مایک پمپیو قطر کې مرکه چي ټيمونو سره خبرې کوي

مایک پمپیو قطر کې مرکه چي ټيمونو سره خبرې کوي راپورونه وايي چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پمپیو به نن قطر کې له مذاکراتي پلاوو، سره وګوري او پر مهمو مسایلو ورسره ږغیږي.سرچینی زیانوي دا به د پمپیو همم ملاقات وي چې له دويي سره ېې کوي.

د پمپیو سفر پرداسې حال ترسره کیږي چې په دوحه کې د طالبانو او افغان دولت پلاوو یو له بل سره تراوسه مخامخ خبرې نه دي پيل کړې او نه هم کوم پرمختګ تر سترګو سویامریکا د نوی کال تر جنورۍ ښايي کوښښ وکړي چې  د سولې خبرې په یوه نه په یوه توګه بریالۍ کړي او د امریکايي ځواکونو د ټول شموله وتلو لپاره زمینه برابره کړي تراوسه پوري د بین لافغاني خبرو د پیل لپاره کوم بریالی اقدام نه دی ترسره شوی. خو امریکا غواړي یو نه یو نتیجې ت ورسیږي.

ښاعلی پمپیو به د مذاکراتي پلاوي ټیمونو غړو سره وګوري او په جلا جلا ډول سره به دا لیدنې ترسره سي د مالوماتو  له مخې ټاکل سوې چې نوموړی  به د قطر د بهرنیو چارو له وزیر سره هم وګوري.ویل کیږي چې د دوحې خبرو کې یوازي دومره پرمختګ راغلی چې دواړه مذاکراتي ټیمونه پر ځینو مسایلو توافق ته رسیدلي او کیدلای شي چې په نژدې راتلوونکي کې د سولې بین لافغاني خبرې پیل شياو یو نتیجې ته هم سره ورسږي.

هېره ې نه وي چې دغه هیوادغواړي تر راتلوونکي جنورۍ میاشتي د ټرمپ په مشرۍ حکومت خپلې هغه ژمنې چې ټول امریکايي ځواکونه به له افغانستانه باسي عملي کړي ټرمپ د امریکا تر ټاکنو وړاندې ویلي وو، چې د ۲۰۲۱ کال جنورۍ پوري به خپل ټول سرتیري له افغانستانه باسي او دا د امریکا خلکو ته بیا هم یو لاسته راوړنه وښايياو خپل حکومت کارونه بریالی ثابت کړي .

دا هم باید یاده کړو چې ټرمپ د امریکا په ټاکنو کې ماتې خوړلې او د ۲۰۲۱ کال پوري به خپله واکمني جوبایډن ته سپاري په کور دننه دا پریکړه د یو شمېر لوړ پوړو امریکايي چارواکو له لوري له غبرګون سره مخ سوه هغوی له ټرمپ څخه وغوښتل چې له افغانستانه د ټولو امریکايي ځواکونو وتل ښه پریکړه نه ده او  دا کیدلای شي د ټولي نړۍ لپاره یو لوی ګواښ واوسي او سیمه یو وار بیا په جنګ بدلیدلی شي.

عبدالله عبدالله:

عبدالله عبدالله: دحکومت مزاکراتي ټيم تقویت لپاره باید کار وشي داسې مهال چې په قطر کې د طالبانو او له کابله تللي پلاوي تر منځ خبرې دوام لري ؛ دافغان دولت د ملي مصالحې عالي شورا مشر «عبدالله عبدالله» پر افغان سیاسيونو غږ کړی چې د مذاکراتي ټيم د تقویت او غښتلتیا لپاره اقدامات وکړي.

عبدالله عبدالله چې  د کندهار مخکیني امنیه قوماندان «عبداالرارق» د دوهم تلین په مناسبت  یې په کابل  کې رابلل شوې ناستې ته وینا کوله، پر سیاسي مشرانو باندې غږ وکړ چې « د حکومت مذاکراتي ټیم د غښتلتیا لپاره کار وکړی، تر څو دغه ټیم په ښه توګه خپلې چارې مخته یوسي او د ولس غږ په ورسوي.»عبدالله زیاته کړه، چې د افغان دولت مذاکراتي ټیم د «افغانانو د هویت او تمامیت ساتنې» په موخه مذاکراتو ته ناست دی او د افغانستان له خلګو استازیتوب کوي.دويي باید سم تقویه شي.

ښاغلي عبدالله ددې تر څنګ طالبانو باندې غږ وکړ، چې د بهرنیو عسکرو له وتلو وروسته دې د امارت د بیا راوستلو کوشش نه کوي؛ ځکه دده په خبره، دا «ناسمه محاسبه ده.»عبدالله د طالبانو له لوري په یو شمېر ولایتونو کې د جګړې په زیاتوالي هم اندېښنه وښوده او په خبره يې، د جګړې او په یو ولایت یا ولسوالۍ کې د برلاسۍ له لارې د سولې مزل لنډېدای نشي.هغه وویل اوس باید د بل هر څه نه زیات سولې ته لومړیتوب ورکړی شي.

د هغه لخوا پورته څرګندونې په داسې وخت کې دي چې په قطر کې طالبانو او د افغان جهتونو مذاکراتي ټيمونه د خبرو مېز ته ناست دي.که څه هم له مذاکراتو یوه میاشت تېرېږي؛ خو لا هم دواړه لوري نه دي توانېدلي د ناستو د طرزالعمل په تړاو هوکړې ته ورسېږي.او نه هم کوم داسې پرمختګ شوی چې د سولې خبرې پکې یو پایله یا یو طرف ته ورسیږي.

طالبان ټينګار لري، چې بین الافغاني مذاکرات د طالبانو-امریکا تر منځ د شوي تړون په اساس پیل شوي؛ نو ځکه باید راتلونکي توافقات هم په همدې بنسټ وي؛ مګر له کابله تللی پلاوی په دې اړه توافق نه کوي.اوس د دواړه لورې په هيڅ کوم توافق ندي راضي شوي. ځیني سیاسي شنونکې په دې اړه وايي چې دويي باید په داسې نوکاتو خبرې وکړي کوم چې د بحث وړ وي.

بلخوا بیا سوشل ميډيا کې په دې اړه ویل شوي چې دواړه لورې باید ژر تر ژره په اور بند باندې له ټولو خبرو څخه اول خبرې وکړي تر څو افغان وژنه بند شي او افغانان د سکون ساه واخلي که داسې ونشي نو ښايي د سولې خبرې ناکامې شي او بې له کومې پایلې نور هم ځنډ سره مخ شي. د نړی په هیڅ قانون او توافق کې دا نسته چې د سولې د خبرو په دوام کې تاتریخوالی هم وي.

 طالبان: د سولې مزاکراتوسره سره به جګړه هم روانه وي د قطر دفتر سياسي وياند ډاکټر محمد نعيم وردګ ميډيا ته ويلي چې د سولي بین الافغاني خبرو هم مهاله به په افغانستان کې جکړه هم وي. هغه وايي چې مونږ هځه کوو چې په ځیني موردو باندې ژر توافق وکړو.

ډاکټر نعيم دا خبري لهغونډي وروستوپه داسي حال کې ميډیا ته کړي چې ډيرو رسنيو راپورونه نشر کړل چې د سولي په بین الافغاني خبرو و کې ډير پرمختګ شوی او په ځينو جنجالي مسايلو هم متفق شوي دي سره. که څه هم د سولي بین الافغاني خبرو لومۍ غوڼډه پع ډيره دوستانع ماحول کې پيل اوپای ته ورستيده له دې غونډي وروسته د ټولو افغانانو سولي ته د رسيدو هيله په زړونو کې را ژوندۍ شوې.اوس باید دواړه خواوې د افغانانو زړونه بد نکړي او افغان سولې ته کار وکړي.

دې وخت کې سولا دا دۍ چې د افغان حکومت او عامو افغانانو له پرلپسي غوښتنو سره سره ولي طالبان اروبند نه کوي. په ادې اړه د سياسي چارو شنونکی يونس فکور وايې دا چې طالبان ولي له اروبند څخه ويره لري او ولي اروبند نه کوي دا څو خارجي او داخلي لاملونه لري.

يونس فکور زپاتوي چې په خارجي اړخ کې د طالبانو تر ټولو قوي او لړی ملاتړي د سیمې هيوادونه دی طالبان نشي کولای د سیمې هيوادونو بې اجازه د اروبند ياد داسي کوم بله پريکړه په خپل سر وکړي ځکه دده په وينا د طالبانو اوسنۍ ټول تحريک پاکستان چلوي قومانده د پاکستاني جنرالانو په لاس کې ده نو هفوي نه غواړي چې افغانستان دې داسي ژر د يوې سولې او اوربند خاوند شي. تر څو چې د سیمې هېوادونو خپل اهدافو ته نه وي تر لاسه کړي.

د يونس فکور په قول دا چې طالبان ولي اروبند نه کوي داخلي اړخ يې دا دی چې دوی ويره لري که يو ځل هم اروبند وکړي همدا اوسنۍ ډله به يې نه وي ډله يې سره پاشل کيږي او بله دا چې طالبان له دې ويرع لري چې که اروبند وکړي او دوی په کوم سياسي موقيف کې نه وي شايد بيا دا چانس څوک دوی ته ورنه کړي بلکي له دوی سره د تيري شل کلني جګړي د جنايتونو پوښتنه وکړي.

ښاغلی فکور وايي چې طالبانو دا درک کړي که يو ځل هم افغان ولس د سولي له نعمت څخه برخمن شو نو دړی ځوک بيا جکړي ته نه پريږدي چې خپله ناروا جکړه د پاکستان په غوښتنه مخته بوزي.اوس باید دواړه خواوې داسې یو لاره غوره کړي چې د عام افغانانو حقوق پکې خوندي وي او د سولې نه وروسته افغانستان نور پرمختګ وکړي تر څو د نورو د احتیاج نه ازاد شي او افغانان په ځان بسیا شي.

د یادونې وړ ده چې د سولي بين الافغاني خبري په داسي حال کې تر سره کيږي چې په ټول افغانستان کې سخته جکړه روانه ده هره ورځ پکي سل کونه افغانان شهيدان او زخميان کيږي.عام افغان په سوشل ميدیا کې په دې اړه مختلف نظریات لري او وايي چې دا کوم منتق دی چې هم سوله کوي او هم دې جګړه روانه وي

دخپلمنځي مزاکراتو ناستې ته د شیخ عبدالحکیم پر مهال متن

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله الذي صدق وعده,  ونصر عبده و اعز جنده , وهزم الأحزاب وحده, والصلاة والسلام على من لانبي بعده, الذي بلغ الرسالة , و أدى الأمانة , ونصح الأمة , و على آله و اصحابه  و من سار على دربه اجمعين.

اما بعد فاعوذ بالله من الشيطان الرجيم بسم الله الرحمن الرحيم:وَلَيَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ  إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ )40( الَّذِينَ إِن مَّكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ (41)

د خپلمنځي مذاکراتو د غونډې ټولو درنو برخوالو !

السلام علیکم ورحمت الله وبرکاته دا یو ښه فرصت دی چې له ډیرو ستونزو او مشكلاتو وروسته مونږ د هیواد د تیر څلویښت کلن بحران د حل په اړه  د تفاهم په فضا کې سره راغونډ او د هغه په اړه خبرې کوو.اسلامي امارت د تفاهم اصل ته په احترام سره متعهد دی چې له بهرني اشغال څخه را ولاړو شویو مشكلاتو ته له نورو  أفغاني جهتونو سره په مشترك تفاهم کې د پای ټکی کیږدي.په دې کې شک نشته چې افغانان د یوه مسلمان ملت په حیث ټول یو  وجود او افغانستان د ټولو مشترک کور دی .کوم مشکلات چې په تیرو څلورو لسیزو کې په دې کور کې د افغانانو ترمنځ راغلي هغه د بهرنیو یرغلګرو د اشغال او نامشروعې مداخلې له وجې دي.

دا سمه ده چې افغانان د یوه کور د غړیو په حیث مختلف فکري، تنظیمي او سیاسي تمایلات لري ،خو هغه څه چې ټول افغانان ورباندې متفق دي هغه د دوي إسلامي هويت دى چې ټول سره په یوه محور را ټولوي.د اشغال تر سیوری لاندې ترویج شوې ځیني نامأنوس مصطلحات هغه بهرني وارادات دي چې نه په اسلامي قاموس کې ځای لري او نه هم د افغانانو ستونزې حل کولا شي.لهذا په دې مذاکراتو کې زمونږ هره خبره باید د مسلمانانو په حیث د خپل هيواد د ستونزې د حل لپاره وي , نه د نورو د خوشاله کولو لپاره.اسلامي امارت متعهد دی چې د اسلام د مقدسو ارشاداتو په رڼاکې د بین الافغاني مذاکراتو پروسه پر مخ بوزي.

په بین الافغاني مذاکراتو کې ټول اړخونو بايد د يو بل منلو ، زغم او تحمل په روحیه سره را غونډ شو ،په همدې روحیه یو له بل سره تفاهم وکړو او  په همدې روحیه د خپل جګړه ځپلي هیواد د امن او سوکالۍ لپاره لاس په کار شو.دې هدف ته د رسیدو په لاره کې مو باید د سرو او شنو کرښوټاکل او وړاندې کول خنډ نشي،بلکې د مسلمانانو په حیث ټولو ته د اسلامي ارشاداتو تعمیل اساسي نقطه وي کوم چې الله تعالی یې په اړه په قرآن کریم کې داسې فرمايلي:وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ (85)او بل ځای یې ارشاد کړی:يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا (59)په بين الافغاني مذاكراتو کې زمونږ ګډون د دې لپاره دی چې په خپلواک افغانستان کې د اسلامي نظام د قیام په اړه په ګډه پرېکړه وکړو.مونږ د هيواد د خپلواکۍ مقدسه مبارزه د جهاد ، شهادت، زخمونو او اسارتونو په بدل کې  تر دې ځايه را ورسوله،

دخپلمنځي مزاکراتو ناستې ته د شیخ عبدالحکیم پر مهال متن
دخپلمنځي مزاکراتو ناستې ته د شیخ عبدالحکیم پر مهال متن

د بین الافغانی مذاکراتو له لارې مونږ په افغانستان کې د يوه داسې افغان شموله اسلامي مرکزي نظام غوښتونکي يو چې سياسي،‌ اقتصادي او ټولنيزه پالېسۍ يې د افغانستان د اسلامي هويت استازيتوب وکړي، داسې يو نظام چې نه نورو ته ګواښ وي او نه د نورو له خوا وګواښل شي.مونږ په دې باور يو چې افغانستان د ټولو افغانانو ګډ کور دی، د دغه ګډ‌ کور اداره کول، ‌ابادول،‌ د اسلامي او ملي ارزښتونو ټينګول، او له استقلال او ځمکنۍ تمامیت څخه يې دفاع كول د دغه کور د هر غړي مسؤوليت دی،او د دغه مسؤوليت د تر سره کولو لپاره د اهليت په چوکاټ کې مساوي فُرصت ته لاسرسی د هر افغان حق دی.زمونږ جهاد او مبارزه د قدرت د تصاحب په غرض نه ؛ بلکې د اسلامي نظام د رامنځ ته کولو لپاره ده,

په اخیر کې ستاسې ټولو برخوالو له توجه څخه مننهوالسلام علیکم ورحمت الله و برکاتهد وینا متن په في ډي ایف بڼه په لاندې لینک کتلای شئ

جرمني: مونږ د سولې مزاکراتو ملاتړي یو په داسې حال کې چې په قطر کې د طالبانو او افغان دول د مذاکراتي پلاوو ترمنځ بین الافغاني مذاکرات پیل شوي ، د نړۍ یو شمېر هېوادونو د سولې پروسې د کامیابۍ په صورت کې طالبانو ته ډاډ ورکړۍ چې مونږ هر ډول همکارۍ ته چمتو یو.

جرمني: مونږ د سولې مزاکراتو ملاتړي یو په داسې حال کې چې په قطر کې د طالبانو او افغان دول د مذاکراتي پلاوو ترمنځ بین الافغاني مذاکرات پیل شوي ، د نړۍ یو شمېر هېوادونو د سولې پروسې د کامیابۍ په صورت کې طالبانو ته ډاډ ورکړۍ چې مونږ هر ډول همکارۍ ته چمتو یو.

پرون ناوخته افغانستان لپاره د جرمني هېواد ځانګړي استازي د طالبانو سیاسي استازو ته ډاډ ورکړی، چې د سولې په روانه پروسه کې به جرمني پوره همکاري ورسره کوي.د طالبانو د سیاسي دفتر ویاند ډاکټر محمدنعیم په یو ټویټ کې ویلي، چې پرون مازدیګر د افغانستان لپاهر د جرمني ځانګړي استازي مارکس پوټزل په مشرۍ پلاوي په دوحه کې د اروپايي څانګې لپاره د طالبانو د سیاسي دفتر مسئول ملا عبدالحق وثیق په مشرۍ هیئت سره د بین الافغاني مذاکراتو د پروسې په هکله بحث کړۍ.

هغه زیاته کړې په دغه مهال د جرمني خاص استازي د سولې پروسه کې د خپل هېواد د مرستې ډاډ ورکړی: «نن مازديګر د ا.ا.امارت د سیاسي دفتر د اروپائی بخش مسئول محترم ملا عبدالحق وثیق او ورسره مل هئیت دجرمني له خاص استازي سره په دوحه کې وکتل.

دواړو لوريو د سولې په روانه پروسه خبرې وکړې. د جرمني خاص استازي د سولې په پروسه کې د خپل هیواد د ملاتړ او مرستې ډاډ څرګند کړ.بل خوا افغانان هم دې ته خوشبین دي. او وايي که چېرې داسې په ريشتیا هم وکړي نو دې سرهبه افغانستان کې نورې پروژې هم پلي شي او افغانستان به پرمختګ وکړي.

طالبان: ډېرژربه یوتوافق ته ورسېږو
طالبان: ډېرژربه یوتوافق ته ورسېږو

دغه هېواد په داسې مهال طالبانو ته د سولې پروسه کې د مرستې ډاډ ورکوي، چې تیره ورځ د ناروې هېواد د بهرنیو چارو وزیرې «انې ماري ارکسن» هم د طالبانو سیاسي مرستیال او د سیاسي دفتر مشر ملا عبدالغني برادر سره د ویډیو کانفرانس له لارې خبرې اترې کړي او د سولې پروسه کې یې د ملاتړ ډاډ ورکړی دی.

د طالبانو د سیاسي دفتر ویاند «ډاکټر محمد نعیم» په همدې تړاو پر ټویټر لیکلي «پرون ماسپښين۲ بجې دافغانستان اسلامي امارت سیاسي مرستیال او د سیاسي دفتر رئيس محترم ملا برادر اخند او ورسره مل هئیت او د ناروې هېواد د وزیرې خارجه آغلې انې ماري ارکسن تر منځ دویډیو کانفرانس له لارې خبرې وشوې

پومپیو:دطالبانواوافغان خکومت ترمنځ خبرې به مشکلات ولري

پومپیو: دطالبانواوافغان خکومت ترمنځ خبرې به مشکلات ولري په داسې حال کې چې په قطر کې د طالبانو او افغاني مذاکراتي ټیمونو ګډې ناستې پیل شوي او د افغانانو هیله مندي هم ورته زیاته شوې،

د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو ددې مذاکراتو په اړه تازره څرګندونو کې ویلي چې بین الافغاني مزاکرات به مشکلات ولري د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو وايي، د طالبانو او افغاني جهتونو ترمنځ ترسره کېدونکي بین الافغاني مذاکرات به ساده نه بلکې پیچلي او سخت وي.هغه وايي چې دواړه لورې باید د دقت نه کار واخلي او شته فرست ضایع نه کړي.

ښاغلي پمپیو دا څرګندونې تیره ورځ امریکا کې د یوې خبري ناستې پرمهال کړي او استدلال یې کړی چې له شلو کلونو وروسته افغانان د سولې خبرو ته ناست دي، ځکه به ددوی ترمنځ خبرې سختې او پیچلې وي.هغه ویلي چې د قطر د ناسې نه معلومیږي چې که څه هم دغه مزاکرات مشکلات لري حو بیا هم افغاناناونړیواله ټولنه هیله منده ده چې افغانستان کې به سوله قایمه شي.

دسیاسي مبصرینو په باور په داسې حال کې چې طالبان او افغاني جهتونه د سولې خبرو ته ناست دي او د دواړو مذاکراتي ټیمونو مشران او اعضاء د خبرو پایلو ته خوشبین ښکاري، د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو تازه څرګندونې ددې ښکارندويي کوي چې امریکایان په قصدي توګه غواړي د سولې خبرې سختې او پیچلو پړاوونو ته بوزي، ترڅو ددوی د لاسوهنې لپاره زمینه برابره کړي.

پومپیو:دطالبانواوافغان خکومت ترمنځ خبرې به مشکلات ولري
پومپیو:دطالبانواوافغان خکومت ترمنځ خبرې به مشکلات ولري

بلخوا بیه په سوشل ميډیا کې همپه دې اړه مختلفې خبرې کیږي اوهېوادوال خپل خپل نظرونه لري دويي لیکلي چې که دا ځل هم د سولې فرست ضایع شي نو دا به د افغانانو لپاره ډېره د شرم خبره وي دويي وايي چې دواړه لورې باید دبل هر ځه نه سولې ته زیاته توجوع ورکړي ځکه افغانان وروسته له ډېر وخت داسې یو وخت او فرست ته رسېدلي چې ددې نه وړاندې بل هیڅ وخت کې نه ووراغلۍ نو دواړه لورې باید خيل شخصي ګټې شاته اوغورزۍ او وطن ته سوله راولي.

طالبانود مزاکراتو پيل کې د اوربند هیله مندي ښودلې

 طالبانود مزاکراتو پيل کې د اوربند هیله مندي ښودلې .د بین الافغاني مزاکراتود پیلېدو په درشل کې د طالب جنګیالیو جګړې او تاوتریخوالۍ لا هم شته او د هېواد په بېلاپېلو برخو کې د جنګ له امله ملکې وګړي او نظامیان لا هم وژل کیږي.

خو بلخوا بیا په قطر کې د طالبانو مرکچي پلاوي ویلي، کوشش کوي اوربند ته لار هواره کړي دوحه کې د طالبانو د فرهنګي کمېسیون معاون او د طالبانو د مرکچي پلاوي غړي ملا احمدالله وثیق اوربند ته په اشارې ویلي، چې اوس مهال د جګړې په درشل کې د افغانانو تر ټولو مهمه غوښتنه د اوربند ، چې ډېره مهمه مسله هم ده، خو دا چې اوربند به دایمي شي یا ټینګ شي که نه،دا بهد خپلمنځي مزاکراتو د اجنډا تر ټولومهم جز وي.

نوموړي په یوه مرکه کې ویلي، چې په هپل پوره توان کوشش کوي چې د جوړجاړي له لار په افغانستان کې دایمي اوربند ته لار هواره کړي.د بین الافغاني خبرې پرون شنبه سپټمبر ١٣مه د دوحې په پلازمېنېکې دامریکایي او نورو بهرنیو چارواکو او استازو او یو شمېر هېوادونو بهرنیو چارو په حضور کې د افغان حکومت او طالبانو د مرکچي پلاوي تر منځ د افتتاحیه غونډې په ترڅ کې پېل شوې.

د هېواد ملي مصالحې شورا مشر ډاکټر عبدالله عبدالله چې د پلاوي مشري پر غاړه لري، ویلي دوی به له طالب پلاوي سره لومړی پر اوربند خبرې کوي او پر اوربند له سلا کېدو وروسته پر نورو مهمو مسایلو بحث او توفق وکړي. ښاغلي عبدالله وویل چې دا به یو تاریخي کړنه وي چې طالبان دایمي اوربند ته اماده شي. همداراز عبدالله عبدالله ویلي، د افغانستان جګړه ٤٠ کالنه ده او دومره اوږده جګړه د دوو یا درې ورځو کې د حل مسله نده دې خبروکې باید ډېر دقت وشي او د یو سیاسي جوړ جاړي له لارې سره سولې ته ورسیږي.

ډاکټر عبدالله چې تېرهورځ ېې په قطر کې له خبریالانو سره لیدنه درلوده او د خبریالانو پوښتنې یې ور ځوابولې ټینګار وکړ، چې د جګړې له لارې هېڅکله سولې ته نشو رسېدۍ ، د تاوتریخوالي کمښت او د اوربند رامنځته کېدل د افغان ولس غوښتنه ده او دا په ډاډ وایم چې اوربند به کيږي او د دواړو لوریو د بحث لومړۍ موضوع هم اوربند دی.

طالبانود مزاکراتو پيل کې د اوربند هیله مندي ښودلې
طالبانود مزاکراتو پيل کې د اوربند هیله مندي ښودلې

نوموړي وویل چې د ناستې په ځای کې د بهرنیانو حضور نه مني، خو که اړتیا وه، په هغه صورت کې به بهرنیانو ته د حضور اجازه ورکوي.څکه دا زمونږ د افغانانو خپلمځي مسله ده او دواړه لورې باید نورې نړۍ ته وښايي چې مونږ متحد یو او کولۍ شو چې خپلو منځو کې دایمي سولې او یو سیاسي جوړ جاړي ته ورسېږو.

د سولې مزاکرات

سبا قطر کې خپلمنځي مزاکرات پیلیږي تېره ورځ د افغان دولت او طالبانو لخوا په خپرو شویو بیانیه کې منل شوي او دواړو ويلي چې دويي چمتودي چې مزاکرات پیل کړي د دواړو خواو ویل شوي چې سبا د سپټمبر په ۱۲ نېټه د افغان دولت او طالب مرکچي پلاوي تر مابین د سولي خپلمنځي مذاکرات شروع کیږي.

د دغه دلې د سياسي دفتر څخه په خپره شوي بیانیه کې وويل شوي چې د افغانستان اسلامي او سر له سبا ۲۰۲۰ کال د سټمبر پر ۱۲ د خپلمنڅي مذاکراتو لپاره تیار دي.یاده اعلاميه کې وړاندي ويل شوي چې طالب مشران د سولي خپلمنځي خبري اتري په دې موخه پيلوي چې په افغانستان کې بشپړ اسلامي نظام قایم شي. بلخوا بيا افغان دولت هم اعلان کړی چې د سولي مرکچي پلاوی يې د قطر پلازميني دوحي ته رسيدلی او د بين الاافغاني مذارکراتو ته پوره تیارۍ لري.

دمصالحې عالي شورا له خوا په خپره شوي ابیانیه کې هم ويل شوي چې د افعان دولت مرکچي پلاوی به له طالب چارواکو سره په اول سر کې په سولې د اوربند په حقله خبري وکړي تر څو په افغانستان کې د روانې ۱۹ کلنې جکړه ختمه شي. او پایداره سوله قایمه شي. ځکه افغانان له جنګونو څخه تنګ دي او نور نه غواړي چې ملک کې ېې جګړه وي.

د مصالحې عالي شورا په اعلاميه کې په شمار وار ډول د څو شيانو يادونو شوي چې د اعلاميې پر خبره دا څو شيان به تل پاتي وي او د سولې له راتګ سره به نه زيانميږي.۲: د ښې حکومتدارۍ رامنځته کيدل۳: د عدالت تامين۴:بشري حقوقو ته درناوی۵: د بيان ازادۍ ساتنه ۶: معلوماتو ته لاس رسی۷:مدنې ټولنې۸: د د دواړو غاړو د جکړي د قربانيانو حقوقو غوندي کول۹:د ښځو حقوقو۱۰: د ماشومانو او ځونانو حقوقو۱۱:په افغانستان کې د شته اقليتونو حقوق

هېره دې نهوي چې تازه د مصالحې عالي شورا ریس عبدالله عبدالله او د سولي په چارو کې د افغان حکمت وزير سيد منصور نادري هم د قطر هيواد دوحې ته رسيدلي دي.بل تازه د امريکا ولسمشر د طالبانو له خوا سبا ته د بين الافغاني خبرو پيل د اعلان هر کلی کړی او د ټويټر پاڼه کې ذکر کړي دي.چې د امريکا د بهرنيو چارو وزير مايک پامپيو ته يې امر کړی چې دخپلمنڅي خبرو د څارو.په موخه د قطر دوحي ته لاړ شي.

خپلمنځي خبرو د پيل او اروبند خبري په داسي حال کې ګرميږي چې په افعانانستان کې د دواړو.لوريو ترمنځ سخته جکړه روانه ده هره ورځ په سلګونو افغانان شهيد اوزخمیان کيږي.نو اوسمهال باید دواړه لورې داسې یو پلان جوړ کړي چې له امله ېې په افغانستان کې اوربندي وشي. او افغانان نور په ځان بسیا هېواد ولري.

د بازې سیاسي شنونکو په خبره باید سوله د شخصي ګټو ښکار نشي او افغانستان کې باثباته سوله راشي داسې یو مېکانیزم باید وکارول شي چې دواړه لورې با ثباته سولې ته ورسیږي د دويي په وینا باید دواړه خواوې سولې لپاره قرباني ورکړي اود بل هر څه نه سولې ته زیات ارزٌښت ورکړي تر څو افغانستان کې سوله قایمه شي.

ولسي جرګه: د حکومت پلاوۍ په مزاکراتي اصولونه پوهيږي په داسې حال کې چې تمه ده په نږدې ورځو کې د کابل مذاکراتي ټیم له طالبانو سره د خبرو پيلولو په موخه دوحې ته سفر وکړي ؛ دافغانستان دولت ولسي جرګه وایي، مذاکراتي پلاوی د هغو موضوعاتو په اړه معلومات نه لري،چې طالبانو سره پرې خبرې وکړي.

د پارلمان رییس «میر رحمان رحماني» پرون د پارلمان عمومي ناستې ته ویلي، چې دولت د پارلمان غړي د سولې له جریاناتو نه خبروي او حتی مذاکراتي ټیم هم په هغه څه نه دی خبر چې له طالبانو سره به ورباندې خبرې کوي « رښتیا هم پارلمان د مذاکراتو په تړاو ندی خبر ، حتی زه هم چې د سولې په ډېرو ناستو کې ګډون هم لرم، نه پوهېږم چې د سولې پروسه به کوم طرف ته لاړه شي.

د نوموړي په وینا ، پارلمان هم سولې په جریاناتو باندې یوازې له مطبوعاتو خبرېږي او مذاکراتي ټيم هم نه پوهېږي، چې په راتلونکي کې به په کومو موضوعاتو مزاکرات کوي هغه وویل چې افغان دولت باید ټول پارلمان په جيریان کې وساتي ځکه که جيریان کې نه شي نو چې کومه پرېکړه وشي دا به بیا ټول ملت ته د منلو وړنه وي ځکه پارملان کې ټول د ملت استازي دي او د ملت نمایندګي کوي.

د سولې په جریاناتو د نه خبرېدو له امله د پارلمان ګیله داسې مهال ده، چې تمه ده په نږدې ورځو کې د کابل مذاکراتي پلاوی له طالبانو سره د خبرو پیلولو په هدف دوحې ته ولاړ شي.او هلته به دسولې په خبرو کې په اوربند او نور د سولې موضوعاتو باندې خبرې وشي. دواړه لورې پلاوي هم چمتو دي فقط د وخت او د ځاۍ ټاکل پاتې دي چې بیا با مزاکرات پيل شي.

جمهور ریس اشرف غني تر دې وړاندې په بیا، بیا ویلي وو چې له طالبانو سره پر مذاکراتي مېز باندې بحث کېدونکې هره خبره به د هوکړې په موخه پارلمان ته وړي او تر هغه وروسته که اړتیا وه په اړه به یې مشورتي لویه جرګه رابولي.خو اوس برعکس ولسي جرګه هيځ د دې خبرو نه نده خبره او په اړه ېې ورسره هیځ معلومات هم ندي شریک کړي .

ولسي جرګه: د حکومت پلاوۍ په مزاکراتي اصولونه پوهيږي
ولسي جرګه: د حکومت پلاوۍ په مزاکراتي اصولونه پوهيږي

اوس دولت ته پکار ده چې د نورو سیاستوالو ترځنګ ولسي جرګې سره هم دغه موضوع ګانې شریکې کړي ترڅو دویي هم ورسره د سولې په اړه خپل نظرونه شریک کړي او یو سیاسي او ولسي اجماع سره د سولې خبرو کې مخې ته لاړشي. او افغانستان یو باثباته سوله ولري ځکه افغانستان کې د ډېر وخت راهیسې جنګ پیل دی او باید نور دا جنګ بند شي او یو باثباته سوله قایمه شي.

د ملي مصالحې عالي شورا غړي د سولې خبرو کې موثر ندي

د ملي مصالحې عالي شورا غړي د سولې خبرو کې موثر ندي د سولې ولسي مجمع د ملي مصالحې عالي شوراله جوړښت خوشاله نده. دغه ولسي مجمع وايي چې د روغې جوړې شورا غړي سولې ته ژمن ندي او دويي نشي کولۍ چې د سولې خبرو کې خپل موثریت وښايي،

دغې مجمع همدا رنګه د طالبانو سره د دولت د سولې پر مرکچي پلاوي او د ملي پخلاینې شورا پر جوړښت نیوکې کړي.د مجمع غړي وایي دولت د سولې له بهیر سره سیاسي چلند کوي . حکومت کې واکمنې کړۍ غواړي د شخصي ګټو او پر واک د پاتې کېدو لپاره دسولې خبرې  سیاسي کړي او خنډونه ورته رامنځته کوي دوی زیاتوي د ملي پخلاینې شورا کې داسې غړي شامل دي ، چې اصلاً د سولېسره علاقه نه لري، خو طالبان او دولت باید د سولې لپاره رمنځته شوۍ فرست ضایع نشي او خبرې ژر پیل کړي، خو د دوی اندېښنه دا هم ده چې د بندیانو له خلاصون وروسته د شخصي ملېشو د جوړلو اندېښنه هم موجوده ده.

افغان دولت پرون مازدیګر د طالب بندیانو د ازادېدلو لړۍ د بشپړېدو خبر ورکړ. او د سولې بین الافغاني مذاکراتو د پیل پر وړاندې ټولې بهانې له منځه لوتلې، د سولې خپلمنځي خبرې په وار وار د بندیانو د خلاصون او تبادلې له کبله ځنډېدلي وو او دواړو لوریو یو بل سره مخالغتونه درلودل.

دولت د سختو جرمونو د طالب بندیانو د خوشې کولو لپاره د سولې مشورتي لویه جرګه رابللې وه او جرګې هم د ټولو بندیانو د خوشې کولو پرېکړه تأیید کړه یوازې ٨٠ بندیان یې همغه ورځ ازاد شول او پاتې نور یې د حکومت او بهرنیو هېوادونو د ځینو ملاحظاتو له امله پاتې کړل.

ځیني بهرني هېوادونو لکه فرانسې او اسټرالیا د هغو شپږ طالب بندیانو د خلاصون مخالفت وښوودچې د یادو هېوادونو د فوځیانو په وژلو تورن دي، خو اوس ویل کیږي له یادو هېوادونو سره یې خبرې کړي او دا شپږ بندیان به په قطر کې د مذاکراتو په موده کې له امریکا سره نظر بند وي وروسته به د بېرته افغانستان ته راوړل شي او د دغو هېوادونو سره په توافق ازاد شي.

د ملي مصالحې عالي شورا غړي د سولې خبرو کې موثر ندي
د ملي مصالحې عالي شورا غړي د سولې خبرو کې موثر ندي

د یادوولو وړ ده چې افغان حکومت د طالبانو سره مزاکراتو ته چمتو دي خو د بارې لاملونو له امله د دولتي پلاوي قطر ته سفر ځنډېدلۍ . ویل کیږي چې د دغه سفر یو لامل دا دی چې طالباند اسلااباد نه لا هم ندي راستانه شوي افغان دولت وايي چې دويي د اسلام اباد نه نه وي راستانه شوي تر هغې دولتي پلاوۍ قطر ته سفر نشي کولۍ.