د روغتیا چارواکو ته مشوره

لکه څنګه چې موږ او تاسو ته معلومه ده چې د کرړنا ناروغي ټوله دنیا نيولې ده او دا وبا په دنيا کې عام وګړي اندېښمن کړي دي د نورو هېوادونو په څېر افغانستان کې هم مخ په تېزېدو دۍ او د هرات ولایت په شمول نورو ولایتونو ته هم رسېدلۍ دۍ.

په راتلونکو اونیو کې ممکن په افغانستان کې د کرونا ناروغي له شته ۳۶ پېښو څخه نورې هم ډېرې زیاتې شي ځکه چې تر اوسه یې ځينې خلک هسې ټوکې ګڼي او د مخنیوي او وقایې لپاره یې هیڅ تدابیر نه دي نیولي او حتی په هغه چا چې دغو تدابیرو ته پام کوي دغه ناخبره خلک ورباندې ملنډې وهي.

 دا ټول کارونه له ناخبرۍ څخه کېږي خو دولت ته پکار دي چې د نویو روغتونونو په جوړولو سره د خلکو په سترګو کې خاورې وا نه چوي.‌ د نویو روغتونونو جوړول په اضطراري حالاتو کې معقوله لاره نه ده. دغه بودیجه باید د تعمیرونو د جوړولو پر ځای په طبي تجهیزاتو او هم د اختلاطي ناروغانو سره د مرستې لپاره په درملو او طبي الاتو باندې ولګوي. دا ځکه چې زموږ اقتصاد او امکانات د چين په شان نه دي چې په یوه اونۍ کې یو لوی روغتون جوړ کړای شو.‌ دلته د روغتونونو د جوړولو مسابقه باید پرېښودل شي، چې موږ یې په څو ورځو کې جوړولای شو؟ دلته د خپلو انجینیرانو د امتحانولو وخت نه دی بلکې باید د ناروغۍ د مخنیوي او هم د درملنې لپاره په شته امکاناتو باندې غور وشي او د روغتیا وزارت باید شته امکانات د خپل کاري پلان برخه وګرځوي.

په دې وخت کې باید د تاسیساتو په جوړولو باندې خپل وخت او بودیجه ضایع نه کړي بلکې د درملنې برخې ته باید جدي توجه وکړي. له ځان څخه باید دا وپوښتي چې شته روغتونونه د تنفسي اختلاطي ناروغانو د درملنې لپاره امکانات لري؟ حتی د مصنوعي اکسجن د ورکړې کافي ماشینونه په واک کې لري؟ ښکاره ده چې د دغو دوو پوښتنو ځواب هم (نه) دی نو بیا ولې ځان یا عام خلک په دغو نویو روغتونونو جوړولو باندې وغولول شي.

دا چې د کرونا ناروغۍ د مخنیوي او وقایې لپاره باید لویې غونډې جوړې نه شي او د همدې لپاره باید لوی د کنفرانسونو تالارونه او هم د ودونو تالارونه وتړل شي ترڅو د ناروغۍ مخنیوی په ښه توګه شوی وي.

 دا چې دغه لوی تالارونه تړل کېږي نو ښه به دا وي چې حکومت له دغو تالارونو څخه سمه او پر وخت ګټه واخلي. حکومت کولی شي له همدې تالارونو څخه د موقتي روغتونونو په حیث ګټه واخلي او د همدې موقتي ګټې اخیستنې لپاره سر له اوسه په خپله بودیجه او هم په نورو قانوني مراحلو باندې یې کار پیل کړي. که خدای مکړه په کابل یا بل کوم لوی ښار کې دغه ناروغي تیت شي نو بیا به هغه بودیجه چې د نویو روغتونونو پر جوړولو باندې مصرف شوې وي او یا مصرفېږي د کرونا د وبا مخه به څنګه ونیسي؟ په هرات کې به دغه نوی سل بستریز روغتون د ناروغانو څه علاج وکړای شي؟ ایټالیا له خپلو ټولو امکاناتو سره په سرو سترګو ژاړي او نړیوالو ته یې د مرستې لاس ور اوږد کړی نو څه فکر کوئ چې بیا به د افغانستان څه حال وي چې دغه وبا ګډه شي؟

د مینې په اړه۹ خبرې

دلته د ګډ ژوند او اړیکو په هکله درته څو جملې لرو. .

په لومړي قدم کې بايد د هغه چا سره چې يو عمر به ژوند ورسره کوئ هېڅکله د درناوي اړیکه پرې نه کړئ، يانې هېڅکله يو بل ته د خپل زړه او سترګو درناوی ونه باسئ، مینه ځینې وخت ستاسې په لاس کې نه وي، کېدی شي ځینې وخت کمه شي، ځینې وخت زياته شي او ځينې وخت هم بېخي وي نه، خو درناوی ستاسې په لاس کې دی، که له داسې يو کس سره په اړیکه کې يئ چې يا تاسې ته درناوی نه لري او يا هم تاسې ورته درناوی نه لرئ، نو بايد د خپلې اړیکې په هکله جدي جدي فکر وکړئ.

که په خپله ستاسې د ملګرو ترمنځ وي او يا هم د هغې ملګري وي، نو د دوی په وړاندې مو د خپلې مېرمنې ځینې هغه کړنې وستايئ چې هغه پکې بريالۍ وي، هېڅکله د نورو په وړاندې داسې حرکت او خبره مه کوئ چې تاسې د يو بل په وړاندې يا د نورو په وړاندې کم راولي، دا داسې يوه غلطي ده چې تلافي کول یې يو بل عمر غواړي، د ملګرو او دوستانو په وړاندې د يو بل د ښو اړخونو تقدير کول او ستايل د دې سبب کېږي چې خاوند يا مېرمن په ځان ووياړي او په دې وياړ کې تاسې هم برخه لرئ.

يوه بله خطا چې جوړې يې ډیر وخت کوي، په ټولو فعاليتونو کې يو ځای ګډون کول دي، د يو بل سره د اندازې زيات وخت تېرول دي، که ټول وخت يو ځای تېر کړئ داسې نوي څه به پېدا نه کړئ چې يو بل ته ورڅخه خبرې وکړئ، نوى شی چې نه وي، هيجان هم نه وي، انسانان د داسې اړیکې څخه يو څه وخت وروسته خسته کېږي، له دې کبله کله کله مو مېرمن د خپلو خپلوانو کورته بوځئ او تاسې ورسره مه پاتې کېږئ، تاسې هم کله داسې ځينو ځايونو ته یوازې ولاړ شئ.

هر څه يو توازون لري، د مثال په ډول په هر کوچني شي خفګان بې ځايه دی، خو په هر شي سترګې پټول، په هر شي کې پرده کول، د هر شي په هکله ځان ناخبره نيول هم لويه خطا ده، دواړه دا ډول کړنې يوه خرابه پايله رامنځته کوي، د دې په ځای داسې يو څه چې واقعاً شعوري او پرلپسې خطا وي بايد سترګې ورباندې پټې نه شي او مقابل طرف په واضح ډول وويل شي چې تاسې د هغه له دې کړنې سخت ناراضه ياست، حتاً که لږ دعوې او دنګلې هم رامنځته کېدلې پروا یې مه کوئ، وروسته له دې بېرته پخلا کېږئ او داسې کېږئ لکه يوه نوې صفحه مو چې پرانیستې وي، البته په دې شرط چې په پرلپسې ډول او بې ځايه نه وي.

که هره ورځ يا هره اونۍ او هره مياشت يو کار کوئ، ډېر کله يو ډول خواړه خورئ، ډېر کله د چکر لپاره يو ځای ته ځئ، دا د يو وخت وروسته تاسې ته داسې کېږي لکه ښوونځی، چې هره ورځ ځئ، راځئ او زړه مو نور ورڅخه موړ وي، د دې په ځای نوي شيان وخورئ، ارزانه، ساده داسې شیان چې پخوا مو نه وي خوړلي، داسې ځايونو ته ولاړ شئ چې پخوا هېڅ نه يئ تللي، نوي فلمونه وګورئ، د فلم او يا هم سندرو لپاره لوی لوډسپيکر واخلئ او په لوړه اواز سندرې واورئ، د دې سره يو ځای تاسې هم سندرې ووايئ.

د کرونا ویروس څخه د ځان ساتلو طريقه

چین هېواد کې د کرونا ویروس د پیدا کېدلو له امله د مړو شمېر آن تر ۲۳۰۰ سوه پورې ورسېد او له بده مرغه چې دغه ویروس د افغانستان ګاونډي هېواد ایران ته د رارسېدو سره سم د افعانستان هرات ولایت ته هم راورسېد.

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت هم خبر ورکړ چې په هرات ولایت کې د کرونا په ویرس درې تنه افغانان هم اخته شوي دي، د دغې ټکان ورکوونکي خبر په خپریدا سره سم ګڼو افغانانو خواشیني ښودلې ده، خو مونږ تاسې ته د احتیاط په خاطر هغه څو ټکي در په ګوته کوو چې په کرونا ویروس د اخته کېدا او د خپریدو مخه نیسي چې تاسې یې باید مراعت کړئ.

۱- که چېرې غواړئ د کرونا په وژونکې ناروغۍ باندې اخته نه شئ، نو تاسې هره ورځ په اوبو او صابون باندې خپل لاسونه بیا بیا پریمنځئ.

۲- دغه راز د ټوخي او پرنجي پر مهال پزه په ماسک، دستمال، څادر او یاهم په لاس وپوښئ.

۳- له هغو کسانو څخه ځان لېرې وساتئ چې په زکام او یاهم ریزش باندې اخته وي، هغوی ته هم مشورې ورکړئ چې د زکام او ریزش ناروغي عادي ونه نیسي .

۴- که چېرې تاسې په تبې، ټوخي، سالنډي او یاهم زکام اخته یاست لومړی ډاکټر ته ولاړ شئ له روغتون نه بېرته د تګ پرمهال د کورنیو غړو څخه بېل په یوې خونه کې تر هغې اوسئ څو پورې چې جوړ شوي نه یاستئ.

۵- تاسې نور د هګیو او غوښې خوړلو څخه لاس واخلئ، که چېرې له کرونا ویروس بچ کېدل غواړئ له دغې دواړو خوړو پر ځای تازه ترکاري وخورئ، څو مو روغتیا ته ګټه ورسوي او بدن مو قوي کړي.

۶- هغوی چې په کورونو کې څاروي لري، یاهم د څاریو پلورلو کاروبار کوي له خپلو څاریو سره د ماسک، موضو، د سکشو بغیر مه کېنئ.

۷- که چېرې سفر پر مهال یاستئ ضرور مو د ناروغۍ نښې نښانې د الوتکې مسولینو ته ووایئ، یاهم که په کومه سیمه کې یاستئ ناروغي مو مه پټوئ نېغ په نېغ روغتون ته ولاړ شئ.

یادونه که چېرې د کرونا ویروس څخه د ځان او کورنۍ د غړو ژوند ژغورل غواړئ نو په دې ترتیب دا پورته لارې چارې په ځان عملي کړئs\s;.

نارینه او ښځينه، معمولي دوستان څنکه کېداۍ شي

 نارینه او ښځینه ګټوره معمولي دوستانه اړیکه لرلای شي؟ دې پوښتنې ته ډېر ځوابونه ویل شوي، چې په دې مطلب کې یې په اړه خبرې کوو.

زموږ د حافظې او ذهن ډېره برخه له هغو فېلمونو او سریالونو څخه ډکه ده چې سراسر خالي او افسانوي مینه وړاندې کوي. د ځوانۍ په لومړیو کې یو هلک، یوه نجلۍ ویني او په یو زړه نه، بلکې په سلو زړونو پرې ميَنېږي. هغه نجلۍ ته بې نومه عاشقانه لیکونه لیکي او په لاره کې یې د سرو ګلونو کېډۍ ږدي. مګر نجلۍ په بل زړه بایللی وي او د بل هلک ملګرې کېږي. دا ماتې خوړلی میَن د دې غمجنې ماتې تاب نه راوړي او ځانوژنه کوي او د نجلۍ په پای کې دېته پام کېږي چې تل او په هر حال کې په هماغه لومړني هلک مَینه وه. دا رومانټیک جریان د  (Dawson’s Creek and Friends)، ډېر لکه مینه (A Lot Like Love)، (Win A Date With Tad Hamilton) د نندارې سوژې دي. دلته پوښتنه دا ده، چې آیا کېدای شي د نارینه او ښځينه‌وو دوستي په یوه اپلاتوني او ژورې مینې بدله شي که نه؟

د دوو مخالفو جنسونو ملګرتیا

نارینه او ښځینه د یو بل تر څنګ ژوند کوي، له یو بل سره مراوده لري او له ماشومتوبه سره لوییږي، نو له همدې امله د دوی اړیکه نه پرې کېدونکې ده. موضوع د لومړني ټولنیز حضور څخه پیلیږي، کله چې ماشومان ښوونځي ته ځي هلته لومړۍ جنسیتي ډله جوړوي. دا ډلې معمولاً د همجنسه وګړو څخه جوړې وي، چې فرد ته نېژدې رغبت لري.  دا موضوع ادامه مومي او د عمر په لوړېدلو د پوهنتون په وروستیو کې د دوه مخالفه جنسونو ترمنځ لېوالتیا شروع کېږي. د مخالف جنس سره ملګرتیا د یو کیمیاوي غبرګون په څېر ده. فرد په دې دوستۍ کې د دې مسئلې د درک په لټه کې وي، چې مقابل لوري سره اوسېدل په هغه کې څه ډول احساسات پاروي.

کلینیکي ارواپوه، ډاکټر ایدکو تابوري (Ildiko Tabori) وايي: “کله چې موږ د ملګري (څه همجنس یا هم مخالف جنس) په هڅه کې اوسو، د هغو کسانو په لټه کې اوسو چې د شخصیتي او احساساتي پلوه موږ ته ورته وي. د دوستانه اړیکو په پراختیا کې ګډون ډېر ګټور دی…” د دې مسئلې په نظر کې نیولو سره آیا ښځینه او نارینه معمولي دوستان کېدای شي؟

ملګری/ ملګرې، مَین یا هېڅ یو

د دوستۍ له جاذبو څخه یوه هم دا ده، چې دوه تنه یو بل سره له شهوت پرته د حُسن نیت پر اساس اړیکه ولري، دا هم علم ثابته کړې چې دا ډول اړیکې شته.  (Social and Personal Relationships) مجلې یوه مقاله خپره کړې، چې په لړ کې یې ویل شوي، چې د مخالفو جنسونو وګړي سره ملګري وو، خو اړیکې یې هېڅکله د مینې رنګ نه دی اخیستی. په دې څېړنه کې هغو کسانو، چې ملګرتیا یې هېڅکله مینه‌ناکه او جنسي شوې نه وه او صرف معمولي دوستي تجربه کړې وه، ټینګې او اوږدمهاله ملګرتیا او روابط درلودل. دا موندنې ښايي چې د نارینه او ښځینه اړیکې له یوې عاشقانه او جنسي اړیکې پرته دوام کولای شي.

خو لیکوال او کارپوه آوریل مارسیني بیا د دې عقیدې مخالف دی، دی وايي: “د نارینه او ښځینه‌وو ترمنځ اړیکه الزاما د روابطو د پراختیا لپاره عاشقانه بڼه خپلوي او بالاخره جنسي تمایلات د دوو تنو ترمنځ څرګندېږي…” نوموړي وویل: “دا عقیده چې ښځې او نارینه معمولي دوستان کېدای شي؛ د خنډونو سره مله وي. په اصل کې د ښځینه او نارینه ترمنځ معمولي اړیکه هېڅکله نشي رامنځته کېدای او د دې دوستۍ تر شا تل جنسي تمایلات وي او پای کې یو له دوی تنو دا حس څرګندوي.”

جنسیتي جاذبه د اړیکو هیجان او نشاط زیاتولی شي، خو څرنګه چې مارسیني هم وايي په دې جریان کې د معمولي ملګرتیا په لاره کې خنډونه شتون لرلای شي.

د جسمي او جنسي جاذبې موانع حتی د هغو ملګرو ترمنځ چې ډېری ښې او اوږد مهالې اړیکې لري، تل شته وي. په ۲۰۱۲م کې یوې څېړنې ښکاره کړه چې زیاتره ملګرتیاوې لږ تر لږه په ټيټه سطحه جنسي تمایلات لري، په دې څېړنه کې مشخصه شوه، چې نارینه د یوې مینه‌ناکې اړیکې درلودلو لپاره نسبت ښځو ته ډېر لېواله دي.

په۲۰۰۰م کې هم یوې څېړنې، چې په آمریکا کې ترسره شوې او ۳۰۰ محصلین پوښتل شوي وو، څرګنده کړه، چې ۶۷٪ د ملګرتیا جریان کې یې جنسي اړیکې درلودې، په داسې حال کې چې ۵۷ سلنو یې هېڅکله د ملګرتیا په پیل کې دا فکر نه درلود.

نو منطقي ده چې دا پایله تر لاسه کړو، چې د ښځینه او نارینه‌وو خلقت ته په پام سره ښځې او نارینه که هر څو هم د یوې سالمې او ژورې دوستۍ په ساتلو ټینګار کوي، امکان شته دا ډول لېوالتیاوې رامنځته شي، چې ځینې یې په کنټرول برلاسي او ځینې یې بیا په وړاندې تاب نه راوړي او زغم له لاسه ورکوي.

خندا جسمي، ذهني او ټولینزې ګټې لري

خندا د ژوند مالګه ده. په ټولیزه توګه خندا یوه کس ته د زړه سکون او موقتي آرامتیا ور بښلای شي، خو تر هغه ځایه خندېدل ښه وي چې انسان د خدای له یاده ونه باسي او منحرف نه شي. سره له دې خندا هم روح او هم فزیک ته ګټه لري. اړیکې مو سره ټینګوي او د ژورو ملګرتیاوو لامل هم کېدای شي. کله چې موږ یو کس ووینو چې خاندي، همداسې خدایي موږ ته هم خندا راشي، دا یې لومړنی اغېز دی چې پر لیدونکي یې ښندي. د خندا په اړه یو ښکلی پښتو بیت هم درته وایم:

څوک دې ماته ووایي څرنګه شیدا شي څوک

څوک چې چاته وخاندي، ولې په خندا شي څوک

خندا تر بهرنیو اغېزو سربېره د انسان په درون او پر دننه حالت هم تاثیر کوي. خندا ځینې ګټې لري چې په دې لیکنه کې به یې راسره ولولئ.

په ټولیزه توګه خندا د روغتیا لامل کېږي:

د ټول ځان د ارامتیا لامل کېږي. تر خندا وروسته لږ تر لږه (۴۵) دقیقې د وجود ټول عضلات استراحت غوندې وي؛

د بدن دفاعي سیسټم پیاوړی کوي. د مکروب پر وړاندې مو وجود غښتلی کوي. د اضطراب هورمون تولید کموي؛

اندورفین هورمون تولیدوي چې په ټول وجود کې د ارامتیا لامل کېږي؛

 د وینو د رګونو د ښه کار کولو لامل هم کېږي چې د زړه د حملو او ناروغیو مخه ډب کوي؛

غوسه خو بالکل کنټرولوي او کموي یې. هر وخت چې کومې ستونزې سره مخ شوئ او رواني حالت یې درخراب کړ، یوازې همدومره وکړئ چې پر هغه ستونزه ملنډې ووهئ او وخاندئ. سمدستي مو اراموي او ټوله اندېښنه مو راکموي؛

عمر اوږدوي. څېړونکو په ډاګه کړې، هغه کسان چې ډېر خاندي یا هسې شوخ طبعه دي، تر بړوسو او ارامو خلکو ډېر ژوند کوي.

جسمي ګټې یې:

-د وجود دفاعي سیسټم پیاوړی کوي؛

د اضطراب هورمون کموي؛

د وجود د عضلاتو د استراحت یا دمې لامل کېږي؛

د زړه د ناروغیو مخه نیسي.

ذهني ګټې یې:

د ژوند خوند ډېروي؛

د اندېښنو کمښت لامل کېږي؛

پر اضطراب او وېرې د برلاسۍ لامل ګرځي؛

روحي یا اروایي حالت ښه کوي.

ټولنیزې ګټې یې:

له نورو خلکو سره د اړیکو ټینګوولو لاره هواروي؛

د ځان پر لور د نورو راکاږل یې بله ګټه ده؛

د تشویش، ربړو او ځینو ستونزو مخه نیسي؛

په ډلو کې د اوسېدلو ښه لاره ده.

د ذهن د ارامتیا او خندا تر مینځ اړیکه:

کله چې خاندئ نشئ کولی همغه دم غوسه یا اندېښمن هم واوسئ، نو د وېرې او غوسې مخه ډب کوي. پر ستونزو ستاسو د برلاسۍ احساس قوي کوي او داسې فکر نه کوئ چې ګېني دا ستونزې به تاسو پخپل ځان کې ډوب کړي. که هېڅ د خندا چل نه درتله، کومیډي فیلمونه او ویډیوګانې وګورئ. دا هم اړینه نه ده چې یوازې همدا کار وکړئ، د ملګرو په ډله کې اوسېدل او هغوی سره بنډار کول، هرومرو خنداوې لري. له هماغه ماشومتوبه زموږ په وجود کې فطرتاً خندا اغږل شوې. ښایي پام مو کړی وي چې ماشوم د ژوند په لومړنیو اونیو کې نرم نرم خاندي، لږ وخت وروسته یې دا خندا غږ پیدا کوي او ښه کړس کړس خاندي. ورو ورو د خندا چل ښه سم زده کوي. که مو له دیني او مذهبي پلوه په لوړ غږ خندېدل نه وي خوښ، مازې موسکا خو کولی شئ.

موسکا د خندا لپاره یوه ښه مقدمه ده. له دیني پلوه هم کومه ستونزه نه لري. او هره هغه څېره چې موسکه وي، خدایي داسې عجیبه خوږلني پکې وي او انسان ته جذابه ښکاري. هره هغه خبره یا کړنه چې ستاسو او د خندا ترمنځ واټن جوړوي، ایسته یې کړئ او بیخي یې کیسه کې مه کېږئ. ژوند خپلې هسکې ټیټې لري، خو تاسو خپل ژوند ته په هر حالت کېورموسک شئ چې هغه هم دروخاندي.

له ټولو ګټو سره د خندا بله ګټه دا ده چې سړی ځاون ساتي او پوستکی خرابېدو ته نه پرېږدي، ځکه چې له دننه انسان جوړ وي، هورمونونه سم فعالیت کوي، دفاعي سیسټم روغ وي، نو خامخا په ظاهري بڼه هم اغېز ښندي.

دخوشاله جوړو لس عادتونه

تاسو هم په خپلې شاوخوا کې نېکمرغه جوړې لرئ، چې تازه یې واده کړی وي او داسې ښکاري، چې له یو بل سره د اوسېدلو له هرې شېبې څخه خوند اخلي؟ څنګه امکان لري، چې له یو بل سره د ډېرې مودې ژوندکولو وروسته او هغه فشار او سټرس، چې ورځنی ژوند او کورني مسایل یې په انسان باندې واردوي، هغوی وکولای شي خپله اړیکه د لومړیو ورځو په څېر ښه وساتي؟ د دې لیکنې په دوام د نېکمرغه جوړو په لسو عادتونو باندې رڼا اچول کېږي.

په هم مهالې توګه او په ګډه خوب ځای ته ځي

په یاد مو دي چې د واده په لومړیو کې هېڅکله وروسته له دې چې د ژوند شریک مو خوب ځای ته تله، تاسو د ټلویزیون نندارې ته نه کېناستئ؟ دا چاره د ګډ ژوند د دوام لپاره ډېر زیات ارزښت لري. کله چې په ګډه خوب ځای ته ځئ، حتا که جنسي اړیکه هم ونه لرئ، نو په دې باندې ډاډمن کېږئ، چې د یو بل ترڅنګ یاست. له یو بل سره ویده کېدل د دې ښکارندویي کوي، چې له یو بل څخه خوښ او راضي یاست.

لېوالتیاوې پیدا کوي

ډېره زیاته مهمه ده، چې په ګډه د یوه کار له ترسره کولو څخه خوند واخلئ. په ډاډ سره ویلی شم، چې تاسو د یو بل له ټولو بوختیاوو څخه خوند نه اخلئ، دا چې د خپل ځان او خپلو بوختیاوو لپاره وخت په پام کې ونیسئ، د اړیکې لپاره کولای شي ډېر ګټور تمام شي، خو باید داسې فعالیتونه پیدا کړئ، چې تاسو دواړه د یوې جوړې په توګه له ترسره کولو څخه یې خوند واخلئ، د رسټورانټونو له ازمویلو څخه نیولې د سریالونو تر ننداره کولو پورې، چې ستاسو دواړو خوښېږي، هرڅه چې ستاسو دواړو لپاره په زړه پورې وي، نو ترسره یې کړئ.

یو بل لمس کوي

کوچني کارونه لکه دا چې د یو بل لاس ونیسئ، یو بل په غېږ کې ونیسئ او د یو بل په اوږو باندې لاس واچوئ، ستاسو ترمنځ د نږدې والي احساس زیاتوي او د بریالي ګډ ژوند یو له مهمو لاملونو څخه ګڼل کېږي. کله چې کلونه د یو بل ترڅنګ واوسئ، په ډېرې آسانۍ سره کېدلای شي، ستاسو ترمنځ صمیمیت او نږدې والی له منځه لاړ شي. کله چې لاس په لاس په سړک باندې قدم وهئ، یو بل او دغه راز نورو ته دا پیغام ورکوئ، چې تاسو نېکمرغه یاست.

په یو بل باندې بېځایه نه غوسه کېږي

نېکمرغه جوړې، کوم مثبت کارونه، چې د ژوند شریک یې ترسره کوي، پرې ټینګار کوي او ستایي یې. هغوی د تل د یو بل له تېروتنو څخه یادونه نه کوي، غوسه کېږي نه او په یو بل باندې نیوکه نه کوي. که کوم څه تاسو ډېر ځوروي، نو په اړه یې د خپل ژوند له شریک سره خبرې وکړئ، خو دا چې وغواړئ تل د هر کوچني څیز لپاره غوسه شئ، اصلاً ښه کار نه دی او ستاسو خواشیني کول، د مقابل لوري لپاره مو خپل ارزښت له لاسه ورکوي.

د خدای پامانۍ پرمهال د یو بل ښکلول او د درسره  مینه لرل ویل نه هېروي

د ځینو کوچنیو او تکراري کارونو ترسره کول، ښایي د ځینو کسانو لپاره بې خوند او بېځایه وي، خو ډېر زیات ضروري دي. سهار مخکې تر دې، چې دندې او کار ته لاړ شئ، یو بل ښکل کړئ او یو بل ته ووایئ، چې درسره مینه لرم او له غرمې وروسته هم له یوې اوږدې کاري ورځې وروسته همدا کار ترسره کړئ؛ دا کار په ډېرې مینې او لېوالتیا سره ترسره کړئ او وبه وینئ، چې د دې کار په ترسره کولو او د احساساتو په شریکولو، له یوبل سره ډېره مینه او لېوالتیا پیدا کوئ. کله چې خپله ورځ په مثبت کار سره پیل کړئ، نو ښه ورځ به په مخکې ولرئ.

یو بل نه هېروي

آیا داسې کېدای شي، چې هغه کس هېر کړئ، کوم چې هره ورځ ورسره ژوند کوئ؟! هو دا پېښه په ډېرې آسانۍ سره رامنځته کېږي، زموږ په لېونۍ نړۍ کې، په ډېرې آسانۍ ورځنۍ بوختیاوې د دې سبب ګرځي، چې یو بل سره هېر کړو. په یاد مو دي، چې د واده په لومړیو ورځو کې د یو بل له لیدلو سره مو څومره مینه او لېوالتیا لرله؟ اوس څه څیز د دې احساس مخه نیولې ده؟ د یو بل لپاره وخت په پام کې ونیسئ او د خپل مقابل لوري د خوشاله کولو لپاره که هرڅومره کوچنی کار هم وي، نو ترسره یې کړئ. د الله (ج) ډېر شکرونه پرځای کړئ، چې له یو چا سره مینه لرئ او هغه هم له تاسو سره مینه لري.

له یوبل سره بهر وځي

له یو بل سره ژمنه کول ډېره اړینه ده، لکه د کوژدې د دوران په څېر له کوره بهر له یو بل سره د لیدلو ژمنه وکړئ او د ټولې شپې لپاره پروګرام جوړ کړئ، دا کار د دې سبب ګرځي، چې د اړیکې د ښې کېدو او د یو بل له ملتیا څخه د خوند اخیستلو لپاره هڅه وکړئ، که له نظره مو دا کار خندونکی راشي، دا چې په ځان باندې پام کوئ او له کوره بهر د خپل ژوند له شریک سره د لیدلو ژمنه وکړئ، ستاسو اړیکه پیاوړې کوي او په تاسو کې د نېکمرغۍ احساس را ژوندی کوي. کله چې د خپلې مینې د اور د ژوندي ساتلو لپاره هڅه وکړئ، نو د نېکمرغۍ په لاره کې ګام پورته کوئ.

هغوی د یو بل له ملتیا څخه خوند اخلي

دا چې له یوبل سره د رښتینو، واقعي او صمیمي دوستانو په څېر واوسئ، ډېرې زیاتې هڅه ته اړتیا لري، کله چې دومره زیات یو د بل ترڅنګ اوسېدلي یاست، چې داسې احساس کوئ ټول عمر مو یو د بل ترڅنګ تېر کړی دی، په ډېرې آسانۍ د یو بل حضور نالیدلی نیسئ. د خپلو لېوالتیاوو، د هغو پېښو په اړه، چې د ورځې په اوږدو کې ورسره مخامخ کېږئ او هغه کسان، چې پېژنئ یا بل هر څیز چې له خپل ښه دوست سره ورباندې بحث کوئ، له یو بل سره پرې خبرې وکړئ.

له تکرار څخه تښتي

ستاسو اړیکه نباید د یوه تنظیم شوي پروګرام په څېر وي. آیا هره ورځ په یوه ټاکلي ساعت له یو بل سره اړیکه نیسئ؟ هره شپه هماغه تکراري کارونه ترسره کوئ؟ که داسې وي، نو په خپل پروګرام کې بدلون رامنځته کړئ. د یوې جوړې په توګه ستاسو ژوند نباید د وړاند وینې وړ وي. انسان هېڅکله، له هېڅ څیز څخه، چې د یوه بدلون نه منونکي پروګرام په څېر وي، خوند نه شي اخیستی، یو بل په حیرانونکو او په زړه پورې کارونو سره خوشاله کړئ.

هغوی خپل ګرځنده ټیلیفون له ځانه لرې کوي

نېکمرغه جوړې، کله چې د یو بل ترڅنګ وي، نو خپل ګرځنده ټیلیفونونه له ځانه لرې کوي او خپل ټول پام په یو بل باندې متمرکز کوي. هغه پیغامونه، چې په وایبر او واټساپ یې ترلاسه کوي اړین نه دي او د اینسټاګرام انځورونه به هم ونه تښتي. کله چې حواس مو د خپل موبایل خواته وي، یوازې بدن مو د یو بل ترڅنګ دی او له یو بل سره د اوسېدو احساس نه کوئ، د دې لپاره، چې له هغه وخت څخه خوند واخلئ، کوم چې له یو بل سره یاست، نو خپل ګرځنده ټیلیفونونه له ځانه لرې کړئ.

هره ورځ ۱۵کارونه باید عملي کړو

هره ورځ ۱۰ تر ۳۰ دقیقو پلی تګ وکړئ او د تګ پر وخت وخاندئ. تر ټولو نه دا ښه لاره د خپګان د لمنځه وړلو لپاره ده.

 هره ورځ حداقل د ۱۰ دقیقو لپاره په یو ارامه ځای کې چې هېڅ غږونه نه وي کېنو.

هېڅکله لږ خوب مه کوئ خپل په ټاکلي کچه هره شپه باید خوب وکړئ.

کله چې هر سهار له خوبه پاڅېږئ، تر ټولو لومړۍ دا باید له ځان سره ووایاست، چې د نن ورځې موخه مې….. دا ده.

تل له دې دریو شیانو سره ژوند وکړئ، ځواک، احساس او شوق.

د ۷۰ کالو څخه ډېر او د ۶ کالو څخه کم عمر سره په ورځ کې خپل وخت تېر کړئ.

ډوډۍ په خپل وخت وخورئ، د مېوو او له سبزیجاتو څخه ډېره ګټه اخلئ، چې وکولای شئ خپل ځان په سمه توګه تغذیه کړئ.

هڅه وکړئ حداقل په ورځ کې د دریو نفرو په خوله خندا راولئ.

خپل ځواک په بېځایه او منفي فکرونو یا هم هغه څه چې ستاسو په واک کې نه دي مه مصرفوئ، د هغه پر ځای په مثبتو اړخونو فکر وکړئ او ترسره یې کړئ.

سهار سم خوراک وکړئ، غرمه منځنۍ او ماښام لږ ډوډۍ وخوړئ.

حتمي نه دي چې په هر بحث یا هر ځای کې ګټونکي شئ، نو د نظرونو اختلافات په ځان ومنه.

خپل ژوند له نورو سره مه مقایسه کوئ، تېر هېر او راتلونکي په اړه فکر وکړئ. هېڅوک ستاسو د غم او خوشحالي مسولیت نه لري، پرته له تاسو خپله.

تل بښنه وکړئ، هر وضعیت څه بد وي څه ښه حتماً یو وخت بدلون مومي.

تل د ښه ملګرو سره په اړیکه کې اوسئ، ځکه د یوازیتوب په وخت کې به یوازې هغوی درسره وي.

هره شپه کله چې ویدېږئ، نو لومړۍ د خپل ورځ لپاره مننه وکړئ.

اوه خبرې دځان خوښ ساتلولپاره

د خوشحاله ژوند ټېرولولپاره ځینې لارې چارې دي چې دلته یېلوستلئ شئ

 د امریکا د یېل پوهنتون د دماغي زده کړو او روانپوهنې پروفیسوره لوری سانتوس وایي: خوشحالي داسې څه نه ده چې پخپله کېږي، بلکې که موږ یې تمرین وکړو، نو دایې ښه لاره ده.

دا وایي: ساینس ثابته کړې چې د ځان خوشحالول یو ډول خوارۍ ته اړتیا لري دا اسانه کار نه دی، وخت غواړي نو غوړه لاره یې تمرین دی.

ښه خوب انسان خوشحالوي: که تاسو هڅه وکړئ د یوې اونۍ لپاره هره شپه ۸ ساعته خوب وکړئ دا به مو خوشحاله وساتي، ځکه دا نه یوازې ستاسې ستړیا له منځه وړي، بلکې بېرته مو تازه او ځواکمن ساتي.

ژور سوچ: لس دقیقې یوازې او په سوچ کې تېرول ډېره ګټه لري نه دا چې ټوله ورځ په سوچ او خپګان تېره شي، د فکر او سوچ لپاره باید یو ځانګړئ وخت وټاکو، نو کله چې دا لس دقیقې سوچ کوئ، سترګې پټې کړئ او ژوره ساه واخلئ، نو ډېر به مو ارام کړي.

 تل مثبت فکر وکړئ: مثبت فکر مو له غم او خپګان څخه ژغوري او همدا فکر تاسو ته مثبته انرژي درکوي، چې تل خوشحاله اوسئ.

له کورنۍ او ملګرو سره وخت تېر کړئ: تل د هغه خلکو سره وخت ډېر تېر کړئ کوم چې ډېر درباندې ګران وي. څېړنې ښیي هغه خلک چې له کورنۍ او ملګرو سره ډېر وخت تېروي تر یوازې خلکو خوښ وي او د خوښۍ هورمون هم ډېروي.

 هڅه وکړئ چې په اوس کې ژوند وکړئ: نه دا چې د پخوا په هکله په سوچونو کې ډوب واوسئ او یا هم د راتلونکې په هکله فکر وکړئ نو فقد یوازې د اوس په هکله سوچ وکړئ.

 مجازي نړۍ څخه ځان لري کړئ: په مجازي نړۍ کې اوسېدل کېدای شي موږ ته د خوښۍ ناسم احساس راکړي، نو که غواړئ چې په ژوند کې په ریښتني ډول خوشاله واوسئ نو له ټولنیزو رسنیو ځان لرې وساتئ او خلکو سره مخامخ وخت تېر کړئ.

د نورو په هکله فکر کول پرېږدئ، د دې پر ځای چې نورو په هکله فکر کوئ ځان په اړه فکر وکړئ. ځکه د نورو په هکله فکر کول ستاسي ذهن ګډوډوي.