويټ کې څرګند کړي و، چې که د امريکا او طالبانو تر منځ هوکړه ليک نهايي شو، ورسره سم به امريکايان له افغانستان نه اوځي او له دې سره زموږ او افغان لوري د خبرو لار کې دا خنډختم شي،.

همدا و چې د امريکا او طالبانو تر منځ د سولې تړون د ١٣٩٨ کال د کب په ١٠ نېټه لاسليک شو او تړون سره سم به وروسته تر دې د بين الافغاني مذاکراتو د پيل وار را ورسېږي، تمه وه چې که دا پړاو سرته ورسېږي نو افغانان به بشپړې سولې ته لاره پيدا کړي خو لا هم بین الافغاني مزاکرات ندي پيل شوي،.

بازې سرچينو ویلي وو چې بين الافغاني مذاکرات به ژر په قطر کې پيل شي. د ګڼو رسنيو د راپورونو سره سم د روژې مياشت کې د طالبانود رهبري شورا موافقه کړې چې بین الافغاني مذاکرات دې شرع  شي او د یادې شورا وروستۍ ناسته کې پرېکړه شوې چې د بين الافغاني مذاکراتو پر ایجنډا دې هم کار وشي، .

بلخوا د مصالحې مشر ډاکټرعبدالله ويلي، چې د بين الافغاني مذاکراتو د پيل تر نېټې پورې هڅه کوو چې تر څو ټول (5000) طالب بنديان خوشې  او يا هم دومره شمېر له زندانو خوشي شي چې د دواړو لورو پرې موافقه وشي. همداراز د بين الافغاني مذاکراتو د شرع کېدو څخه مخکې بايد پورته شمېر طالب بنديان او ١٠٠٠ تنه د امنيت کارکوونکي له زندان نه خوشې شي،

دکویډ۱۹ ناروغۍ  په اړه رسمي خبرې نشته چې د سولې پروسه دې ټکنۍ کړي وي، خو داسې ګونګوسی دی چې د افغان دولت ځينې کليدي کسان لکه حنيف اتمر، دېته ورته نور مشران او د طالبانو ځينې مهم غړي په ياد ويروس اخته شوي دي،

د دواړو لورو لخوا اماده ګۍ نيول کېږي چې ددې پروسې د وړاندې تګ لپاره د جون په نهمه  د پاکستان د پوځ مشر جنرال قمر باجوه د  افغان سولې د خبرو لپاره افغانستان ته راغلی و

افغانان باید په خپلو کې سره په یو اتفاق شي او دغه روانې جګړه باید په اتفاق سره ختمه کړي ترڅو عام وګوي کړۍ شي چې خپل هیړاد افغانستان کې به ارامه فضا کې ژوند وکړي افغانان د ډېر وخت راهېسي د پردیو په جګړه کې ښکېل دي نو اوس هم وخت تلۍ ندۍ چې سیاسيون په یو میز سره کیني او دې روان بحران دې د حل لارو باندې خبرې اترې وکړي،

طالبان: که بندیان خوشي شي, بین الافغاني خبرو ته چمتو یو

افغان دولت څه موده وړاندې طالب بندیان خوشې کړل په داسې مهال چې د افغان حکومت او طالبانو ځانګړې ډله کابل کې د زندانیانو د خوشي کولو پروسه څاري، د افغانستان د سولې چارو وزارت وایي، د بین الافغاني مذاکراتو لپاره د ځای او وخت پر ټاکلو هم بحثونه روان دي.

د سولې چارو وزارت وايي .تر اوسه د بین الافغاني مذاکراتو لپاره وخت او ځای نه دی ټاکل شوی، خو داسې ګومان کیږي چې قطر، جرمني، ازبکستان او ناروې هغه هیوادونه دي چې هلته بین دا خبرې کیدلی شي.خو دغه ځایونه لا هم ندي فاینل شوي او لا هم خبرې پرې روانې دي.

د مصالحې شورا مشر عبدالله عبدالله په مشرۍ د مصالحې عالي شورا رهبري کمیټه لا نه ده بشپړه شوې. ښاغلي عبدالله ته نږدې سرچینې وایي، د دې شورا د رهبرۍ کمیټې بشپړیدو چارې روانې دي، چې ټول قشرونه به پکې ونډه ولري. او غواړي چې دغه شورا کې ټول قومونه او سیاسي څېرې ونډه واخلي.

دغه سرچینه له نوم پرته بي بي سي ته زیاتوي، د مصالحې رهبري شورا نږدې ورځو کې بشپړیږي خو سرتاسري تشکیل یې وخت غواړي. یاده سر چینۍ په وینا، دې شورا سل ورځنی کاري پلان هم تیار کړی دی

د طالبان د سیاسي دفتر ویاند سهیل شاهین ټوېټ کې لیکلي چې د دې ډلې مرستیال مشر او ور سره پلاوی د افغان سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد او جنرال مېلر سره د بندیانو پر خلاصون او د سولې پر خبرو غږېدلي دي. “په دې کتنه کې دواړه لوریو د نورو موضوعاتو ترڅنګ د بندیانو د چټک خلاصون او د بین الافغاني مذاکراتو د پیل په باره کې خبرې وکړې. ”

دغه ډلې څو وارې ټینګار کړی که امریکا سره د شوي تړون له مخې پنځه زره زندانیان یې خوشي نه شي، دوی بین الافغاني مذاکرات نه کوي.تر پرونه د حکومت له خوا د خوشي شویو طالب زندانیانو شمېر د چارواکو په وینا له درې زرو واوښت.

بل طرف ته د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد هم قطر، پاکستان او افغانستان ته سفرونه پیل کړي دي.د نوموړي د سفرونو یو موخه په سیمه کې د دولت او طالبانو تر منځ د بین الافغاني خبرو د پیل هڅې دي.د پاکستاني پوځ ویاند تورنجنرال بابر افتخار لیکلي، چې ښاغلي خلیلزاد د یکشنبې په ورځ د پوځ له لوی درستیز قمر باجوه سره ولیدل.

د یادونې وړ ده چې د امریکا ولسمشر ټرمپ غواړي ژر تر ژره بین الا فغاني خبرې پيل شي او د مزاکراتو په نتیجه کې افغانستان ته سوله زاشي ترڅو امریکا خپل فوځیان له افغانستان نه په تدریجي ډول اوباسي په همدغې لړ کې مونږ کې چې مخکې یاده وکړه زلمي خلیلزاد تازه سفرونه شروع کړي دي.

د جمهورریس غني په مشرۍ د کابینې غونډه تر سره شوه

ولسمشر غني پرون ماښام د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو سره د د ویډیو کنفرانس له طریق د سولې پر راتلونکو پلانونو او نا اعلان شوې اوربند خبرې اترې کړې دي.یاده جلسه کې د ریس جمهور معاونین او د مصالحې عالي شورا ریس عبدالله عبدالله هم شریک وو.

دغه ویډیويي غونډه کې په افغانستان کې د امریکا شارژ دافیر راس وېلسن، د بهرنیو ځواکونو لوی قوماندان سکاټ مېلر او د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد هم ګډون درلود. د ارګ له خوا په خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي چې افغان لوري په دې غونډه کې د “نا اعلان شوي اوربند پر میکانیزم چې د لوبې اصول به په کې مشخص کیږي ټینګار وکړ.

اعلامیه کې دا هم ویل شوي د واړو لوریو توافق وکړچې په نږدې ورځو کې د سولې بهیر پر نورو جزئیاتو ګډ کار وکړي. افغان ولسمشر په داسې حال کې د امریکا له بهرنیو چارو وزیر سره پر دې موضوعاتو خبرې کړې دي چې د ملګرو امنیت شورا په خپل یو تازه رپوټ کې ویلي، طالبان لا هم له القاعدې ډلې سره لا هم اړیکې پالي او په افغانستان کې پناه ورکوي.

د ارګ په اعلامیه کې د نا اعلان شوي اوربند په اړه ډېر څه نه دي ویل شوي خو د افغانستان د ملي امنیت شورا ویاند جاوید فیصل د تېرې جمعې پر ورځ د اختر درې ورځو کې اوربند ته په اشارې ویلي وو چې د تاوتریخوالی کمښت به دوام ولري.

نوموړي پر ټویټر لیکلي وو چې اوربند پيچلې مسله ده او د تاوتریخوالي پای ته رسول ځانګړو او دوامداره همغږۍ ته اړتیا لري.د دغه څخه معلوميږي چې افغان دولت غواړي چې په افغانستان کې دوامداره او اوګد اوربند اعلان وشي ترڅو د سولې خبرو ته لار هواره شي او افغانستان کې دایمه سوله راشي.

اعلامیه زیاتوي چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پمپیو ټینګار وکړ چې امریکا د اوږدمهال ستراتیژیکو اړیکو په اډانه کې د یوه خپلواک، متحده ، دیموکرات او باثباته افغانستان غوښتونکې ده. د افغانستان د ملي روغې جوړې مشر عبدالله عبدالله هم دې غونډه کې ګډون درلود او دا لومړی ځل دی چې نوموړی له امریکايي لوري پر دې کچه د سولې په اړه خبرې کوي.

د بازې تجربه کار سیاسي شنونکو به دې اړه ویلي چې که افغان دولت غواړي چې افغانستان دایمي سوله راولي نو باید هر قسم قربانۍ ته غاړه کيږدي او د بل هز څه نه سوله ورته اولیت ووسي ځکه افغانستان د ډیر وخت راهیسې جنګونه روان دي نو باید ټول سوله ته کار وکړي تر څو یو ازاد افغانستان ولرو.

عبدالله: انتخابات موږ ګټلي او همه شمول حکومت به ژر تشکيل کړو

پخوانې ریس اجرایه عبدالله عبدالله چې په تیرو انتخاباتو کې د  ولسمشر اشرف غني په مقابل کې کاندیدوو او د انتخاباتو نه بعد ېې د غه ټاکنې ېې د تقلب نه ډکې وګڼړلې او سیاسي جنجال ېې پیل کړ خو بیا وروسته د ټیمونو سره خبرې اترې پیل کړې او دواړه لورې یو سیاسي توفق ته ورسیدل او یو هفته مخکې ېې دغه سیاسي توافق امضا کړ.

د دغه سیاسي توافق د مخې ېې  عبدالله عبدالله د مصالخې عالي شورا مشر په توګه وګماره اوسمهال د مصالحې عالي شورا مشر عبدالله عبدالله په دې هڅه کې دى چې دغه شورا ته د هېواد اغېزناکه څېرې راټولې کړي او په جوړښت کې يې يو ځاى کړي.

د اشرف غني او عبدالله عبدالله ترمنځ د سياسي جوړجاړي لاسليک څخه وروسته شاوخوا لس ورځې تېرې شوې دي، عبدالله عبدالله ته د مصالحې عالي شورا مشري سپارل شوې ده، خو ويل کېږي چې لا هم د دغې هوکړې لومړۍ پرېکړه نه ده عملي شوې، عبدالله عبدالله تراوسه پورې د مصالحې عالي شورا د تشکيل او برنامو په اړه هېڅ خبر نه دى ورکړى.

د جنبش ګوند مرستيال عبدالله قرلق بيا ويلي دي، چې عبدالله عبدالله نن سبا د يادې شورا د جوړښت په هڅو کې بوخت دى او غواړي چې د هېواد اغېزناکې څېرې دې بنسټ ته راغونډې کړي.داسې څېرې به وي چې ټول اړخونو ته قابل قبول وي.

د دغه سياسي هوکړه بله برخه په کابينه کې د ولسمشر غني او عبدالله عبدالله پنځوس سلنه برخه ده، چې په دې برخه کې هم دواړو لورو تراوسه پورې عملي ګامونه نه دي پورته کړي.

همدا راز سياسي شنونکي شهزاده مسعود بيا وايي، چې د اختر تر رخصتيو وروسته ښايي ټول ګډونه کابينه جوړه شي. همدا راز ولسمشرۍ ماڼۍ او د عبدالله دفتر بيا د مصالحې شورا او د کابينې د غړو په اړه هم څه نه دي ويلي.

د یادونې وړ ده چې باید ټول سیاسیون سره یو ځاۍ کیني او یو غږ او یو لاس شي سره او د افغانستان نه دغه نه ختمیدونکې جګړه نور ختمه شي.او عام افغانان هم باید تعصب او بې اتفاقي له منځه یوسو او د یو ودان او پرمختللي افغانستان ته کار وکړو. .

د افغان سولې په اړه د پختونخوا د خلکو نظرونه

د ملي امنيت شورا وايي تا تریخوالۍ باید کم شي چې د سولې خبرې روانې پاتې شي دغه شورا وایی که چېرې طالبان تاوتريخوالی کم نه کړي، نو د بين الافغاني سولې لپاره زمينه برابرول ستونزمن دي. د افغانستان د ملي امنيت شورا وياند جاويد فيصل نن (غويي په ۱۳مه) کابل کې د يوې خبري غونډې پر مهال وويل طالبان بايد د بین الافغاني مذاکراتو د پيلېدو لپاره تاوتريخوالی کم او دايمي اوربند ته زمينه برابره کړي.

د امنیت شورا ویاند وویل: “موږ ته د تاوتريخوالي کمښت ارزښت لري، نو پر طالبانو غږ کوو چې تاوتريخوالی کم او سولې ته زمينه برابره شي.” د نوموړي په وينا که چېرې طالبان تاوتريخوالی کم نه کړي او خپلو بريدونو ته ادامه ورکړي، نو سولې ته رسېدل به ستونزمنه او يو ځل بيا به دغه پروسه له ننګونو سره مخ شي.

د نوموړي په وينا که چېرې طالبان تاوتريخوالی کم نه کړي او خپلو بريدونو ته ادامه ورکړي، نو سولې ته رسېدل به ستونزمنه او يو ځل بيا به دغه پروسه له ننګونو سره مخ شي. ده زياته کړه چې تېره ورځ د طالبانو له لوري په کندز ولايت کې د حکومت د لیست سره سم د ۴۶ زندانيانو خوشې کول نیک ګام دی چې سولې ته لاره هوارولی شي

خو دی وايي په ۴۶ کسانو کې ۳۹ یې امنيتي سرتيري او اووه نور یې ملکي کسان دي. فيصل وويل که چېرې په راتلونکي کې طالبان د لیست سره سم نور بنديان خوشې کړي، نو د دوی ترمنځ به د اعتماد فضا رامنځته شي. هغه يو ځل بيا ټينګار وکړ چې د طالبانو له لوري د زندانيانو خوشې کېدل بايد د حکومت له لوري د ورکړل شوي لیست په مطابق وي.

د يادونې وړ ده چې تر دې وړاندې حکومت ويلي و چې د طالبانو له لوري ډېری راخوشې شوي بنديان ملکي دي.
حکومت دا هم زياته کړې وه چې د‌ دوی له لوري د طالبانو له لیست سره سم بنديان خوشې شوي، خو له مقابل لوري دغه ټکي ته پام نه کېږي.

دغه راز له څو اونيو راهيسې د هېواد په بېلابېلو ولايتونو کې د طالبانو له لوري په بريدونو کې زياتوالی راغلی دی.
حکومت بيا ادعا لري چې په دغو بريدونو کې تر ټولو ډېر زيان ملکي خلکو ته رسېدلی او ډېرې ملکي کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.

بل طرف ته د ولسمشر له لوري پخواني اجراييه رييس ډاکتر عبدالله عبدالله تر اوسه د بين الافغاني سولې لپاره د مصالحې عالي شورا مشرتوب نه دی منلی. خو تېره ورځ پخواني اجراييه رييس ډاکتر عبدالله عبدالله په خپل ټوېټر او فېسبوکپانه ليکلي وو چې د ده او ولسمشر محمد اشرف غني ترمنځ شته ستونزې تر ډېر ځایه حل شوي دي.

خلیلزاد له طالب مشران سره لیدل کتل شوي دي

افغان سولې لباره د امریکا ځانکړی استازي زلمی خلیل زاد اوس هڅه کوي چې د سولې د پروسې تر څنګ د افغان چارواکو تر منځ کرکېچونه حل کړي. خلیل زاد د افغان چارواکو تر منځ د رامنځته شوي کرکېچ د پای ته رسولو په موخه د هندوستاون د بهرنیو چارو وزیر اس جي شنکر سره خبرې کړي دي.

زلمي خلیل زاد په خپل ټوټېر پاڼه لیکلي چې د هند د بهرنیو چارو وزیر اس جي شنکر سره د افغان چارواکو تر منځ د شته کرکېچ او سولې په اړه خبرې کړي دي.

خليلزادلیکلي:

«موږ د کورني سیاسي کرکېچ د بېړني هواري او پر دې اهمیت وغږېدو چې افغان مشران یو ټولشموله حکومت جوړ کړي.»

خلیلزاد پر خپل ټوټېر دا هم لیکلي چې دوی په افغانستان کې د سولې پر پروسې د زندانیانو د چتک خوشې کېدو او د اورکم پیلي کېدلو په اړه غږېدلي دي. خو په ورته وخت کې د اروپايي ټولنې استازي هم له ډاکتر عبدالله عبدالله سره لیدلي دي. د اروپايي ټولنې استازي پیري مایدون په خپل ټوېټر پاڼه لیکلي چې پخواني اجراییه رییس ډاکتر عبدالله عبدالله سره د سیاسي کرکېچ او د کرونا ناورغۍ په اړه خبرې کړې دي.

مایدون پرته له نورو جزییات یوازې دومره لیکلي چې د اروپايي ټولنې نظر یې هم ورته وړاندې کړی دی. خو تر دې مخکې افغان پخواني جهادي مشرانو او سیاسیونو هم د دې هڅه کوله چې د ولسمشر محمد اشرف غني او پخواني اجراییه رییس ډاکتر عبدالله عبدالله تر منځ شته ستونزې حل شي. د لوړې تر مراسمو یوه میاشتې وتلې خو لا هم شته ستونزې نه دي حل شوي بیا بل لور ته دا څوم ځل دی چې اجراییه ریاست ارګ ته خپلې طرحې وړاندې کوي.

پخواني اجراییه رییس ډاکتر عبدالله عبدالله ته نژدې کس وايي چې ارګ هسې بهانې لټوي خو دا ځل به نوې طرحه وړاندې کړو هیله ده ستونزې ورسره هوارې شي. د اجراییه ریاست په وینا په دغه طرحه کې د اجراییه ریاست شتون حتمي دي خو ارګ تر اوسه په دې اړه چوپ پاتې دی.

تر دې مخکې هم ولسمشر بار بار ټینګار وکړ چې راتلونکو نورو پنځو کلونو لپاره ګډ حکومت او اجراییه ریاست ورته د منلو وړ نه ده. خو ځيني بیا دا هم وايي ډاکتر عبدالله عبدالله به د ولسمشر لخوا د سولې د مصالحې شورا وړاندیز ومني او یاده پروسه به پر مخ وړي.

کارپوهان هم اندېښمن دي وايي که چېرې د دوی تر منځ شته اختلافات حل نه شي نو د سولې خبرې به ډېرې زیانمنې شي.