سږ کال ننګرهار کې د زيتنو حاصلات د تېر کال په پرتله زیات شوي دي

سږ کال ننګرهار کې د زيتنو حاصلات د تېر کال په پرتله زیات شوي دي د ننګرهار کانال څخه سږ کال د اټکل له مخې تر ۵ سوه ټنو پورې د زیتونو حاصلات به ډېر دي. دغه زیتون به د ننګرهار د وادي کرنیز شرکت د څلورګونوفارمونو نه راټول شوي.

چې د تېر کال په پرتله به په کې پنځه سلنه زیاتوالی رامنځته شي، د حاصلاتو د لوړیدو اټکل لامل د زیتونو بڼونو په مسلکي او عصري ډول باندې ورته کتل دي..د زیتونو دغه دولتي باغونه په ۱۳۴۲ کال کې جوړ شوي، ١٧٢٠ هکتاره ځمکه په ځان کې رانغاړي، چې پکې د زیتونو دوه سوه اویا زره حاصل ورکوونکې ونې کوجودي دي .د زیتونو د بڼونو د پراختیا او د فابریکې د تولید لپاره لنډ مهالي او اوږد مهال کاري پلانونه جوړ شوي چې یو له هغوی څخه راتلونکی کال د ٧۰٠٠٠ تازه نیالګيو کرنه ده چې ورته تیاری لري.

د یو سرچینۍ له مخې د زراعت وزارت وايې سږکال کې به نږدې ۲۰۰ زره ټنه انار په هیواد کې حاصلات وشي د سږ کال په لړ کې به د هیواد په لسو ولایتونو کې د انارو حاصلاتو لس سلنه زیاتوالی راشي .د کرنې وزارت وړاندینه ښیې چې افغانستان به په روان کال کې نږدې دوه سوه زره ټنه انار تولید کړي چې یوازې اتیا سلنه یې به د کندهار ولایت څخه ترلاسه شي.خو یو شمیر بڼوال له همدا اوس څخه د حاصلاتو پلور لپاره یې د مناسب بازار نشتون له امله مشکلاتو سره مخ دي.

د یاد وزارت وړاندوینې په بنیاد سږکال به افغانستان له ۱۹۰ زرو ټن څخه زیات انار حاصلات کړي . له تیر کال څخه دولس زره ټنه زیاتد هېواد ۸۰ سلنه انار د کندهار څخه لاس ته راځي او وروسته بلخ او کاپيسا افغانستان کې ډیری انار تولیدوي.پاکستان او هند بیا د افغانستان انارو عمده بازارونه جوړوي. په روان کال کې بیا پاکستان ته د ځمکې لارې او هند ته هوايي لارو په صادراتو بندیزونه لګولی.

د سترو اتو سړو خونو چې حکومت یې د جوړیدو وعده کړې کړې ده تراوسه پورې هیڅ یوه یې هم ګټه اخیستنې ته ندي تیار شوی دافغانستان کورنیو ناخالص تولیدات کې د بزګرۍ برخه پنځه ویشت سلنه دی او ډير د کلیو او بانډو میشت خلک له دې لارې څخه خپل عواید پیدا کوي.

بل خوا بيا د زراعت وزارت وايې چې روان کال به د نورو کلونو په پرتله په هېواد کې د زعفرانو هم عايدات زيات او ددې وزارت د يوې وړاندويني له مخي به سږ کال له ټول هيواد څخه ۲۴ متريک ټنه زعفران راټول شي.او د ا به افغانستان اقتصاد ته خورا زیاته ګټه وکړي،

اوس وخت باید دولت ټولو بزګرانو ته ځانګړې پاملرنه وکړي ترڅو افغانستان کې دغه سکتور کې پراختیا او پرمختګ راشي ځکه دغې سکتور ته پوره کار ندۍ سوۍ. نو باید دويي لپاره خپله بودیجه نوره هم زیاته کړي ترڅو د افغانستان اقتصاد پرمختګ وکړي.او افغانستان یو په ځان بسیا هېواد وګرزي.

د تورخم له لارې پاکستان سره سوداګري کمه شوې

د تورخم له لارې هېواد ته د سوداګرۍ کموالی موندل شوۍ د افغانستان او پاکستان دولتونو تر منځ د خرابو سیاسي تعلقاتو له له کبله د تورخم له لارې سوداګرۍ ٨٠ سلنه راکمه شوې ده او پر ځاۍ نورو هېوادونو او لارو باندې سوداګري زیاته شوې ده،

تجاران وايي د دواړه مملکتونه اقتصاد او سیاست سره تړلی چې د پولي دواړو خوا سوداګرو ته يې میلیونونه ډالر زیانرسولۍ دۍ، دوی وایي د ورځې به شاو خوا ۱۵۰۰بار وړونکو موټرو تګ راتګ کولو خو اوس دغه ارقام ۲۰۰ سوه ته راکم شوي دي. د جلال اباد ګمرک رييس وايي د سوداګرو لپاره يي سهولتونه برابر کړي او کوښښ کوي چې یو ځل بیا دغه لار پخواني حالت ته بوزي،

تجاران زیاتوي چې له تېرو لسو کلونو را هیسې له دې لارې سوداګري کمه شوې ده.دوی وايي د پاکستان او افغانستان تر منځ د ترینګلي سیاسي مشکلاتو له امله د تورخم له لارې هېواد ته سوداګري کمه شوې او دغې چارې سوداګرو ته میلیونونو ډالر تاوان رسولۍ دۍ،او که حالات همداسې دوام وکړي نو دا به تجاران د سوداګري ختمولو ته مجبور کړي او نور به دا مسلک بیخي پریږدي،

سوداګر وايي دافغانستان ۹۰ سلنه تجارتي اموال د کراچۍ بندر له لارې هېواد ته راځي خو د دواړه هیوادونو تر منځ د نه همغږۍ له امله د افغان سوداګرو ۱۳۵۰۰ کانټینر د پاکستان په خاوره کې بند پاتې دي.دوی وايي د هېواد دننه نا سم ګمرکي وضعیت او نا انډولۍ هم د تورخم له لارې سوداګري خرابه کړې ده.

دويي شکایت کوي چې دجلالبادګمرک د محصول تعرفه لوړه ده او دوی هڅه کوي چې ننګرهار او کابل ته د کندهار او خوست له لارې تجارتي اموال راوړي چې په قیمت ورته ارزانه تمامیږي.د ننګرهار ګمرک هم مني چې له تېرو لسو کلونو راهیسې له دغې لارې سوداګري کمه شوې ده.چارواکې وايي اوس يي سوداګرو ته ګمرکي سهولتونه برابر کړي خو کوښښ کوي چې له دې لارې یو ځل بیا تجارت پراخه شي.

ښاغلۍ نصرت الله صاحبزاده وايي قانون سل سلنه تطبیق کوي خو وايي د هېواد ګمرکې قوانین یو شان دي او هېڅ کله به اموال په لوړه بیه محصول نه کړي.تورخم لار د کراچۍ بندر له لاري هېواد ته تر ټولو اسانه او مناسبه لاره ده خو سوداګر وايي که زمونږ مشکلات حل شي مونږ له دغه لارې تجارت نور هم زیاتوالۍ راولو کوم چې به اوس وخت کې هېواد ته ډېر کومک وکړي،

د ګاونډي هېواد پاکستان سره کله نا کله د سیاسي اړیکو د خرابوالي له امله د پاکستان او افغانستان سوداګريزې اړیکې زیانمنې شوي دي .د پاکستان دولت هر کله یې چې زړه وغواړي پر افغان سوداګرو ټول سوداګریز بندرونه تړي او د صادراتو او وارداتو مخه نیول کیږي ، چې له امله یې افغان سوداګر او کروندګر له غټو مشکلاتو سره مخ کوي دي

ارين يون:د ننګرهار ولایت لپاره والي په ډېرو پیسو ټاکل کيږي

ارين يون:د ننګرهار ولایت لپاره والي په ډېرو پیسو ټاکل کيږي پارلمان کې د ننګرهار د خلکو استازې ارين يون ویلي، چې د ننګرهار ولايت د والي پوست بولۍ ته ورکړل شوى دى که هر څوک ډېرې پیسې ولري نو هماغه کس به د ننګرهار والي شي،

هغې په خپله فېسبوکپاڼه پوسټ کړۍ او لیکلي ېې دي، چې هر څوک چې بيا د ننګرهار والي شي، نو دا پېسې به د ننګرهار د خلکو د ستوني څخه راوباسي . هغه وايي چې ننګرهار د مافيا په منګولو کې پټ دۍ د دغه ولایت د خلکو استازې ارين يون په خپل فېسبوک کې ليکلي جلال اباد د مافيا په منګولو کې دی . يوه مياشت وشوه چې ننګرهار ولايت والي نه لري، د ننګرهار د ولايت پوست بولي ته ورکړل شوى دى، هر هغه کس چې ډېرې پېسې ورکړي، دا چوکۍ به ګټي او والي صاحب به بيا دا مصرف شوې پېسې بېرته د ننګرهار د خلکو د ستوني نه راوباسي کم ټول ملت لپاره شر ک خبره ده،

يون په هغه خلکو هم نيوکې کړې دي، چې په ننګرهار کې واليانو ته تقدير نامې ورکولې ارین یون همدا رنګه ليکلي دي او يو تعداد ملکان، وکيلان او مدنيان به ورته تقدير نامې ورکوي خو بل خوا ډېر پاک او مخلص خلک شته چې د ننګرهار د ولايت لپاره د والي په صفت راشي خو دوى بيا پېسې نه لري نو ننګرهاريان به څو کوي، امنيت ورځ تر بلې خرابېږي او دا حالت د مافيا د تغذيې لپاره ډېر مساعد حالت دى.

د يادولو وړ ده چې شاوخوا يوه مياشت کېږي چې د ننګرهار مخکېنى والي شاه محمود مياخېل د ولايت له دندې ليرې شوى او هغه په دفاع وزارت کې دنده پيل کړې ده، خو لا هم ننګرهار ولايت ته هېڅ والي نه دى ټاکل شوى.

څه موده کيږي چې ولسمشر غني يو شمېر ولايتونو ته نوي واليان وګمارل ، خو ننګرهار ولايت بيا د دغه ولايت د مرستيال والي له لوري اداره کېږي، چې هغه يې سرپرست ټاکل شوى دى.او لا هم دغه ولایت والي نه لري بازې نومونه ورته خوښ شوي وو خو لا هم ورته کوم نوم ندۍ وروستۍ شوۍ اوښايي دغه ولایت لپاره یو پوه سړۍ ډېر ژر معریفي شي،

د یادونې وړ ده چې پرون د یکشنبې ماښام د ننګرهار پر محبس باندې برید وشو یو شوا روز ېې دوام وکړ او یو څو شېبې وړاندې دغه برید پاۍ ته ورسېده په سوشل ميډیا کې د دغه برید په اړه عام وګړي مختلف پوسټونه کوي او وايي چې یو لامل ېې د ولایت لپاره والي نشتوالۍ هم دۍ او که ولایت کې والي واۍ نو اوس به دغه برید نه وۍ ترسره شوۍ دوي په دولت نیوکي کوي چې ولې ېې تر اوسه پورې ننګرهار لپاره والي ندۍ ټاکلۍ،

بلخوا بیا د ملي دفاع وزارت چارواکي وایي د ننګرهار ولایت پر محبس د ترهګرو برید د پنځو بریدکوونکو په وژل کېدو او د دریو په نیول کېدو پایته رسیدلی دی. دوی زیاتوي د ننګرهار محبس د افغان ځواکونو تر بشپړ کنترول لاندې دی دغه چارواکي زیاتوي په سیمه کې چاڼیز عملیات لا هم دوام لري،

ګمبیري کې د هوايي میدان چارې ودرول شوې

ګمبیري کې د هوايي میدان چارې ودرول شوې د جنجالونو او ناندریو وروسته مرکزي دولت د ننګرهار په ګمبيري دښته کې د هوايي میدان جوړولو چارې ودرولې.ویل کیږي چې دا چارې به نا معلومه وخت پورې ځنډول شوي

په دغه ولایت کې مدني فعالانو، د ولايتي شورا وکیلانو او په ملي شورا کې د دې ولايت ځينو وکیلانو په ګمبيري دښته کې ددولت له خوا دهوايي مېدان جوړېدل د داود خان د پنځه کلن پلان د ناکامولو هڅه بللې ده.همدا رنګه په ننګرهار او بغلان ولايتونو کې بيا د دې هوايي میدان جوړېدو پر ضد لاريونونه هم وکړل او دولت ته يې وويل، چې دوى به د هېڅ داسې پروژې اجازه ور نه کړي، چې هغه د داود خان د پنځه کلن پلان ناکام شي،

دغه خلکو غووښتنه کوله ، چې د ګمبيري دښته د زراعت ځمکه ده او بايد د دولت باید د رزاعت کتار ورنه واخلي ، ایر پورټ دې په بل کوم داسې ځاى کې جوړ کړاى شي، چې هلته ځمکه زراعتي نه وي.د ګمبيري دښتې له هغه ځاى څخه، چېرته چې هوايي ډګر جوړېږي يو شمېر د ودانيزو چارو شنونکو او فعالانو ليدنه کړې ده او دوى له دولت نه غوښتنه کړې ده چې په دغه دښته کې دې د هوايي ډګر د جوړېدو چارېژر تر ژره بندې کړي،

متخصیصین او فعالان وايي، چې په کوم ځاۍ کې چې هوايي میدان جوړېږي، دا د ناکامورا پارک ته نږدې ځاۍ ده او حاصل خېزه خاوره ده، دوى همدا رنګه له حکومت څخه په دې ځاى کې د هوايي ډګر جوړېدو په تړاو د وضاحت غوښتونکي هم دي، دا باید یاده کړو چې د جلال اباد مخکینۍ والي شاه محمود مياخېل له ياد ولايت څخه تر رخصتۍ وړاندې د دې پروژې پرانيسته کړې وه. همدا راز حکومتي چارواکو بيا په دغه ځاى کې د خلکو له نيوکو وروسته ويلي و، چې د ګمبيري دښتې په کومه برخه کې چې هوايي ډګر جوړېږي، دا ځاى د هغه ځاى نه ليرې دى، په کوم ځاى چې د داود خان پنځه کلن پلان جوړ شوى و.

د یادونې وړ ده چې په ټولنيزو رسنيو او لاريونونو کېداخبره کېږي، چې هوايي ډګر بايد په بل ځاى کې جوړ شي او ګمبيري ډاګ چې زراعتي سيمه ده، دلته بايد بند جوړ شي.خو دولت بيا په دې تړاو کوم غبرګون نه دى ښکاره کړى. د دغه پروژې د پرانيستې پر مهال ويل شوي و، چې دا هوايي ډګر به د کابل هوايي ډګر بديل هم وي.

اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې باید ټول اقوام سره همغږه شي ترڅو د هوايي میدان چارې بیا پیل شي ترڅو دغه ولایت نور هم وده وکړي او اهمیت به پیدا کړي نو د دغه خلک بیا راپاڅي او د ایر پورټ چارې بیا پیل شي دا لومړۍ فرصت دۍ چې دغه ولایت خلکو ته ورکړل شوه، باید دا چانس ضایع نه کړي او د میدان چارو د بیرته پیلولو غوښتنه وکړي،

ننګرهارکې دهندوانوحاصلات زیات شوي دي

ننګرهارکې دهندوانوحاصلات زیات شوي دي ننګرهار ولایتي مسولین وايي ننګرهار کې د هندوانې د حاصلاتو له زیاتوالي په اړه خبر ورکړی دی،دويي وايي چې په مراتبو سره ورځ تربله حاصلات زیاتيږي،

دجلال اباد د کرنې او مالدارۍ ریاست مسولین وايي چې روان ال په ننګرهار ولایت کې د تېرو کلونو په پرتله د هندوانې حاصلات زیات ډېرشوي دي. دوی وایي چې سږ کال دغه ولایت څه د پاسه ۱۰۰ ټنه هندوانه بازار ته راویستلي دي چې د پاکستانیو هندوانو تشه یې ډکه کړې ده.سږ کال د کرونا ویروس له امله راکړه ورکړه کمه شوې ده ځکه کرونا له امله دواړه لوورې په ایره کې دي چې د کرونا انتقال یو د یو مملکت نه بل مملکت ته ونشي،

بلخوا د ننګرهار ولایت بزګران هم د هندوانې سږنیو حاصلاتو ته خوشاله دي او له مقامي حکومت څخه غواړي چې په ننګرهار کې چې زراعت ته جوړه ځمکه او اقلیم لري، باید په ځانګړي ډول ورته متوجع شي تر څو په وینا یې په ننګرهار ولایت کې بېلا بېلې مېوې او سبزۍ ترلاسه او د بهرنیو احتیاجاتو نه وژغورل شي،

د دغه ولایت مسولین وايي په ننګرهار ولایت کې په ۲۷۰۰ هکتاره ځمکه باندي هندواڼي کرل شوي ديبزګر هم د سږني حاصل څخه خوشاله دي او وايي په تیرو کلونو کې به د پاکستان او ایران هندواڼو د دوی بازار خراب کړی و.د ننګرهار ولایت اوسیدونکي هم د وطني حاصلاتو څخه خوښ دي او د حکومت څخه غوښتنه کوي چې زراعت او مالدارۍ ته پوره پاملرنه وکړي.

روان کال په جلال اباد کې په ۲۷۰۰هکتاره ځمکه باندي هندواڼي کرل شوي او حاصلات يي هم څه د پاسه سل ټنو ته رسیدلي چې د تېر کال په پرتله ديد زراعت ریاست وايي د بزګرانو سره يي په تخنیکي برخه کې پوره همکاري کړي.بزګران وايي سږکال يي د هندواڼو حاصلات د تیرو کلونو په پرتله ښه دي او حاصلات يي د ننګرهار او لغمان سربیره مر کز کابل ،مزار او ګڼو نورو ولایتونو ته وړل کیږي .

دغه چارواکي وايي د پاکستان لاري او په ننګرهار کې د کالدارو په بندیدو سره يي سږکال حاصلات په ښه او لوړه بیه پولورل کیږي د ننګرهار هندواني د کابل جلال اباد په لویه لاره ښه بازار لريلسګونه کسانو دغلته د هندوانو د پلور ځایونه جوړ کړی او د خپل کار څخه خوښ دي خو دوی وایي حکومت ورته باید دایمي کار پیدا کړي

په ورته وخت هندوانه اخستونکي او پلورونکي له حکومت څخه غوښتنه کوي چې د ننګرهار د ښي اب او هوا ته په کتو حکومت باید دغلته په دولتي په پراخه دولتي ځمکو باندي باغونه جوړ کړيد هندواڼو تر څنګ په ننګرهار کې سږکال د میوه جاتو او سبزي جاتو په حاصلاتو کې هم د پام وړ زیاتوالي راغلي و. دغه ولایت کې روان کال د خرما په حاصلاتو کې د زیاتوالي اټکل هم په نښه شوي،

دا هم باید یاد کړو چې دولت باید دغه بزګرانو ته داسې یو مېکانېزم جوړ کړي ترڅو دغه پزګران هر کال لپاره د ننګرهار خلکوته ښه حاصلات ورکړي ترڅو د ننګرهار خلک دپاکستان د احتیاج نه خلاص شي او افغانان دغه تشه په خپلو مټو او زور پوره کړی که همدغسې هر کال حاصلات زیات شي نو دا به د هېواد عام وګړو ته یو ښه زېری وي،

ډېلي بېسټ:خليلزادغواړي طالبانو ته کابل وسپاري

د امریکا ځانګړی استازی خلیلزاد وايي، د امریکايي حکومت ارزونېنه نه معلوميږي چې کابل کې به روغتون او ننګرهار کې پر جنازه حملې اسلامي دولت یا داعش ډلې کړي دي خلیلزپه ټوېټر کېویلي دي چې داعش د طالبانو او افغان حکومت ترمنځ د سولې تړون مخالفت کوي او د عراق په څېر افغانستان کې هم مذهبي جګړې ته لمن وهي. نو دغه یاد برید داعش کړۍ دۍ.

خلیلزادلیکلي:« د متحدو ایالتونو حکومت ارزونه کړې چې داعش-خراسان دا اونۍ په افغانستان کې پر یوه زیږنتون او د جنازې پر مراسمو وحشتناکه بریدونه وکړل. داعش پر ولسي خلکو دغه راز شریرو بریدونو ته پرلپسې لیوالتیا ښودلې ده، او افغانانو او نړۍ ته یو ګواښ ده.» ښاغلي خلیلزاد وايي، داعش خنډونه ایجادوي او سوله زیانمنوي. هغه ویلي چې نورې پلمې نشته، باید خواوې سره متحدې شي او د سولې لپاره کار وکړي.

نوموړي نور په دۍ اړه داسې لیکلي :« داعش-خراسان همداراز د افغانستان د اسلامي جمهوریت او طالبانو تر منځ د سولې د یوه تړون مخالفت کوي، او هڅه کوي چې د عراق او سوریې په څیر فرقوي جګړه وپاروي، د داعش دام ته د لویدلو او د سولې د ځنډولو یا ورته د خنډونو د جوړولو پر ځای، افغانان باید سره راغونډ شي چې دغه ګواښ ته ماتې ورکړي او د سولې د تاریخي فرصت پسې ورشي. نورې پلمې نشته. افغانان، او نړۍ، تر دې د ښو مستحقه دي.»

U.S. Special Representative Zalmay Khalilzad

✔@US4AfghanPeace

د امریکا د دولت ارزونه کړې چې داعش-خراسان دا اونۍ په افغانستان کې پر یوه زیږنتون او د جنازې پر مراسمو وحشتناکه بریدونه وکړل. داعش پر ولسي خلکو دغه راز شریرو بریدونو ته پرلپسې لیوالتیا ښودلې ده، او افغانانو او نړۍ ته یو ګواښ ده.

له دې وروسته د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت مایک پمپیو له تیر نه په توپير طالبان ملامت نه کړل او غږ یې وکړ چې افغان حکومت او طالبان په ګډه دداسې خلکو ضد مبارزه وکړي.

بل خوا بیا د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تازه د خبریالانو سره په خبرو کې وروستیو بریدونو ته په غبرګون کې ویلي چې دوی پولیس نه دي چې افغانستان به وساتي، نو افغانان باید نور خپله لاس په کار شي. همداراز له افغان ملت هم غوښتنه شوې چې داسې یوه حساس حالت کې منظم او منسجم اوسي، لاس په کار شي او دواړه غاړه مجبوره کړي چې د جګړې پرځای پر سوله تمرکز وکړي او دا ملت بیا له ډوبیدو وژغوري.

مونږ ټولو افغانانو ته پکار ده چې د افغانستان د ارادۍ أباره یو موټۍ شو او خپل هېواد آفغانستان جوړ کړو. ځکه افغانستان یو بې وڅله او غریب ملک دۍ باید ټول سیاسیون سره یو ځاۍ شي او دخپلو شخصي ؛ټو پر ځاۍ د هېواد لپاره کار وکړو که افغانان یو موټۍ شول نو دښمن به هیڅ کله دغه رقم ته هملې او بریدونه ونکړي او افغانان به په ارامه فضاء کې ژوند وکړي.  

د کرونا ناروغۍ له امله ۱۰ زره زندانیان ازاديږي

کرونا وېروس په هېواد کې تر ټولو نه زیات تاثیر په اوله درجه ولایتونو کړۍ او تولو نه زیات په کابل هرات مزار شریف او داسې نور ولایتونه شامل دي د غې وبا له امله د ژوند په ټولو اړخونو شوۍ اوسمهال د ننګرهار ولايتي مسوولين وايي چې په دغه زندان کې شپږ کسان په کرونا ويروس اخته شوي دي. له ثبت شوي کسانو وراېخوا لسګونه نور شکمن پېژندل شوي دي.  

د جلال اباد  د روغتیا رئیس ډاکټر نصیر احمد دراني په دې اړه رسنیو ویلي دي، “هغه کسان چې د کرونا مثبت کېسونه یی لرل هغه جدا شوي دي او په یو بل بلاک کې دي او هلته جدا قرنطین دي. که نور چا کې علایم ولیدل شي نو سمپل به یې اخیستل کېږي او که پکې د چا ناروغي سختېږي نو تداوي کوو به یې.”

په دغه وبا يو ککړ شوي بندي په دې اړه امريکا غږ ته ويلي دي، “په ما کې هم د کرونا علامې وې، خو ټیسټ مو وکړ او منفي شو. په زندان کې په کرونا اخته تر اتلسو دي او د هغو کسانو چې اوس یې پایلې راغلې او مثبت وې نو تور غر په نوم یو بل بلاک جوړ شوی دی هلته یې یوړل چې قرنطین یې کړي. .”

د یادونې وړ ده چې جمهور ریس  د کرونا ويروس د خپرېدو لپاره د بنديانو د خوشي کېدو فرمان ورکړی خو تر اوسه هغه لس زره بنديان نه دي ازاد شوي چې  د خلاصون فرمان  يې صادر شوی دی.

دا هم باید باد کړو چې که څه هم په نړۍ کې د کزونا ویروس خپرېدو کې کموالۍ راغلۍ او په ورڅ کې د مړو شمېر کې کموالۍ زاغلۍ خو په ورته وخت کې په اسیا کې لکه پاکستان. افغانستان . ایراني او داسې نور هیوادنو کې پکې زیاتوالۍ راغلي.پاکستان کې تېره ورځ سند ولایت کې   ۱۱۰۰ کسان پرې اخته شوي دي.

مونږ ټولو هېوادوالو ته پکار ده چې باید د ډاکټرانو لخوا توسعو باندې عمل وکړي لاسونه بو بل ته ورنکړي سوشل ډسټنس وساتي بغل کشي نه څانونه وساتو یو بل کره تګ راتګ کم کړو د بې ځایه ګرزېدو باندې بندیز ولګوو. دولت هم پکار ده چې کوم بندیان چې بې ګناه دي او یا يي جرم کم وي خوښې کړي او په دولتي اداراتو کې د ډېرو ګڼه ګڼړې نه مخنیوۍ وکړي.

ننګرهار کې د کرونا پیښه ثبت شوې

د جلال اباد یوشرکت مسئولين وايي، چې روان کال به د زيتونو حاصلات د تېرو کالونو په پرتله څو برابره زيات وي. د جلال اباد  د مطبوعاتو دفتر یوه خبرپاڼه کې ویلي؛ د هډې فارم امر سيد اغا مياخېل وايي، چې سږکال يې ۸۷۷ هکتاره ځمکه کې د زيتونو د بوټو په تخنیکي او عصري ډول پالنه کړې او هيله يې وښوده، چې د تېرو کالونو په پرتله به د زيتونو حاصلات څو برابره لوړ وي.

جلال ابادوادې کرنيز شرکت اړوند زيتونو فابريکه کې هر کال د زيتونو له پروسس څخه تېل او اچار توليديږي او د هېواد سربيره بهرنيو هېوادونو ته هم لېږل کيږي، چې هلته ښه بازار لري. جلال اباد کې د زیتونو د ونویو شمېر باغونه او فارمونه شته، خو دې باغونو او فارمونو ته د لا پرواهي له امله یېیو شمېر بوټي ختم او ځیني سخت خراب شوي دي.

عام وګړي نیوکه کوي چې دا ډول باغونه ځینې وخت د یو شمیر کسانو له خوا د خپلو سون توکو لپاره کارول کیږي او دولت ته یې ګټه نه ورزي.ترڅنګ یو شمیر داسې باغونه هم شته چې د زیتون دانې نه نیسي، خو یوازې لوی لوی باغونه یې ډک کړي دي، که دغه ډول لویو لویو باغونو د زیتونو میوه دارې ونې کینښول شي، نو دا به مرسته وکړي چې دا حاصل څو چنده لوړ شي.

نږدي یو نیم کال وړاندې خو دا حاصلات بیخي کم شوي ول، ځکه ۲۰۱۷ کال کې د زیتونو حاصلات ۶۰۰ ټنه ول، خو په ۲۰۱۸ کال کې دا حاصلات ۶۰ ټنو ته راښکته شوي ول چې دا ۹۰ شاته تګ په ډاګه کوي.

پخوا د زیتونو باغونو د خرابیدو ځیني لاملونه د سرې، اوبو او ونو نه کيچي کول او لپاره یې د ځانګړې بودجې نه ورکول ښودل شوي ول.

څو ورځې وړاندې د ننګرهار کانال وادي شرکت چارواکو یاران ته ویلي ول چې ددوی اړوند ټولو ستونزو ته یې حل لارې پیدا کړي او لا یې هم حلوي او کوښښ کوي چې د کانال اړوند ټول کرنیز او زراعتي عواید لا لوړ او د ښې کوالیټۍ لرونکي کړي.

ډېرژر به د درسي کیفیت لوړولو په موخه زده کوونکو ترمنځ سیالۍ پيل شي

له څلورم څخه تر نهم ټولګي پورې د زده‌کوونکو لپاره د شرق راډیو تلویزیون له لارې د درسونو لړۍ پیل شوه. شرق راډیو تلویزیون د یونسیف په تخنیکي مرسته زده‌کوونکو ته په وړیا توګه تدریس کوي. د ننګرهار د پوهنې رییس حسيب الله شينواري د شرق راډیو تلویزیون له مشرتابه مننه وکړه چې د کرونا په دې حساس وخت کې، چې ښوونځي تړلي، دوی د راډیو تلویزیون له لارې زده‌کوونکو ته تدریس کو

د پوهنې رییس وویل چې تر دې مخکې انعکاس تلویزیون د لسمو، یوولسمو او دوولسمو ټولګیو لپاره د ساینسي مضامینو د تدریس لړۍ پیل کړې ده.

په همدې مناسبت نیول شویو مراسمو ته ننګرهار والي شاه محمود میاخیل هم په خپلو خبرو کې د شرق راډیو تلویزیون له خوا د دغې لړۍ د پیل له امله خوښي وښوده او د زده‌کوونکو له والدینو یې وغوښتل چې خپل اولادونه دراډیویي او تلویزیوني درسونو اوریدو او لیدو ته وهڅوي.

د شرق نیټ ورک مشر انجیر شفیق الله شایق له خپله اړخه د ننګرهار ولایت اوسېدونکو، خصوصاً زده‌کوونکو ته ډاډ ورکړ چې نه یوازې د کرونا په شپو ورځو کې، بلکې تر کرونا وروسته به هم دا لړۍ په وړیا توګه روانه وساتي.

د ننګرهار د پوهنې ریاست زده کونکو ته انلاین تدریس پیل کړ

په ننګرهار کې د شرق راډیو تلویزیون له خوا له ۴ څخه تر نهم ټولګي پورې د تدریس لړۍ په داسې وخت کې پیلېږي چې په ننګرهار کې انعکاس تلویزیون، دوست راډیو او خوست ولایت کې غرغښت تلویزیون، سولې پیغام راډیو او نورو سیمه‌ییزو راډیوګانو هم دا لړۍ پیل کړې او اغېزمنه روانه ده

پاکستان له افغان تجارانو په غیر قانوي ډول پېسې اخلي

شاه محمود میاخیل چې د ننګرهار والي دۍ.تېره ورځ یی د یو ويؤیوي پیغام له لارې ولس سره خبرو کې وویل هغه افغان وګړۍ چې د تورخم دروازې څخه دېخوا راوړي باید دوه اونیو لپاره تورخم کې باید قرنطین شي.

د ننګرهار والي وایي، هر هغه کس چې له تورخم دروازې دغه ولایت ته اوړي، له دوو تر درېیو اوونیو په تورخم کې  قرنطین کېدو وجه د انسان فاجعې مخنیوۍ دۍ.

شاه محمود میاخېل پرون مازیګر په یوه وېډیویي پیغام کې وویل، تورخم دروازه تړلې ده او پاکستان چا ته اجازه نه‌ورکوي چې افغانستان ته واوړي.

هغه زیاته کړه: “هر څوک چې له پېښوره تورخم ته راځي، له ۱۴ تر ۲۱ ورځو په تورخم کې پاتې کېږي. دوی ته مو خیمې او مشخص ځایونه ټاکلي دي. ډاکتران، روغتیایي خدمات او امکانات ورته زموږ له‌خوا برابر شوي دي.”

پاکستان، د کرونا ویروس د خپرېدو د مخنیوي په هدف تورخم دروازه د مارچ پر ۱۶مه، د مسافرو پر مخ وتړله.

د مسافرو ترڅنګ پر دغه دروازه تجارتي موټرو ته هم د تګ راتګ اجازه نه‌ورکول کېږي چې دې کار سوداګرو ته سخت مالي زیانونه اړولي دي.