د سولې مزاکرات او پښتانه

زمونږ هېواد افغانستان د وروڼو قومونو ګډ هېواد دی او پښتون د میرویس نیکه له وخته راهیسې د روسانو تر یرغل پورې د مشر ورور په ت صفت د هیواد د وحدت او ازادۍ ساتلو مشري پر مخ بیولې. د استعمار په تندرونو او توپانونو کې چې د افریقا، اسیا، جنوبي امریکا، هند نیمې وچې، قفقاز او منځنۍ اسیا لوی لوی هیوادونه او ملتونه مات او تسلیم شول،

ځانته د پښتون په مشرۍ افغان قامونو دوه ځل انګریزي اردوګانې غرقې او په دریم وار یې سیاسي خپلواکي واخیسته. ورپسې یې د روسي فیل، نه په شا کیدونکې لښکرې هم وځپلې. خو متاسفانه روسانو دلته داخلي جګړې ته لار ورکړه او جنګ او سیاست ته ېې قومي رنګ ورکړ. قومي جنګ طالبانو وګاټه خو امریکا راغله او طالبانو لخوا مات شوي قوتونه یې بیرته سیاست ته راوستل. د روسانو له یر جنګ سره په واک کې د پښتون مشري هتمه شوه . روسانو پښتون ولسممشر حفیظ الله امین له خپلو اولادونو سره پخپل کور کې وواژه؛ کشمیري کارمل یې ولسمشر، هزاره کشتمند صدراعظم او تاجک قادر د دفاع وزیر وګمارل شول.

شوروي ویل چې په نظام کې داخل خلقیان ټول پښتانه دي او د نورو پښتنو په شان باید له منځه لاړ شي ، ځکه د روسانو په نظر پښتانه د نړۍ نیولو په وړاندې د دوی د لارې خنډ دی او باید دا خنډ هوار شي، چې پرمختګ ممکن شي. شورویانو له نظام څخه بهر پښتنو مجاهدینو د له منځه وړلو لپاره یې هوایي او ځمکني قوتونو نه کار واخیسته او د نظام په دننه کې د پښتنو خلقیانو په باب یې فرموله داسې ورکړه چې دوی دې په مرمیو او وسلو بمبار شي، سنګر ته ولیږل شي، له خپلو وروڼو سره وجنګول شي چې هملته له منځه لاړ شی.

کله چې شورويانو له هر څه مایوس شول نو اردو یې له داخله وپاشله او لویه برخه یې نظار شورا ته ورکړه، چې په داخلی جګړو کې منحله شوه.امریکا هم د روسانو په قدم لاړه، پښتون یې له واکه لیرې کړ او د دوی په اصطلاح فعال اقلیتونه یې صحنې ته راوستل. اردو (۹۰ سلنه جنرالان او ۷۵٪ افسران)، پولیس (تر ۹۰٪)، استخبارات (تر ۹۵٪)، اقتصاد او تجارت (لوی تجارتونه: ګازونفت، هوایي کرښې، ساختمان، معادن او …)، او رسنۍ یې ټول دوی ته ورکړل، خو د روسانو برخلاف یې سمبولیکه مشري پښتون ته وسپارله

اوسمهال دسولې مزاکراتو کې د د پښتنو په نماینده ګۍ کسانو تشګیل داسې دی درې پښتانه (معصوم ستانکزی، شریفه زرمتۍ او عطاالله لودین)، یو تاجک/ بلوچ/ زوري (نادري) او یوه سادات (فاطمه ګیلاني) لیږلي دي:معصوم ستانکزی پخوانی خلقي، پښتون خو اوس د انګلیسي ګټو ساتلو لپاره تللی دی.

نادر نادري چې په بیلابیلو وختونو کې یې ځان زوري، بلوچ او تاجک قامونو ته منسوب کړی دی، اوس د پښتون په نماینده ګۍ جلسې ته لیږل شوی دی. په فکري ډول شعله یي او عملاً امریکاپلوه شخص دی، نه پښتون دی او نه د پښتنو نماینده دی.

شریفه زرمتۍ یوه شریفه خو ساده، له سیاست ناخبره او یوه غیر مطرح څیره ده. نه د کوم لوري نماینده ګي کولی شي، نه د کوم قوت.مولوي عطاالله لودین چې د پښتنو د یوه کمزوري ګوند (د ارغندیوال په مشرۍ حزب اسلامي) نماینده ګي کوي. فاطمه ګیلاني چې سادات ده، کوم لوری نه دی او نه هم د چا نماینده ګي کولی شي، د حزب اسلامي، افغان ملت، حرکت انقلاب اسلامی او نورو ملي اسلامي ډلو او پښتنو مدني او ولسي حرکتونو نماینده ګي پکې شتون نه لري.

روغتیا وزارت: په هېواد کې دننه د تولیدي دوا کیفیت ښه دی

روغتیا وزارت: په هېواد کې دننه د تولیدي دوا کیفیت ښه دی د هېواد د عامې روغتیا وزارت وایي، په کور دننه د دوا د تولید کیفیت د بهرنۍ دوا نه څو برابره ښه دی.او عام افغانان باید د وطن خپل تولیداتونه ګټه پورته کوي.تر ځو د خپل وطن عواید مو ښه شي.او د نورو د اجتیاج ته پاتې نشي.

د یاد وزارت سلاکار او ویاند اکمل سمسور وایي، افغانستان ته ٦٠ سلنه دوا له بهرنیو هېوادونو را واردیږي او ٤٠ سلنه په هېواد دننه تولیدیږي.نوموړۍ وایي، په هېواد دننه د تولیدي درملو کیفیت د بهرنیو درملو په پرتله ښه دی، خو دا چې هغه له بهر را واردیږي، اکثره روغتونونه او ډاکټران ناروغانو ته په نسخه بهرنۍ دوا لیکي څو هغه را وارده شوې دوا وپلورل شي او له دې کبله چې له بهر راځي په لوړه بیه هم پلورل کیږي.

دغه وزارت هر کال د ٥٠٠ میلیونه ډالرو په ارزښت له بهرنیو هېوادونو نه افغانستان ته دوا را واردوي او افغانان هر کال ٢ نیم میلیون ډالر پر خپلې روغتیا لګوي.د یاد وزارت ویاند اکمل سمسور وایي، د شلو کلونو په وخت کې روغتیا وزارت او د وزارت د دوا سکټور نه دی توانېدلی چې سودګرانو او پانګ الو ته پروسې ساده کړي څو افغانستان کې د دوا د تولید لپاره (investment) وکړي.

نوموړی زیاتوي، چې اوس مهال د روغتیا وزارت په هېواد دننه د دوا د تولید لپاره هڅې کوشش شروع کړی او د څلورو کلونو په موده کې به ښه دوا ورسولی شي.هغه وایي، کندهار کې د دوا د تولید لویه فابریکه جوړیږي او دا فابریکه د ٧٠ پانګوالو له لوري د ګډې پانګې اچونې په پایله کې جوړیږي چې وبه کولی شي په کور دننه د لوړ کیفیت ډېره دوا تولید کړي چې نه یوازې افغانستان بلکې نورو هېوادونو کې به هم ترې ګټه پورته شي.

افغانستان ته د قاچاقي درملو په تړاو د روغتیا وزارت ویاند اکمل سمسور وایي، چې د افغانستان سرحدات تړلې نه دي او له ایران او پاکستان افغانستان ته درمل په قاچاقي ډول هم راځي چې دوی نه شي کولی سکن یې کړي، له دې کبله په بازار کې په پټه پلورل کیږي او کیفیت یې هم خراب وي، خو په وروستیو کې وزارت هڅه کوي د قاچاقي درملو د واردېدلو مخه ونیسي او یا یې په ښه ډول چک او کنټرول کړي.

ښاغلی سمسور وایي، یو شمېر روغتونونه په ښه کیفیت کې خدمات لري چې دا به د نورو روغتونونو لپاره د نمونې په توګه وټاکل شي څو ټول روغتونونه د خدماتو کیفیت ښه کړي.او افغانان دغه روغتونو ته مراجعه وکړي. دويي د هېوادوالو غوښتي هم دي چې نور د بهرنیو هېوادنو تولیداتو پرځاۍ خپل وطني تولیدات کاروۍ او افغانستان ته فایده ورسوی تر ځو د نورو هېوادونو د احتیاج نه خلاص شۍ.

اوس وخت رارسدلۍ چې عام وکړي باید ځانونه اوښیار کړي او افغانستان ته رجوع وکړي دويي باید د نورو ملکونو بقا پر ځاۍ خپل هېواد ته کار وکړي تر څو افغانستان په خپلو پخو ودریږي. او مونږ هېوادوال په ارامه فضا کې ژوند وکړو ځکه افغانستان د دېر وخت راهیسې د جنګ په حالت کې دی اوهره ورځ په لس هاو عام وکړو ته مرګ ژوبله اوړي.

دوحه: څو ورځي ځنډ وروسته یو ځل بیا د دواړو ټیمونو د تماس ډلو د خپلمنځي مزاکراتو په اړه خبرې کړي

دوحه: څو ورځني ځنډ وروسته یو ځل بیا د دواړو ټیمونو د تماس ډلو د خپلمنځي مزاکراتو په اړه خبرې کړي. دوحه کې د طالبانو او له کابله د تللي مذاکراتي ډلې د تماس ډلو له نږدې یوې اوونۍ ځنډ وروسته تېره شپه یو ځل بیا ناسته کړې او د اختلافي موضوعاتو په حقله ېې بحث کړی.

دوحه کې د طالبانو د سیاسي دفتر ویاند «ډاکټر محمد نعیم وردک ویلي ، جلسه ماښام شپږ بجې شاوخوا ترسره شوه او په مهال یې د کاري اصولو يا طرز العملونو اړوند موضوعاتو په اړه خبرې وشوې،د نعیم په خبره، دا ډول ناستې به دوام ولري تر څو يو نهايي توافق رامنځ ته شي او بيا د مذاکراتو د اجنډا په اړه بحثونه پيل شي.ورته مهال له کابله د تللي پلاوي ویاند «نادر نادري» هم ناسته تاید کړه او په خبره يې د تماس د ډلو تر منځ به دا بحثونو لړۍ به نور هم دوام وکړي.

یاده ناسته داسې مهال ترسره کېږي، چې په د دواړو لورو د مذاکراتي ټیمونو تر منځ خبرې سختې شوي دي چې له امله یې نږدې یوه اوونۍ ناستې ځنډ سره مخ وې خو د دواړو ټيمونو لخوا ېې یو ځل بیا دوام وکړ. طالبان ټینګار لري چې په بین الافغاني مذاکراتو کې کېدونکې پرېکړې باید ددوی او امریکايي لوري تر منځ د شوي توافق پر بنسټ وي.

خو افغان پلاوی بیا د مشورتي لویې جرګې پرېکړې او د افغانستان او امریکا تر منځ صادره شوې اعلامیه د پرېکړو بنسټ بولي. دويي وايي چې د بین الافغانی مزاکراتو بنسټ باید لویه جرګه وي چې په همدې خبره فعلن اختلاف دی او څو ورځې حبرې هم ځنډ سره مخ وې. او د افغانان ېې د سولې خبرو نه نا هیلي کړي وو.

د طالبانو په وینا ، د مقابل لوري د مذاکراتي ټیم له څرګندونو او نه دلچسپي ښکاري، چې هغوی وخت ضایع کوي او نه مشکلات نه حل کوي. دويي وايي چې سولې ته د حکومت ټینګه اراده نشته او غواړي چې د سولې خبرې ځنډ سره مخ شي ترڅو دويي ته فرست پیدا شي چې خپل اهداف سر ته ورسوي.دويي زیاته کړه چې مهالفه ډله دې افغانان نه ناهیلي کوي.

اوس وخت رارسېدلۍ دۍ چې باید دواړه لورې کیني او خپلمنځي اختلافات له منځه یوسي او داسې یو ميګانېزم باندې دې کار وکړي چې افغانستان پکې واقعي سولې ته ورسېږۍ ځکه افغانان د دېر وخت راهیسې په جنګ اخته دي. او لس نور د جنګونو نه شوۍ دی . که دواړه لورې غواړي چې د ولس هیلو ته وګورٍي او ارمان ېې پوره کړي نو باید دواړه لورې شخصي ګټې دې شاته واچوي او افغانستان کې دې دایمي سولې ته کار وکړي.

خلیلزاد د افغان سولې په اړه ایران سره خبرې کوي

خلیلزاد د افغان سولې په اړه ایران سره خبرې کوي د افغان سولې لپاره د امریکا ځانګړی استازی د امریکا دولت په غوښتنه له ایراني چارواکو سره د افغان د سولې مزاکراتو لپاره بحث کوي. ویل کیږي چې نوموړي ته د امریکا لخوا دا وظیفه ورکړل شوې چې ایران سره مزاکرات وکړي.

دا په داسې حال کې ده چې اوس مهال د امریکا او ایران دولتونو تر مابین ناندرۍ او سیاسي کړکېچ اوج ته اوچت شوۍ. امریکا پر ایران له پخوا څو برابره بندیزونه ولګول او د دواړو هېوادونو تر منځ سیاسي کړکېچ د ایران د اټومي پروګرام له کبله رابر سېره شوۍ. ښاغلي خلیلزاد تازه خبروکې ویلي چې د ایران له حکومت پرته د سیمې او نړۍ ګڼو هېوادونو د افغان سولې له بهیر ملاتړ وکړ.

د متحده ایالاتو دولت اقدام کړی چې د بهرنیو چارو وزارت د ځانګړي استازي زلمی خلیلزاد له ایران سره د افغان سولې پر سر خبرو لپاره بحث ته واستوي او د افغان سولې پروسې لپاره د ایران دریځ معلوم کړي، خو ایران تر دې وړاندې هم ویلي وو چې له افغان سولې ملاتړ کوي. د یادونې وړ ده چې زملی خلیلزاد د افغان سولې بهیر د ملاتړ لپاره کله هم د ایران هېواد ته ندۍ تلی.

د ایران او امریکا دولتونو تر منځ کړکېچ دومره زیات شوی چې وخت نا وخت یو بل ته سپکې سپورې کوي او پر یو بل تورونه اچوي. دوي حتۍ دې ته رسېدلي دي چې یو بل باندې پابندي هم لګولې ده. دغه هېوادونو د یوبل سره تجارتي اړیکې هم خرابې کړي دي او یو بل تر منځ تجارت نه کوي. او یو بل ته ځوابونه هم په سختو الفاظو کې ورکوي.

خلیلزاد د افغان سولې په اړه ایران سره خبرې کوي
خلیلزاد د افغان سولې په اړه ایران سره خبرې کوي

ایرانيدولت وړاندې ویلي وو چې امریکا افغانستان او نړۍ کې د جګړې او کړکېچ لامل دی او د افغانستان په جګړه کې یې ماته خوړلې، بل لور بیا څو ورځې وړاندې د امریکا ایران تورن کړ چې په سیمه کې ترهګرې ډلې روزي، تمویلوي یې او ملاتړ یې کوي.تر دې وړاندې هم ایران بار بار په سیمه کې د ترهګرو پر تمویل او ملاتړ باندې تورن شوې ده.

د عبد الله عبدالله سفر اسلام اباد ته

 دګاونډي هېواد پاکستان او افغانستان د بهرنيو چارو وزات څخه په خپرو شوو خبر پاڼو کې خپاره شوي چې افغانستان او پاکستان غواړي د سولي د پلان عملي کولو لپاره په پلازمينه کابل کې دوه اړخيزه غونډه ترسره کړي.

دهېواد د بهرنيو چارو وزارت د خبر پاڼي د خپرې وې اعلامیې پر بنسټ په دغه غونډده کې د دواړو هيوادونو د بهرنيو چارو مرستيال وزيزان برخه اخلي.خبر پاڼه زياتوي چې ياده غونډه د کابل او اسلام اباد د اړيکو په ټينګښت کې خورا اغيزمنه تماميدای شي.په خبر پاڼه کې ويل شوي چې ياده دوه اړخيزه غونډه به نن په پلازمينه کابل کې نر سره شي. د اعلاميې په وينا غونډه په عملي ډول په پنځو ډلګيو ويشل شوي چې له ترهګرۍ سره په جکړې ، سولې ،اقتصادي ، او امنتي همکاريو ، کډوالۍ او سياسي همکاريو تر څنګ د افغان سولي په اوسني وضعت به هم بحث وشي.

دا هم باید یاده کړو چې د سولې عملي پلان غونډه په کابل کې په داسي حال کې جوړيږي چې تيره اوني د پاکستان لومړي وزير عمران خان او د افغان سولې د مصالحې عالي شورا مشر ډاکټر عبدالله عبدالله هم د افغان سولي په تړاو يو له بل سره ټیليفوني خبري اترې وکړې.

د پاکستان صدراعظم د مصالحي عالي شورا مشر ته ډاډ ورکړ چې لنډ وخت کې به بين الافغاني مذاکرات پيل شي.د افغان سولې موضوع له هغه وروسته ګرميږي چې د طالبانو د قطر دفتر مشرتابه پلاوي څه موده مخکې پاکستان ته سفر وکړ.او هلته ېې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وزیر شاه محمود قریشي سره ملاقات درلود،

که څه هم ددې پلاوې د سفر مشخصه اجنډا معلومه نه وه خو د طالبانو د قطر دفتر سياسي وياند سوهيل شاهين رسنيو ته ويلي وو چې د طالب مشرانو.د سفر موخه پاکستان ته پر افغان سولې له پاکستاني چاوراو سره خبري اتري کول دي.طالب مشرانو د پاکستان له سفر وروسته سم دلاسه ۲۱ کسيز د سولې د مرکچي پلاوي لست ميډيا ته وړاندې کړ،

دیاد مرکچي پلاوي مشري شير محمد عباس ستانکزی کوي.ښاغلي ستانکزي رويټرز خبري اژانس ته ويلي وو چې طالبانو مشرانو داسي مرکچي پلاوی ټاکلی چې له هر ډول صلاحيت څخه برخمن دی.ښاغلي ستانکزي دا هم وويل چ که افغان حکومت د دوی پاتي ۳۲۰ بنديان خوشي کړي دوی بين الافغاني خبرو ته چمتو دي.خو افغان حکومت د ۳۲۰ طالب بنديانو د خوشي کولو لپاره دا شرط ايښي چې طالبان دي هم ۲۰۰ افغان کومانډويان او پليوټان خوشي کړي چې له طالبانو.سرهپه بند کې دي،

اوس که نړیواله ټولنه او نورې خواوې غواړي چې د سولې خبرې کامیابې کړي نو باید ټولې خواوې دبین الافغاني مزاکرات ژر تر ژره پیل ملاتړ اعلان کړي، ځکه که چېرې دغه مزاکراتو کې ځنډ رامنځته کړي نو دا به د سولې خبرو د فرست د منڅه تللو مترادف وي او افغانستان به یو وار بیا د خانه جنګې ښکار شي،

د نړۍترټولو چټک ترین انټرنېټ

د دنیا په کچه د انټرنيټ تر ټولو چټک ترين ريکارد جوړ شوۍ د دغه نیټ کې پوه ثانيه کې ۱۷۸ تيرا بايټسه شتون لري دا د نړۍ ترټولو نیټونو کې تېز ترین نیټ ثابت شوۍ دۍ،او په ټوله نړۍ کې ېې رېکارډ جوړ کړۍ دۍ،

یاد تېز ترين سرعت د يو نوي آپټيکل فايبر په واسطه تر سره کيږي چې پر يوه وخت داسي ويډيوګاني چې هره يو ۱۵ ګيګا بايټه وي تر ۱۵۰۰ ويډيو.ګانو پوري ډانلوډ کولو ظرفیت لري، لندن کې د يو شرکت له لوري داسي يو کيبل جوړ شوی چې پر يوه وخت ۱۷۸ تيرا بيټسه په يوه ثانيه کې نيټ ليږدولي. چې په ټوله نړۍ د چټکوالې له مخې اول نيټ کيبل چې پر يوه ثانيه کې دومره په پراخه اندازه نيټ راکاګي،

او دغه نېټ د چټکواله له مخې ۱۵۰۰ ويډيو ګاني هر يوه ان ۱۵ ګيګا بيټه هم وي په يوه ثانيه کې ډاونلوډوي.د آپټکل فايبر مخکنی د ډيټا ليږ( ډيټا ټرانسفر) ريکارډ ۱۵۰.۳ تيرا بيټه وه چې د چاپان هيواد له خوا په دوه کاله مخکي یغني په ۲۰۱۸ زيږدز کال کې جوړ شوۍ وو. چې تر اوسني نوي چې په لندن کې جوړ.شوی ۱۸.۵ سلنه کمزوری وو،

ټيا ټراسفرمر په ډيره پراخه بوديجه جوړ شوی او خورا زيات مصرف پرې راغلی خو ددې برخې کارپوهان وايې چې که په دغه برخه کې نور کار وشي شايد په ډير کم لګښت تر دې نور هم ډير چټک شي، دا هم باید یاده کړو چې اوس په ټوله نړۍ کې په اوسط ډول د ډاونلوډينګ په برخه کې ۸۱.۴۶ ميګابيټس په يوه ثانيه کې شتون لري. دا په داسي حال کې ده چې اوسني ۴ جي موبايلونه د انټرنيټ اوسط تيزوالی ۳۴.۵۱ ميګابيټس دی.

موږ ویلاۍ شو چې په اوسني وخت کې تر ټولو تيز ترين نيټ چې په هر وخت کې تل فعاله وي د متحده عربي اماراتو هيواد نيټ دی چې په يوه ثانيه کې ۱۱۰.۹ ميګابيټس وي، دا په داسې کې ده چې د ټول افغانستان په سطحه نيټ بيخي کمزوری او آن بيخي د نه شتون سره مخ دی.افغان ټلي کام هغه انټرنيټي شبکه چې په افغانستان کې انټرنيټ د کيبل او فايبر له لاري انټر نيټ ليږدوي چې خورا ډير کمزوی او آن ډيری وخت خو پکار نه رازي او د خلکو مشکل نشي حل کوله،

د نړۍترټولو چټک ترین انټرنېټ
د نړۍترټولو چټک ترین انټرنېټ

افغان دولت څو څو ځلې اعلان وکړ چې د انټرڼېټ کیفیت به برابر کړي او قیمتونه به ېېراټيټ کړي خو لا هم دغه انټرڼېټ ندۍ برابر شوۍ او نه ېې قیمت یا بیه راټیټ شوۍ، دولت ته پکار دي چې په مخابراتي شرکتونو باندې فشار راوړي او دويي باندې انټرنېټ کیفیت جوړ کړي او بیه ېې هم راټيټه کړي ترڅو د پوهنتونو محصیلین او دفاترو کې ترینه سمه استفاده وکړي خلک او مشکل ېې ورته حل کړي،

د باجوه سفر

سعودي عربستان ته د باجوه سفر د پاکستان د پوځ مشر جنرال قمر جاوېد باجوه د راتلونک هفتې کې په وروستیو ورځو کې عربستان ته سفر لري او هلته به د سعودي عربستان اعلۍ چارواکو سره لیدل کتل کوي او په مختلفو موضوعاتو به بحث کوي،

لکه څنګه چې تاسوو معلومات لرۍ چې د پاکستان او سعودي عربستان دولتونو سیاسي تعلقات په دې وروستیو کې تر بل هر وخت ډېر خراب شوي دي او بل باندې ېې نیوکې کړي دي، د ریوټرز د راپور پر بنسټ د جاوېد باجوه موخه د دواړو هېوادونو تر منځ د تاوتریخوالي را کمول دي.د ګاونډي هېواد د پوځ مشر غواړي سعودي ته ننواتې وکړي، چې له دوی سره یې سیاسي اړیکې را جوړې شي شياو د کشمیر په مسله کې ورسره کومک وکړي

د دغه هېواد دولت له سعودي عربستان غوښتنه کړې -چې د کشمیر په لانجمنه مسله کې دې د پاکستان لپاره د اسلامي همکاریو سازمان غونډه را وبلي، چې دا غوښتنه یې د سعودي عربستان له لوري نه وه منل شوې او پاکستان ویلي وو چې د سعودي عربستان په مشرۍ د اسلامي همکاریو سازمان د کشمیر د مشکل د حل وړتیا نه لري. چې له امله یې سعودي عربستان پر پاکستان غوسه شو او ترمنځ ېې اړېکې هم خرابه شوې

د پاکستان دخارجه وزارت د سعودي عربستان د نه منلو په غبرګون کې ویلي، که د کشمیر په مسله کې یې سعودي عربستان ملاتړ کوي که نه، خو وخت راغلی چې خپله لاس په کار شو، که د اسلامي همکاریو سازمان هېوادونه غونډه نه رابلي نو موږ به پرېکړه نیسو چې د دې سازمان سره پاتې شو که نه، دا په داسې حال کې ده، چې سعودي عربستان له پاکستان یو بیلیون ډالر خپل پور هم بېرته اخیستی او د نورو د پورونو بېرته اخیستلو یاده یې هم کړې او د تېلو او نورو بېلابېلو برخو کې یې ورسره د همکارۍ بندولو خبرهم ورکړۍ چې دا به سیمه کې یو نوۍ کړکېچ رامنځته کړي،

د سعودي عربستان او پاکستان تعلقات او همکارۍ سره خرابې شوي او عربستان اوس نه غواړي پاکستان سره په کومه برخه کې همکاري وکړي خو د پاکستان دولت کوشش کوي چې د عربستان سره خرابې شوې اړیکې بېرته را ورغوي او دې لپاره یې یو شمېر هېوادونه هم واسطه کړي دي چې سعودي ته د دوی لپاره واسطه شي څو اړیکې ورسره بېرته بحالې شي. ترڅو بیا د عربستان په مرستو مزې وکړي خو سعودي عربستان ورو ورو خپلې اړیکې ورسره خرابوي او نورو اپشنونو باندې غور کوي،

دغه مملکت اوس مهال په دنیا کې له ستر اقتصادي بحران سره لاس او ګریوان دی، په کور دننه یې د پیسو ارزښت هم ټیټ شو او په سیمه او نړۍ کې هم له انزوا سره مخ شوی دی.دوي ډېراقتصادي تاوانونه هم وکړل اوس غواړي چې دولت ېې پاکستان په خپلو پخو ودروي او نورې نړۍ سره خپل تعلقات ښه کړي ترڅو یوازې پاتې نشي،

سعودي عربستان ته د باجوه سفر
سعودي عربستان ته د باجوه سفر

د یادونې وړ ده چې پاکستان اوسمهال د کرونا ویروس مخنیوږي لپاره هڅې روانې کړي دي او دې له امله هم اقتصادي ستونزو سره مه دۍ دغه هېواد باندې د کلونو راهیسې قرضونه هم پراته دي او ګڼ شمېر هېوادوال ېې د غربت ژوند تېروي نو اوس وخت کې د دويي تعلقات خرابېدل ډېر په تاوان دي ورته او لا نور اقتصادي ستونزو سره مخ کېدۍ شي،

د افغان سکهانو بله ډله هم هند ته روانیږي

د افغان سکهانو بله ډله هم هند ته روانیږي د هند ميډيا خبر ورکړۍ چې د افغان سېکهانو بل کاروان نن چهارشنبه به هند ته سفر وکړي او هلته به خپل ځانونو ته ژوند او کاروبارونه هم برابر کړي دغه خلک د هند لخوا دغه هېواد ته راغوښتل شوي دي،

دهېواد د سېکهانو ١٨٠ کسیز کاروان چې کابل کې پر سېکهانو د وروستي حملې د قربانیانو د کورنۍ ٢٥ غړي هم شامل دي نن هند ته روان شو،د دغه هېواد دولت څو میاشتې وړاندې خبر ورکړی وو، چې افغان سېکهانو او هندوانو ته د پناه په موخه د هند ویزې ورکوي چې هند ته د افغان سېکهانو د ورتګ لړۍ هم پیل شوې.ددغه خلکو د ټولنې اجراییوي مشر جګدېپ سنګ وایي، د سېکهانو او هندوانو لږکي په افغانستان کې له، تبعیض، تعصب، ترور او تاوتریخوالي سره لاس او ګریوان دي او هند ته د تللو لپاره دوی هم پرېکړه نیولې او د سفر لپاره یې ټولې لازم ضرورتونه هم برابر شوي،

د انډیا دولت دا پرېکړې لدې امله کړې، چې دغه مذهبي لږکۍ په افغانستان کې د پاکستان د ملاتړو ترهګرو له لوري پارابیږي، بریدونه پرې کیږي اومړه کېدل هم، خو د هند دولت غواړي چې ٧ سوه افغان سېکهانو او هندوانو ته د هند ایمې ویزې ورکړي او هند کې ورته د ژوند زمینه برابره کړي،

که څه هم افغانستان کې د نورو افغانانو او مذهبي لږکیو ژوند په خطر کې دی،خو اوس وخت کې بیا د سکهانو ژوند نور هم خطر کې دۍ چې څو ځل پر دې مذهبي لږکیو بریدونه شوي او مړه شوي هم دي، دوست هېواد هند له دې مخکې هم افغان سېکهانو او هندوانو ته هند ته د ورتګ او هلته د تابعیت د ورکولو خبره کړې وه، چې یو شمېر هندوان او سېکهان اوس هند او نورو هېوادونو کې مېشت دۍ او له دوی پاتې سېکهانو او هندوانو ته د هند دولت هند ته د ورتګ دعوت هم ورکړۍ دۍ،

اوس هم افغان سکهانو، چې ډېر په ننګرهار، پکتیا، خوست او نورو ولایتونو کې یې له کلونو کلونو راهیسې مېشت وو، د نورو هېوادوالو له لوري پازابېدل ځمکې یې غصب شوې او ملکیت ترې هم اخیستل شوۍ ، په وروستیو کې د هېواد د امنیتي وضعیت په خرابېدو سره هم چې دا مذهبي لږکۍ ټارګېټ اوژوند ېې له لاسه ورکړ ، د دوی له منځه زرګونه سېکهان او هندوان له افغانستان نه سفر وکړ او په بېلابېلو اسیایي او اروپایي هېوادونو کې یې اسایلم واخیست،

بازې داسې هندوان او سېکهان هم شتون لري چې  وایي، که هر څه کیږي خو افغانستان څخه بهر نه اوزي دوی تر بل هر وخت او هر چا افغانستان ته ژمن دي، افغانستان پردی نه ګڼي او وایي، چې خپل هېواد افغانستان به په هېڅ صورت نه ځانته پرېږندي او نه به وتختي،

بلخوا بیا دغه افغان سېکهان او هندوان چې په نورو مملکتونو کې ژوند کوي ، اوس هم هیله مند دي، چې هیواد ته سوله راشي او بېرته خپل هېواد ته را ستنیږي ، دوی وایي که په بل هېواد کې په امن کې دي خو بیا هم افغانستان پسې ځوریږي او هېواد ېې ډېر یادیږي ځکه خټه ېې افغانۍ ده او افغانان دي،

عدنان سميع: افغانستان کې مې غوربندۍ شوله ډېره خوښه ده

عدنان سميع افغانستان کې مې غوربندۍ شوله ډېره خوښه ده د انډیا نوموتۍ سندرغاړى عدنان سميع هغه خلکو ته، چې وايي نوموړى سبزی خواړه خوري، هغه په خپل یوسټ کې ویلي ،چې که څوک وايي چې دا ویجيټيرین خواړه نه خوري نو دا سمه خبره خقیقت نه لري،

دنیا کې دوه ډوله وګړي دي ، يو هغه چې غوښې خوري او بل هغه قسم دي چې هغوى يوازې ترکاري يا سبزي خوري، هغوى ويجيټرين یا سبزي خوړونکي دي او وايي چې د هېڅ ډول ژوندي موجود غوښې نه استفاده ونشي یو رسنۍ په خيل فیسبوک پاڼه کې لیکلي وو چې د یو فامیل ټول ماشومان وویجيټیرین دي او غوښه بیخي خوري نه غوښه ښه نه رازي اساسیت ورڅخه لري ، دې خبرې خلک هیران کړي وو چې څنګه دويي د غوښې سره اساسیت لري دا دوي لپاره د هیرانتیا خبره وه ،

د انډیا نوموتي سندرغاړى عدنان سميع، چې د بېښه افغانۍ دۍ ، په خپل ټويټر کې په يو پوسټ کې ليکلي دي، چې ډېرى خلک سوچ کوي چې زه ويجيټيرين خواړه نه خورم، نو دوى په غلطه دي، ځکه زه له ويجيټيرين خواړو سره هم مينه لرم.هغه همدا رنګه د څلور ډوله خواړو عکسونه هم خپاره کړي دي او ورسره يې ليکلي دي، چې نن يې په کور کې دا ويجيټيرين خواړه پخ کړي دي، نوموړي لیکلي خوړو کې اچار دال او پالک دي، همدا راز هغه يو نان ويجيټيرين خواړه يې هم نن پاخه کړي دي چې هغه افغان خواړه دي او شوله غوربندي یعنې غوربندۍ شوله ده چې هغه يې له اچارو سره خوري.نو دا داسې خواړه دي چې قتغ مزه نوره هم ښه کيږي او د خوړونکو شوق هم نور هم ډېر کړي ،


سميع چې څو کلونهوړاندې يې خپل پاکستانى شناختي کارډ لغوه کړ او د انډیا تابعيت يې واخيست، په اصل کې د افغانستان اوسېدونکى دى او نيکونو يې دلته په لوړو چوکيو کار هم کړى دى، دوى ډېر پخوا ناوېشلي هند ته هجرت کړۍ دۍ ، چې هماغلته پاتې شوي هم دي بیا،اوس ژوند په هند کې کوي اوو یو افغانۍ سره ېې واده کړۍ دۍ، نوموړي د دې نه وړاندې هم یو مرکه کې ویلي وو چې غواړي افغانستان ته په چکر راشي او افغانستان کې چکرې ووهي نوموړي ویلي وو چې نیکه پخوانۍ صیب منسب وو

نوموړۍ څه وخت څه وخت وړاندې په لومړي ځل پښتو او دري سندرې هم وويلې، چې سرليک يې (بيا بيا يادېږي) و او دا سندرې يې خلکو ډېرې زياتې خوښې کړې.دغه سندرې په بوټيوب او نورو سوشل چینلونو کې خپاره شوي وو او ډېر زیات ویوز ېې لرودل دغې سندرې نه نوموړي ته ډېر عاید هم راغۍ ځکه یوټیوب په هر ۱۰۰۰ویوز باندې یو ډالر ورکوي اوو د سمع ويډیو په میلیوناو ویوز لري، ښاغلۍ سمیع اوس هم بازې ويډیوګانې ورکوي

نوموړي په خپله يوه مرکه کې دا هم ويلي و، چې د هغه ډېر ارمان دى چې ځانګړې توګه کابل او هرات وويني.ځکه هرات ېېډېر خوښ دۍ هغه وايي که سوله راغله هرات ته به سفر کوي او هلته به خپل کلي ته هم زي ، عدنان سمیع په سلګونو سدرې ویلي دي او لا هم ېې وايي نو موړي ډېرې سندرې په اردو کې ویلي دي اوپښتو او فارسي کې ېې هم سندرې ویلي، دا هم باید یاده کړو نوموړۍ مخکې ډېر چاغ وو او وزن ېې تر سلو کیلو نه زیات وو خو اوس ېې عملیات کړۍ او وزن ېې کم کړۍ دۍ ،

د سولې مذاکراتو ولې ځنډ سره مخ شوي

د افغانستان د سولې مزاکرات ډېره موده وشوه چې پيل شوي دي خو لا هم څه نتيجه ېې نده ورکړي څه موده وړاندې کابل ته د باجوه وروستی سفر او د سولې خبرو د پرمختګ لپاره له لنډمهاله حکومت سره موافقه سمدستي د نشه يي توکو او وسلو قاچاقبرانو او د لويو حملو د طراحانو خوشې کول او د بهرني سياست محدوديت شرطونه کېښودل شول،

د ریس جمهور غني په هغې خوشبينۍ هم دريمه هفته د اوښتو په حال کې ده، چې د مخامخ خبرو د پيل لپاره يې له ښو خبرونو سره یوځاۍ کړي،دګاونډي هېواد پاکستان د ناراضۍ له وجې هغه ګډه اعلاميه هم تر اوسه خپره نشوه چې ټاکل شوې وه د باجوه تر سفر وروسته د افغانستان او پاکستان د بهرنيو چارو وزارتونو لخوا خپره شي،افغانستان ته د پاکستان د پوځ تر سفر دوه ورځې وروسته ولسمشر غني اتلانتيک شورا ته د افغانستان د سولې ليدلوري د تشريح کولو پر مهال وويل، د سولې لپاره استعفا هغه تېروتنه وه چې ډاکتر نجيب الله وکړه او افغانستان په يو ځل ليدل شوي فلم بيا وخت نه ضايع کوي. ظاهراً دغه غبرګون د پاکستان د پوځ مشر جنرال باجوه هغې غوښتنې ته ځواب و چې د سولې او د مذاکراتو ميز ته د طالبانو له راوستو سره يې تړلی دی.

د راپورونو له مخې دا ځل ټينګار پر دې دی، چې که دقيق موقت حکومت نه منل کېږي، نو اوج ته د سولې مزاکرات له رسېدو سره سم دې ولسمشر غني استعفا ومني او په دې توګه دې حل لپاره چمتوشي ریس جمهور غني ورته په ځواب کې ويلي: «افغانستان د سولې خبرو لپاره تر اوسه ډېر انعطاف ښودلی، نور وخت دی چې د سولې عملي پروسه پيل شي او د سولې خبرو تر بريالي کېدو وړاندې په دې سناريوګانو بحثونه د وخت ضايع کول او د افغانستان بربادي ده، زه د تاريخي مسووليت له مخې د بربادۍ په نسخه لاسليک نه کوم.»

د پاکستان لوی درستيز سره د ولسمشر غني تر کتنې وروسته د ارګ پر فېسبوک پاڼه په خپاره شوي خبر کې وويل شول: «د یادونې وړ ده چې په دغه کتنه کې د بحث شویو موضوعاتو او جزئیاتو په اړه ګډه اعلامیه به د افغانستان او پاکستان د بهرنیو چارو وزارتونو له لوري خپره شي.» خو تر اوسه دغه اعلاميه خپره نشوه او د پاکستان غوښتنو ته د غاړې نه ايښودو له وجې ښايي هېڅ خپره نشي.

بلخوا د قطر دفتر او کوټې شورا په تشکيلاتو کې وروستي بدلونونه او د سياسيونو پر ځای د نظامي مهرو رامخکې کول ټول د همدې لپاره دي چې له نظامي لاری افغان حکومت تر فشار لاندې راولي.په کور دننه د مخامخ خبرو د پيل ځنډېدو يو بل افشا شوی جز بيا دا دی چې په ملي امنيت شورا کې سرچينې وايي، طالبان چې د يو شمېر لويو قاچاقبرو، وسله پلورونکو او د لويو بريدونو د طراحانو خوشې کېدو غوښتنه کوي له خپل تحريک سره يې د تړاوو ثبوتونه افغان حکومت ته نشي ورکولی.

د دې ترڅنګ د افغان سیاسیونو په منځ کې خبل منځي سیاسي اختلافاتوهم د سولې مزاکرات د ځنډ ښکار کړي دي څه موده وړاندې د اتخاباتو نه وروسته د عبدالله او د غني په خپلو منځو کې د حکومت په ویش باندې اختلاف وو او په یو بل به ېې سختې نیوکې کولې خو بیا وروسته چې دا مسایل حل شول اوس دويي د سولې مزاکرات لا هم ندي پیل کړي د بازې سرچینیو له مخې دويي د سولې په مزاکراتو ته تر اوسه پورې د شک په نظر ګوري همدغه هم یو المل کېدایشي چې دويي دغه پروسه لګه سسته پرېښې ده،