له کرونا ویروس له امله په نړۍ کې د مړو شمېر ۴لکه ۳۹ ته ورسېد

له کرونا ویروس له امله په نړۍ کې د مړو شمېر۴۲۳۰۰۰ ته او په امریکا کې دغه تعداد ۱۱۴۴۴۶ ته ورسید.د امریکې جانزهاپکنزپوهنتون د شمېرو ترمخه په نړیواله کچه د کرونا وایرس د مریضانو شمیر ۷۵۸۹۸۳۸ دی.

انډیا کې د جمعې په ورځ د کرونا وایرس ۱۱۰۰۰نوي پېښې ثبت شوې چې په ملک کې په ۲۴ ګنټو کې د ناروغۍ تر ټولو زیاته شمېره ده.پاکستان د جمعې په ورځ ۶۳۹۷ پېښې ثبت کړې او متخصیصین وايي په هېړادکې ویروس د تېرې میاشت راهسې خپور شوی کله چې د پاکستان صراعظم عمران خان په هېواد کې ویروس د مخنیوي په خاطر لاک ډاون لېرې کړ.په هندوستان کې د کرونا نوي پېښې په داسې حال کې رپورټ شوي دي چې په ملک کې دوکانونه، مالونه، کارخانې او د عبادت ځایونه د دوو میاشتو د بند وروسته بیا پرانیستل شوي دي خو د زیات خطر په ځایونو کې بندیزونه پرځای دي.

د کرونا ناروغۍ د تازه پېښو وروسته انډیا د نړۍ څلورم هېواد شو چې د ناروغۍ زیاتې شمېرې لري. دا وخت په امریکا تر ټولو زیات د کرونا ویروس پېښې لري، ورپسې برازیل او بیا روس دی.د امریکې د جانز هاپکنزپوهنټون د راپور له مخې هندوستان کې د کرونا ویروس مجموعې شمېرې ۲۹۷۵۳۵ دي او په نړیواله کچه دغهشمېر اووه اشاره پنځه مېلین ته رسېدلی دی.د امریکې د کرونا ویروس شمېر د دوه مېلین نه زیات دی. په برازیل کې ۸۰۰۰۰۰ او روس کې ۵۱۰۰۰۰ دی.امريکا د کرونا وایرس د دنیا تر ټولو زیات مرګونه لري چې تعداد یې ۱۱۳۸۰۰ دی. په نړیواله کچه دغه شمېر ۴۲۲۰۰۰ دی.

او یو امریکنۍ کمپنۍ ویلي اینده میاشت به په پراخه کچه د کرونا وایرس د ممکنه وېکسین ازموینې شروع کړي. موډرنه نومې کمپني د امریکې د نېشنل انسټېټیوټس اف هېلت سره په شریکه په دغه وېکسین کار کوي. کمپني وايي په ۳۰۰۰۰ رضاکارانو په ازموینې شروع کوي د صحت نړیوالې ادارې د اندازو تر مخه دا مهال لاتیني امریکا د کرونا وبا نوی مرکز ګرځیدلی چرې چې په نژدیو ورځو کې د کرونا اغیزمنو شمیره د یو میلین یا لس لکو نه سېوا او مرګونه د ۷۰ زرو نه زیات شوي.

بلخوا په لاتیني‌ امریکا کې بیا ټولو زیات اغیزمن هیواد برازیل دی چې د مرګونو او ناروغانو په حساب په امریکا پسې په دویم نمبر دی. د برازیل وروسته پیرو کې د اغیزمنو خلکو شمیره د دوه لکه نه زیاته شوې. چلي بیا په دریم نمبر او میکسیکو په څلورم نمبر دی.‌

د متحده ایالاتو جان هاپکنیز پوهنتون په ویب پاڼه خپرو شوو شمیرو تر مخه برون د سهر پورې په امریکا کې د کرونا ناروغانو شمیره شل لکه ۴۶۴ ته ورسیدله او د یاد وایرسه ۱ لک ۱۲ زره او ۹۲۴ تنه مړه شوي دي.د کرونا ناروغۍ له امله دمرګونو او ناروغانو په حساب امریکا په ټوله نړۍ کې تر ټولو زیاته په دغه هېواد کې خپره شوې ده.‌

د امریکا په کېلیفورنیا سټیټ کې بیا د کرونا ویروس زیاتیدونکې شمیرو دروغتیا ځايي چارواکي په دې مجبوره کړل چې دغلته هرکال د اکتوبر په میاشت کې کیدونکي دوه مشهورې ځايي د موسیقۍ میله یا دستور وځنډوي. دغه دواړه دستورې په شورو کې د اپریل په میاشت کې اعلان شوې وې خو بیا د کرونا وبا خوریدو وروسته دغه دواړه د اکتوبر میاشتې پورې ځنډول شوې وې.‌

دنورې نړۍ ترڅنګ افغانستان کې هم د کرونا ویروس له امله د مړو شمېر ورځ تربله زیاتيږي د کابل په شمول ولایاتو کې هم دغه ویروس لا هم خپريږي اوسمهال په افغانستان کې د کرونا ویروس پېښو شمېر د ۲۰ زرو نه زیات شوۍ دۍ بل خوا د روغتیا وزارت وايي چې د کرونا ویروس د مخنيوي لپاره ورسره فنډ ختم شوۍ دۍ،

امریکا له افغانستان سره کرونا مخنیوي لپاره کومک کوي

امریکا له افغانستان سره کرونا مخنیوي لپاره کومک کوي دويي په دې برخه کې ٤٢.٥ ميليونه امريکايي ډالره کومک اعلان کړ امریکا دغه مرسته دې لپاره ووکړه چې افغانستان د کرونا مخنيوي لپاره اقدامات وکړي او کرونا ژرتر ژره له منځه ویسي،

دراپورونو له مخې، د افغانستان لپاره د امريکا د پراختيايي ادارې يا USAID عمومي مسوول د عامې روغتيا وزارت له سرپرست وزير احمد جواد عثماني سره د خبرو پر مهال د دغه مرسته ژمنه کړې ده.او ویلي دي چې ډېر ژر به امریکا دغه مرسته افغانستان ته وسپاري دويي ویأي د روغتیا وزارت دې دغه فنډ د کرونا لپاره فایده واخلي،

نموړۍ زیاتوي د دې پېسو ١٠.٩ ميليونه ډالر به د روغتيا د نړيوال سازمان له لارې د لابراتوارونو د پراختيا لپاره لګول کېږي او پاتې ٣١.٦ ميليونه به د عامې روغتيا وزارت له لوري لګول کېږي.هغويي د روغتیا وزارت نه وغوښتل چې دغه فنډ دې په شفاف ډول د کرونا مخنيوي لپاره استفاده کړي،

هغه وویل ، چې ١.٦ ميليونه ډالر به هم د روغتيا نړيوال سازمان په افغانستان کې په بېلا بېلو روغتيايي فعاليتونو لګوي.هغويي وویل چې دغه مرسته به په ایمرجنسي ډول روغتیا وزارت ته وسپاري ځکه افغانستان کې کرونا ورځ تربلې زیاتيړي خو افغانستان سره دومره ګنجایش نشته چې کرونا مخنيوۍ دې په چټکتیا سره وشي،

د يادولو وړ ده چې امريکا له دې مخکې هم د کورونا ويروس د مخنيوي لپاره افغانستان سره مرسته کړې ده.خو اوس د روغتیا وزارت وايي چې دويي سره دومره تجهیزات نه لري چې کرونا سره دې په جدي ډړل سره مبارزه وشي او دغه مرض مخ په ختمېدو شي،

دا مرستې په داسې مهال کې کېږي چې خلک سر ټکوي د هېواد په روغتونونو کې لا هم لومړني طبي خدمات هم نه وړاندې کېږي او ډېرى هېوادوال له نورو غوښتنه کوي چې خپل ناروغان دې روغتونونو ته نه وړي.

د یادونې وړ ده چې افغانستان سره د کرونا ویروس نه علاوه هم کومک کړۍ دۍ او لا ېې هم کوي اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې باید افغانستان خارجې کومکونه په سم ډول ولګوي اوشفافیت پکې مراعت کړي ترڅو افغانستان کې مختلف ترقیاتي کارونه وشي او افغانستان پرمختګ وکړي،

زما لپاره د کورونا په نوم د IMF څخه قرض مه اخله

په قیسبوک او نورو ټولنيزو رسنيو کې د حکومت له لوري د پېسو نړيوال صندوق IMF څخه دقرض اخيستلو پر ضد خلکو غږ پورته کړى دى او پوسټونه ېې کړي دي، دويي په خپلو پوسټونو کې حکومت څخه غوښتنه کوي چې د دوى په نوم دې د پېسو له نړيوال صندوق څخه قرض نه اخلي،

افغان دولت غواړي چې د کورونا ناروغۍ سره د مبارزې لپاره د پېسو نړيوال صندوق IMF څخه ٢٢٩ ميليونه ډالر پور واخلي، چې دا غوښتنه يې مشرانو جرګې او ولسي جرګې هم تاييد کړې ده. دغه غوښتنه د ماليې وزارت لخوا ولسي جزګې ته وراندې شوې وه کوم چې اکثریت رایو سره تاید شوه،

دوه ورځې وړاندې ولسي جرګه کې چې کله دغه طرحه تاید شوه شګوفه يې مخالفت وکړ او وې ويل چې د کورونا لپاره له افغانستان سره مرسته شوې پېسې هم په شفاف ډول نه دي مصرف شوي او دا پېسې به هم په شفاف ډول مصرف نه شي.او ټولې به د غلو جېبونو ته لاړې شي،باید اوسمهال قرض ونشي او په مرستو باندې ګزاره وشي،

له هغه وروسته په ټولنيزو رسنيو کې خلکو د دې پر ضد کمپاين پيل کړ او له حکومت څخه يې غوښتنه وکړه چې د دوى په نوم دې د کورونا په بهانه له IMF څخه پور نه اخلي او د دوى راتلونکى نسل دې نه پوروړى کوي.

اي ایم ایف چې نړۍ کې بې ټولو نه غټ د پیسو سازمان دۍ دغه سازمان بې وزله هیوادونو سره کومک کوي او قزضونه هم ورته ورکوي دغه سازمان اوسمهال افغانستان ته هم د کرونا سره مبارزې لپاره قرض ورکوي خو د دغه سازمان شرط دادۍ چې کله دويي مالیه راټولوي باید ددويي شرطونه پکې ومنل شي،

ای ایم ایف ګاونډي هیواد پاکستان ته هم قرض ورکړۍ اوسه پورې ېې دغه قرض ندۍ پوره کړۍ دويي د ۲۰ کالو نه زیات وشو چې پاکستان د ای ایم ایف نه قرض کړۍ دۍ خو لا هم ندۍ ختم شوۍ، پاکستان کې چې کله د نوازشریف حکومت وو نو عمران خان به ورته هروخت دا پيغور ورکووو چې د ن لیګ حکومت د ټولو نه زیات پاکستان قزضداره کړ،

د مالیې وزارت د کارمندانو مممنوع الخروج لست

د هیواد د مالیې وزارت سرپرست او نوماند وزیر عبدالهادي ارغندیوال وايي چې حکومت بېوزلو ته د مرستې لپاره ۳ سوه میلیونه ډالره ځانګړي کوي.هغه وايي کرونا ویروس مو هیوادوال ډېر ځپلي دي مونږ غواړو چې د دغه بې وزلو سره کومک وکړو.

ارغندیوال نن په ولسي جرګه کې ویلي، چې په دې اړه حکومت له نړیوالو بنسټونو سره تفاهم کړی دۍ او ډېر ژر به دغه فنډ ځانګړۍ کړو اواړوندو ادارو ته به ېې وسپارو تر څو د کرونا ویروس سره په جدي توګه مبارزه وکړي او د دغه ویروس له امله چې څوک متاثر شوي دي او یا بې وزله وي توزیع کړو.

نوموړي ویلي دي دا مرسته به د نقدو پیسو او خوراکي توکیو د بستو په بڼه بېوزلو ته ورکړل شي.هز بې وزله ته به د خوراکي توکي ورکړي ترڅو دوي خپل ژوند پر مخ بوزي که مونږ اوګورو د تېرو ۳ میاشتو راهیسې د کابل په شمول یو شمېر ولایتونو کې کرنطین وو او عام خلکو نشو کولۍ چې بازار ته لاړ شي او یا هم مزدوري وکړي.

نوموړي په دې برخه کې د نړیوالې ټولنې د موافقې خبر هم ورکړی.هغه وویل چې نړیوالو اادارو او یو شمېر ملکونو سره مو خبرې اترې شوي هغه وویل چې کوشش کوو چې زر ترژره نوړیوالې ټولنې نه هم کومک ترلاسه کړو او دغه کومک بیا په کرونا اخته کسانو باندې ووېشو.

حکومت مخکې د کرونا ویروس له کبله اقتصادي زیانمنو بېوزلو کورنیو ته د وچې ډوډۍ وېش پيل کړی و، چې څه موده مخکې پای ته ورسېد.اوس دولت غواړي چې دډوډۍ نه علاوه نور شیان هم وویشو ترڅو د غریبو او بې وزلو خلکو سره کومک وشي او غریب خلکو باندې دغه وخت په اسانه تېر شي.

د حکومت پر مرستو نیوکې موجودې دي، چې درغلۍ پکې کیږي او د اړیکو پالنه پکې موجوده ده. یو څو ورزې وړاندې هم په دې اړه سوشل میډیا کې خلکو لیکنې کړې وې او مختلف پوسټونو کې ویلي وو چې کرونا لپاره چې کومې پېسې د ولایاتو لپاره ځبنګړې کړې وې هغه والیانو خپلو جېبونو کې اچولې وې

حکومت بیا خلکو نه د مرستو د شفافیت په برخه کې د همکارۍ او څارنې غوښتنه کړې ده.او ویلي دي چې باید یادې پېسې د کرونا ویروس سره مبارزې لپاره استعمال کړي او عام خلک باید لدې ټولې پروسې نه خبر وساتل شي .

کرونا ویروس:امریکارسما له اقتصادي ستونزوسره مخ ده

کرونا ویروس یو داسې ناروغي ده چې نړۍ ېې له بېلابېلو ستونزو سره مخ کړې ده او د ټولې نړۍ په پرتله امریکا ټولو نه زیاتو ستونزو سره مخ ده امریکا کې کاروبار ته له اجازې ور کولو وروسته اوس تګزاس او فلوریډا په ګډون ځینې ایالتونو کې د کورونا وېروس پېښې ډېرې شوې دي.

دغه هیواد کې د اقتصاد څېړلو دفتر د دوشنبې په ورځ وویل، امریکا له فرورۍ راپریخوا د اقتصادي ځوړ پېر ته ننوتلي دي. د اقتصاد څېړلو ملي دفتر- چې د اقتصادي کړکېچ د پیل او پای اعلانولو برخه کې باوري خصوصي اداره ده- خپل رپوټ کې زیاتوي، د امریکا اقتصاد په فرورۍ میاشت کې د ۲۰۰۷- ۲۰۰۹ اقتصادي کړکېچ وروسته د ودې اوج ته رسېدلی و، خو له هغه راهیسې په ځوړ روان دی.

دا بهیر د کورونا وېروس له امله لا تیز شوی دی. په دا مهال د اقتصاد څېړلو ملي دفترخپل رپوټ کې لیکلي د امریکا د اقتصادي پرمختګ موسم- چې د ۲۰۰۷ کال له اقتصادي کړکېچ تر وتلو وروسته پیل شوی و- پام وړ ریکارډونه جوړ کړي؛ په داسې ډول چې د امریکا اقتصاد تېرو ۱۲۸ میاشتو کې په لوړ روان و، یا یې صعودي بهیر درلود.

د کورونا وبا له خپرېدو مخکې هم ډېری کارپوهانو د یوه اقتصادي ځوړ خبره کړې وه، خو د وضعیت د خرابوالې پر کچه یې نظر مختلف وو. د کورونا له امله چې امریکا کې مختلف کاروبارونه له ټولبندیز یا قرنطین سره مخ شول، ور سره په دغه هېواد کې د مۍ تر وروستیو تر څلوېښت میلیونو کسان بې کاره شول.

امریکا کې د ټولبندیز یا قرنطین وروسته بیا ټیکزاس او فلوریډا په ګډ ځینې ایالتونو کې په کورونا د نویو کسانو د اخته کېدو شمېر ډېر شوی دی. د یکشنبې په ورځ فلوریډا کې په پرلپسې پنځمه ورځ ډېر کسان په کووېډ-۱۹ ناروغان شول چې ټول شمېر یې ۶۴ زرو ته رسېږي.

دغه ایالتو کې د وېروس د اوج په ورځو کې هم دومره کسان اغېزمن شوي نه وي. په امریکا کې تر شل لکو کسان په کورونا وېروس اخته شوي او د دې وېروس له امله ډېر کسان هم په دغه هېواد کې مړه شوي چې نږدې یو لک یوولس زرو ته رسېږي.

د یادونې وړ ده چې په نړۍ کې اوه میلیونه ۸۵ زره ۸۹۰ کسان په کورونا اخته شوي او څلور لکه پنځه زره ۱۶۵ ترې مړه شوي دي.تر هغه وروسته برتانیا کې څلوېښت زره ۶۸۰ کسان له کووېډ-۱۹ ناروغۍ مړه شوي دي.خو بازې راپورونو له مخې امریکا په نړۍ کې ترټولو هیوادونو نه زیاته د دغه ناروغۍ نه اغېرمنه شوې ده

دا هم باید یاده کړو چې د کرونا له امله افغانستان هم اقتصادي ستونزو سره مخ ده د بې کارۍ کچه پکې نوره هم زیاته شوې ده داسې فامیلونه شته چې د پیکارۍ له امله خپل اولادونو ته دوه وخته ډوډۍ هم په سمه توګه نشي ورکولۍ که څه هم دغه وضیعت د پخوا نه هم خراب وو خو اوسمهال د کرونا له امله نور هم خراب شوۍ دۍ.

د روغتیا وزارت درې مرستیالان له دندو ګواښه شو

د افغانستان عامې روغتيا وزارت وايي چې کورونا ويروس که همداسې نور هم دوام وکړي نو د افغانستان به نور هم روغتیايي بحران سره مخ شي خلک بايد د دې وبا په مهارولو کې خپل ګټور رول ادا کړي.ترڅو افغانستان له دغه بحرانه ژر تر ژره اوویستل شي.

د هیواد روغتيا وزارت وايي، چې کورونا ناروغي درملنه نه لري او له خلکو غواړي چې په خپلو تدبيرونو او روغتيايي سپارښتنو سره يې مخه ونيسي.دويي زیاتوي چې افغانستان یو غریب هیواد دۍ باید افغانان په دغه سخت حالت کې د افغان دولت سره یو لاس شي او د دولت او طبي متخطیطینو په لارښوونو عمل وکړي

د دغه وزارت مرستيال وحيد مجروح وايي، دا ويروس په چټکۍ سره د خپرېدو په حال کې دى او د خلکو له همکارۍ پرته يې مخنيوى امکان نه لري.نو باید د نورولارښوونو په څنګ عام خلک باید بې ځایه تګ راتګ څخه ډده وکړي که د جا ضروري کار نه وي نو باید بیرون ته دې مه راوځي.

بل خوا ته د افغان جاپان روغتون ډاکټر محبوب الله شفيق وويل، روغتونونو کې د ناروغانو ځاى نه کېږي. هغه له خلکو هيله وکړه چې نور د کورونا وبا پر وړاندې بې پروا پاتې نه شي.نو له دې معلوميږي که چېرې دغه ناروغي مونږ جدي وه نه نیسو او د روغتون پر ځاۍ د طب متخصیصینو په لارښوونه عمل ونه کړو نو هیواد به مو د امریکا او ايټالیا نه بد تر شي او کرونا به نوره هم خپره شي.

افغانستان کې د کورونا ويروس مثبتې پېښې له ٢٠ زرو څخه پورته شوې دي، خو د کابل والي تېره ورځ ويلي و، چې ښايي په کابل کې له يو ميليون زيات کسان کورونا نيولي وي.هغه دغه خبره د موجوده حالات په نظز کې نیولو سره کړې ده او ريښټیا هم که مونږ احتیات ونه کړ نو دغه ویروس به ۱ میلیون نه واوړي.

د یادونې وړ ده چې کابل کې د حکیم الکوزي په نوم باندې یو حکیم د کرونا ویروس لپاره حکیمي درمل جوړ کړۍ وو او نومړي دا دعوه کوله چې په نبم سات کې دننه دغه درمل کولۍ شي چې کرونا له منځه یوسي خو بیا د روغتیا وزارت په دغه درمل بندیز ولګاو او دغه درمل ېې نا سم اعلان کړ.

دا هم باید یاده کړو چې په ټوله نړۍ کې په کرونا ویروس اخته کسانو شمیر له ۶ نیم میلیونو نه زیات شوۍ دۍ او د مړو شمیر له ۳ لکو نه ریات مړدي د یو راپور له مخې د دغې ناروغۍ نه ۳ نیم لکو نه زیات کسان ټوله نړۍ کې رغیدلي دي.

امریکا له افغانستان سره کرونا مخنیوي لپاره کومک کوي

د متحده ایالاتو ولسمشرټرمپ د کورونا ویروس لپاره د درمل او واکسینو جوړولو ادعا کړې ده، هغه وايي چې دا واکسين د کرونا ویروس لپاره خه ثابت شوي دى او ٢ ميليونه خوراکونه هم خلکو ته د ورکولو لپاره تيار شوي دي.ډېر ژر به د ګټې لپاره بازار او خلکوته وسپارل شي.

د نړيوالې ميډیا د راپورونوله مخې ، د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په وايټ هاوس کې خبري ناستې ته په خبرو کې وويل، چې تورپوستو امريکايانو ته تر هغه زيات کار بل چا نه دى کړى، هغه وويل هر امريکايي ته يو ډول حقونه ورکول کېږي.

هغه وويل، چې د تورپوستي امريکايي د و ژ لو پر ضد په لاريونونو کې هغه کسانو چې لوټمار او فساد يې کړى و، هغه ملي ګاردانو نيولي دي. ډونالډ ټرمپ همدا راز د امريکا په اقتصاد د خبرو پر مهال وويل، چې د بېکارۍ په کچه کې کمښت راغلى دى او اوس ١٣.٣ سلنه ته راکوزه شوې ده، همدا راز امريکايانو ته ٣ ميليونه دندې هم پېدا شوي دي.

ولسمشر ټرمپ رسنيو سره په خپلو خبرو کې وويل، چې دوى امريکا بېرته پرانيزي او نور ګرځبندېز ته دوام نه شي ورکولى، هغه وويل چې خلک بايد ټولنيز واټن وساتي او په احتياطي تدابيرو باندې عمل وکړي.

بلخوا بیا د ايټاليې ډاکټرانو دا منلې ده چې کرونا هغه زور ندۍ پاتې کوم چې پخوا وو هغوي ویلي ، په اول کې چې کورونا څومره خطرناک و، اوس کمزورى شوى دى.او لګ وخت کې به دغه وبايي ناروغي نوره هم کمه شي.

د رايټرز خبري اژانس د راپورله مخې د ميلان د سان ريفيلي روغتون سر ډاکټر البرټو زينګريلو په خپله يوه مرکه کې ويلي دي، چې رښتيا خو دا دي چې په طبي لحاظ دا ويروس نور په ايټاليه کې ختم دۍ. هغه په خپلو خبرو کې وويل، په تېرو ١٠ ورځو کې چې د کورونا ټيسټونو کومه کچه ليدل شوې ده، هغه د تېرو ٢ مياشتو په پرتله  د نه شتون په معنا ده.

د آیټالیه ترڅنګ د امریکا ډاکټران هم دا ادعاکړې ده چې په امریکا کې هم د کرونا ویروس را کړ شوۍ دۍ او د پخوا په پرتله اوس ناروغان کم شوي دي د امریکا ډاکټران وايي چې د نفس تنګي ناروغان هم په ډیر کمه کچه رازي د یادونې وړ ده چې په ټوله نړۍ کې اوسمهال د ۶ میلیونو نه زیات کسان په کرونا اخته دي.

د روغتیا چارواکو ته مشوره

د افغانستان د عامې روغتيا وزارت د طبي وسايلو يا تجهيزاتو له کمښت سره مخ شوى دى. د ياد وزارت زهبري پلاوۍ وايي چې د طبي وسايلو کمښت د کورونا ويروس د سمپلونو ټېسټونوپروسه هم له سستۍ سره مخ کړى دى.

د یاد وزارت چارواکي وايي، چې دوى ته د ورځې په اوسط ډول د کورونا ويروس ٢ زره مشکوکه سمپلونه ورځي، خو دوى يوازې له زرو تر يو نيم زرو پورې د معاينې توان لري.او نور ټیسټونه نه کيږي او پاتې کېږي ډیر خلک بلې ورځ ته پاتې کېږي

بل لوري ته عام خلک بيا شکايت کوي چې د دوى سمپلونه په وخت نه ټېسټ کېږي او له دې امله دوى له ګڼو مشکلاتو سره مخ دي.ناروغان ېې د سخت تکلیف سره مخ دي دويي له دولت نه غوښتنه لري چې دغه طبي وسایلو لپاره امکانات برابر کړي ترڅو عام وګړي له دغې امکاناتو څخه فایده واخلي.

د یادونې وړ ده چې په افغانستان کې د کابل په شمول ټول ولایاتو کې کرونا ویروس خپورشوۍ وو او دغه ولایتونو کې هم سم سهولیات نه وو برابر شوي د افغانستان دولت ته پکار دي چې کرونا ویروس جدي ونیسي او د روغتیا وزارت لپاره طبي وسایلو غم وکړي ترڅو کرونا سره په سمه توګه مبارزه وکړي.

که څه هم ډیرۍ هیوادونو افغانستان سره د کرونا سره مبارزې په برخه کې مرسته کړې ده خو بیا هم افغانستان په دغه برخه کې کومک او مرستې ته ضرورت لري

څه باندې یو میاشت مښکې متحده عربي اماراتو افغانستنان سره د کرونا ویروس سره مبارزې په برخه کې کومک کړۍ وو او طبي وسایل ېې ورته راستولي وو نو باید دغه طبي وسایل په سمه توګه کارول شوي وۍ اوس به د عامې روغتیا وزارت د طبي وسایلو د کمښت سره نه وۍ مخ شوي.

په افغانستان کې تر دې مهاله پورې ١٧ زره شاوخوا کسان کورونا نيولي دي او ورځ تر بلې دا لړۍ پر مخ بره روانه ده.که حالات د دولت د قابو نه ووتل نو ښايي دغه لړۍ به نوره هم دوام وکړي او افغانستان کې به د کرونا له امله لکاو کسان په دغه ناروغۍ اخته او مړه شي.

متحده عربي امارات: سرک باندې ماسک غورځولوسره به هر کس، ١٠٠٠ درهم جريمه کيږي

د عربي اماراتو په عجمان سټیټ کې پوليسو د هغه کسان لپاره سخته جريمه ټاکلې ده، چې څوک په سرک يا په کوڅو کې استعمال شوي ماسکونه غورځوي.دغه خلک د دې لپاره جرمانه کيږي چې عام خلک په لارو کوڅو کې ماسکونه ونه غورځوي او عام خلک د کرونا د پۍښو نه بچ پاتې شي.

د ګلف نيوز د راپور له مخې ، د عجمان پوليس هغه کسان ١٠٠٠ درهم جريمه کوي، چې څوک د سرک په سر يا په کوڅه کې خپل کارول شوى ماسک وغورځوي. د عجمان پوليسو ډګرمن محمد مبارک الغافلي چې د پوليسو د روغتيا او خونديتوب کمېټې مشر دى، ګلف نيوز سره په خبرو کې ويلي دي، چې په سرک ماسک غورځول د خلکو د خونديتوب لپاره خطرناک دى.

هغه وايي، چې هر څوک خپل کارول شوى ماسک غورځوي، نو هغه دې لومړى په يو پلاستيک کې واچوي او بيا دې يې په کثافتدانۍ کې وغوررځوي او له هغه وروسته دې خپل لاسونه په صابون ووينځي.تر څو د کرونا ویروس څخه مخنیوۍ وشي.

نوموړى وايي، چې په سرک د ماسک غورځول د کورونا ويروس خپرول دي. هغه وايي چې د عجمان ډېرى اوسېدونکي د ويروس له پيله عامه پوهاوى ترلاسه کړى دى، خو اوس هم داسې خلک شته چې هغه احتياط نه کوي.

نوموړي وويل، چې موږ د دې کار سخت خلاف يو چې يو څوک دې داسې يوه چاره ترسره کړي چې هغه دې د ويروس د خپرېدو لامل شي، بايد خلک د ويروس د مخنيوي په برخه کې خپله وظيفه ترسره کړي او داسې کومه چاره ونه کړي چې نورو خلکو ته دا ويروس ورسوي.

هغه همدا راز له نورو خلکو څخه هم غوښتنه کړې ده، چې که داسې څوک وويني چې د سرک په سر خپل کارول شوى ماسک غورځوي، نو پوليسو ته دې په عاجل ډول معلومات ورکړي، تر څو د دې چارې مخنيوى وشي.

د یادونې وړ ده چې کرونا ویروس خپریدونکې ناروغي ده باید افغانان هم د پې ځایه ګرزیدو نه ډډه وکړي که څوک بیرن ته وځي نو باید ماسک واچوي د دې ترڅنګ چې که څوک بیرون هم وځي نو باید په صابون و مینځي تر څو د کرونا ویروس خپریدو نه مخنیوۍ وشي.

دمسجد نبوي د پرانيستلو اجازه ورکړل شوه

دعربستان پاچا ملک سلمان بن عبدالعزيز اجازه ورکړه، چې له تېرو دوه مياشتورا پدېخوا د کرونا ناروغۍ له امله مسجد نبوي بند وو اوسمهال دغه مسجد يو ځل بيا د عامو خلکو لپاره پرانيستل شي.عامو خلکو ته پکې د لمونځ اجاره وکړل شوه اوس عام وګړي کولۍ شي چې مسجد نبوي ته داخل شي او عبادتونه وکړي.

د سعودي رسنيو د راپورونو په وېنا، د مۍ له ٣١مې نېټې څخه به نبوي جومات پرانيستل شي او عام خلک به وکولاى شي چې د لمانځه لپاره ورشي. د نبوي جومات د يو ځل بيا پرانيستلو اجازه پاچا سلمان بن عبدالعزيز ورکړې ده. سعودي چارواکو رسنيو ته ويلي دي، چې د احتياطي تدابيرو په عملي کولو سره دوى اجازه ورکړې ده چې نبوي جومات د عامو خلکو لپاره پرانيستل شي تر څو لمانځه ته ورشي.

په راپورونو کې ويل شوي دي، چې نبوي جومات ته به په لومړي سر کې ٤٠ سلنه لمونځ کوونکي ورپرېښودل شي. د يادولو وړ ده چې د کورونا ويروس د مخنيوي په پار سعودي عربستان په ټول هېواد کې ګرځبندېز اعلن کړى و، چې د نورو چارو تر څنګ يې مسجد نبوي، مسجد الحرام په ګډون د هېواد ټول جوماتونه د لمونځ کوونکو پر وړاندې تړلي و او خلکو ته يې ويلي و چې په کورونو کې دې لمونځونه وکړي.

اوس تازه د سعودي عربستان حکومت اعلان کړى دى چې د ٣١مې مۍ څخه به په ګرځبندېز کې نرمښت راولي، چې له دې سره به دفترونه پرانيستل شي او همدا راز په هېواد کې ٩٠ زره جوماتونه به د ضد عفوني کولو وروسته پرانيستل شي.

دمسجد نبوي د پرانيستلو اجازه ورکړل شوه

همدا راز د مذهبي چارو وزارت بيا له سپين ږيرو، ناروغو او ١٥ کلنو څخه کم عمره کسانو څخه غوښتنه کړې ده چې په کورونو کې دې لمونځونه کوي او جوماتونو ته دې نه ځي.

د یادونې وړ ده چې د کرونا ویروس له امله په نړۍ کې ټول عبادت خانې تړلې وې خو اوسمهال د نړۍ په بازې اسلامي ملکونو کې جوماتونه پرانیستل او خلکو ته د جمې لمونځ ترڅنګ د عامو وختونو د لمونځونو اجازه ورکړې ده خلک کولۍ شي چې جوماتونوکې لمونځونه او عبادتونه وکړي.