افغان پلاوي د کرونا ټېسټ وشو

دنیا کې مثبتې پېښې له ۵ میلیونونه زیاتې شوې او څه باندې درې لکه کسان د دغې وبا له کبله  خپل ژوند له لاسه ورکړۍ دي. د  ډبلیو ایچ او ته په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د ۱۰۶ زره نویو ناروغانو نومونه ورکړل شوي دي، چې د شمېر له پلوه یو غټ تعداد دۍ..

د متحده ایالاتو بریتانیا او ایټالیا نه بعد تر ټولو ډېر د کورونا وېروس له کبله فرانسه کې خلکو خپل ژوند له لاسه ورکړۍ د بریتانیا د صحت وزیر مټ هنکوک وايي، هېواد کې د کورونا وېروس معاینې لپاره یوه نوې اله تجربه کېږي، چې په وینا یې په ۲۰ دقیقو کې به معلومات ورکوي.

دهغه  په وینا اوس هم دغه ملک د کرونا وبا له کبله څلورمه درجه وضعیت کې فرار لري. خو ژر به د درېیمې درجې په لور لاړ شي، چې ډېر بد حالت نه دی. هغه وايي، حکومت د وضعیت ښه کولو لپاره عملي اقدامات کوي. ښاغلي هنکوک د روژې میاشت کې له یوه بله د واټن ساتلو له کبله د ځايي مسلمانانو ستاینه وکړه او وايي، برتانیا مېشتې مسلمانان باید په اختر کې هم احتیات وکړي

د انګلینډ اعلۍطبي افسر پروفیسر کرېس ویټي هم وايي، د اوسنیو بندیزونو او محدودیتونو لړ کې د کورونا وېروس مخنیوي لپاره د (ټولو ادیانو) منونکي باید د خپلو (خوښیو مراسمو بڼه بدله کړي. د انګلستان روغتیا وزیر وايي، ښايي له کورونا وېروسه د خلکو خوندي ساتلو واکسین چمتو کول وخت واخلي. دغه ډول واکسین ښايي یو کال یا یو نیم کال وخت ونیسي.)

د اکسفورډ یونیورسټي څېړوونکو له مخکې د واکسین ازموینه پیل کړې، خو وروسته به معلومه شي چې دغه واکسین د وېروس مخنیوی کوي که نه. ویل کېږي په ځانګړې توګه اوس دا ځکه ګرانه ده چې په ولس کې د وېروس خپرېدو کچه ډېره ټيته ده.

د نړۍ بازې نورو ملکونو کې هم د واکسین چمتو کولو چارې روانې دي. دا ځکه ښه زیری بلل کېږي، چې ټول واکسین ښايي کامیاب نه شي او که کامیاب هم شي، ماهرین په دې اند دي چې نړۍ کې له یوه ډېر واکسین ته اړتیا ده. هلته د پاکستان پلازمېنه اسلام اباد کې چارواکو د احتیاطي تدبیرونو له تګلارې سره ښاري او سیمه ییز ټرانسپورټ ته د فعالیت اجازه ورکوي.

د نوې پالیسۍ له مخې به په تم ځایونو کې مسافر له یوه بله فاصله مراعتوي، پر لاره به د دوو کسانو تر منځ یوه څوکۍ تشه ساتل کېږي، د ګاډي ښیښې به پرانیستې وي او دغه راز ځینې نور احتیاطي تدبیرونه به په پام کې نیول کېږي. د کورونا وبا له کبله د چین پارلماني غونډې له دوه میاشتې ځنډ وروسته د پنجشنبې پر ورځ بیا پیل شوې. دې غونډو کې معمولاً د راتلونکي کال لپاره قوانین او پالیسي چمتو کېږي.

د یادنې وړ ده چې کرونا لا هم په نړۍ کې شتون لري باید د نړۍ ټول خلک په دې پوه شي که په کور پاتې نشو او احتیات مو ونکړ نو لا زیات خطر سره به مخ شو او زیاته انساني فاجعه به رامنځته شي.نو بنا ټولو هیوادوالو نه غوښتنه کيږي چې دغه ویروس جدي ونیسو او احتیات وکړو.

دستکشې او ماسک د کرونا مخنیوئ نشي کولئ

کرونا په نړۍ کې ډېر نقصان کړۍ دۍ.او د عامو وګړو ژوند یی په خطر کې اچولۍ . بازې اروپايي ملکونو د کورونا ناروغي له امله لګول شوي لاک ډاون لغوه کوي. ایټالیا خپلو وطنوالو ته د سفر کولو اجازه ورکوي او د بهرنیو خلکو د ورتګ هرکلی کوي. سویس او جرمني هم ویلي، د کورونا له امله پر پوله لګول شوي بندیزونه ختموي په ایټالیا کې ۳۱ زره کسان د کورونا ناروغۍ له کبله مړه شوي دي. له دوشنبې ورځې راهیسې ایټالیايان خپلو دوستانو او د پېر وپلور ځایونو ته ورتلی شي.

بازو بیزوګانو د کوویډ-۱۹ لپاره ازمویل شوي واکسین هیله بښونکې پایلې لرلې او رزوس بیزوګانو ته یې د کورونا وېروس پر وړاندې مصونیت ورکړی دی. خو د دغه نوي واکسین په اړه لاهم څېړنې په لومړني پړاو کې دي او مالومه نه ده چې پر انسان به یې د وروستۍ ازموینې پایله هم ورته نتیجه ولري او که نه..

څېړونکو دا نوی واکسین په امریکا کې د روغتیا د ملي انستیتوت د څېړنډلې له خوا ازمویل شوی او د اکسفورډ پوهنتون څېړونکو همکاري ورسره کړې ده. پر شپږو رزوس بیزوګانو دا ترسره شوې ازموینه ښيي چې د ځیګر او سینه بغل ناروغیو پر وړاندې چې معمولاً په کورونا وېروس د اخته ناروغانو لویه ستونزه وي، دغو بیزوګانو مصونیت پیدا کړی دی.‌

رزوس بیزوګانې اصلاً د اسیا په ختیځ، سوېل او سوېل ختیځو برخو کې اوسېږي، چې تر ډېره له انسان سره د معافیت ورته سیستم لري دا بیزوګانې افغانستان کې هم شته. په ورته وخت کې ددغې څېړنې پایلې تر اوسه د نورو پوهانو له خواړ نه دي تایید شوې او په کومه علمي خپرنۍ کې هم لا نه دي خپرې شوې.‌.‌

په انګلینډ کې تر ۱۰۰۰ ډېرو داوطلبو کسانو د اکسفورډ پوهنتون تر څارنې لاندې ازمېښتي واکسین ته غاړه اېښې ده د نړۍ په لر و بر کې پوهان اوس د کوویډ-۱۹ وېروس د ۱۰۰ ډوله واکسین پر څېړنه بوخت دي.

د لندن کېنګ کالج پوهنتون د درمل جوړونې استاد ډاکټر پني وارډ وايي، دا چې دغه واکسین د بیزوګانو د معافیت سیستم کې د ډېر غبرګون ښودلو لامل شوی، هیله بښونکې خبره ده.

بلخوا د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ د روان ۲۰۲۰ کال تر پایه د کورونا واکسین لپاره د ځانګړي واکسین د جوړولو خبر ورکړی او وايي چې امریکا به له واکسین او یا له واکسین پرته خپل ورځني کاروبار ته دوام ورکړي. پر بیزوګانو د کورونا واکسین هیله بښونکې پایله ورکړې

مونږ ټول عام باید لاهم کرونا جدي ونیسو او د دغۍ وبايي ناروغي سره مبارزه وکړو تر څو عام وګړي په ارامه فضاء کې ژوند وکړي. افغانستان یو له بې ورلو هطوادونو دۍ او عام وګړي پکې احتیات نکوي که افغانستان کې دغه ناروغي نوره هم زیاته شي نو ډېره زیاته انساني فاجعه به وکړي.

له کرونا ویروس له امله په نړۍ کې د مړو شمېر ۴لکه ۳۹ ته ورسېد

د کويډ۱۹ ناروغي یو وبایي ناروغي ده.ټوله نړۍ له دې ناروغۍ نور په تنګ شوې ده او ښايي دغه ناروغي نور وخت هم ونیسي او نړۍ نوره هم متاثره کړي. د جانز هایکنز پوهنتون تازه شمېرې ښيي چې تر په نړۍ کې د کورونا وېروس ټولټال تایید شویو ناروغانو شمېر ۸۸۶,۴۰۵,۴ کسانو ته رسېدلی دی. د دغې ناروغۍ له کبله تر اوسه د مړو شویو کسانو شمېر تر ۳۰۰ زره تنو اوښتی

همداراز د رغېدلو کسانو شمېر ۷. ۳۵ سلنه کسانو ته رسېږي. دغه اداره وايي، په امریکا کې د کوویډ – ۱۹ وېروس ناروغانو شمېر ۱,۴۰۰,۵۰۰ تنو ته رسېدلی، چې د نړۍ بل هر هېواد پرتله ډېر دی. د پاکستان په خیبر پښتونخوا صوبه کې چارواکي وايي، د۱۷۱ نویو ناروغانو له ثبت کېدو سره په صوبه کې د ټولټال تایید شویو نارغانو شمېر ۵۴۲۳ تنو ته رسېدلی او د نهو ناروغانو له مړینې وروسته د کوویډ – ۱۹ له کبله د ټولټال مړو شویو کسانو شمېر ۲۸۴ کسانو ته رسېدلی دی.

د پښتونخوا صوبايي روغتیا اداره وايي، تر اوسه ۱۵۰۵ وګړي له دې ناروغۍ رغېدلي دي. د کورونا وېروس له کبله تر اوسه په نړۍ کې د مړو شویو کسانو شمېر نژدې درې لکه (۲۹۹,۸۷۳) کسانو ته رسېږي. د رسمي شمېرو له مخې په فرانسه کې د دغې ناروغۍ له کبله د مړو شمېرو د اسپانیا پرتله زیات دی. فرانسه کې ۲۷،۴۲۵ او په اسپانیا کې ۲۷،۳۲۱ کسان د کوویډ – ۱۹ ناروغي له کبله مړه شوي دي.

دانکلینډ دولت د تازه اټکل له مخې په دغه هېواد کې له کورنا وېروس سره د مبارزې پر چارو ۱۲۳ اعشاریه درې میلیارده پاونډه لګښت شوی دی. د فرانسېدولت  ویلي، که چېرته د دې هېواد د درمل جوړونې لوی شرکت سنوفيد کورونا وېروس ضد واکسین جوړولو کې بریالی شي، نو پکار نه ده چې د امریکا بازار ته یې لومړی وړاندې کړي، او که داسې یې وکړل نو فرانسې ته به د منلو نه وي

د فرانسې وزیراعظم اېډورډ فېلپس وایي، ټول هېوادونه باید دې واکسین ته یو شان لاسرسی ولري، او په دې چاره کې هېڅ چنې وهل نه دي پکار. د نړۍ په ګڼو هېوادونو کې دا مهال د کورونا وېروس ضد واکسین چمتو کولو هڅې روانې دي، دا ډول واکسینونه عموماً تر یو کال وخت نیسي چې جوړ شي.

دا هم باید یاده کړوچې اوسمهال د نورو هېوادنو په څېر پاکستان او هند هم کوشش کوي چې د کرونا ناروغي لپاره څانګړي درمل جوړ کړي او د ازمایښت لپاره یی وړاندې کړي دوي وایی که چېرې دغه درمل کامیاب شو نو کوشش به وکړي چې د ډېرو خلکو درملنه وربادې وکړي.

ټوله نړۍ کې اوسمهال د کرونا ویروس ټولو نه زیات په امریکا کې مثبت پېښې ډېرې دي له دې وړادې لومړۍ ځل دغه وېروس په چين هېواد کې مخې ته راغۍ او د چين هېواد نه بیا نوزو ګڼ شمېر هېوادونو ته ورسېد

خرڅلاو په اړه څوخبرې

جلال اباد کې د ژوند ټول اړخونو صنفونو ته احتیات په پام کې نيولو سره د فعاليت اجازه ورکړې ده. دجلال اباد  والي مياخېل په مشرۍ دکويډ ۱۹ ناروغۍ د خپريدو د مخنيوي کمېسون د خلکو د احتجاجونو او غوښتنې د پام کې نيولو سره او د ټولنې د غربت کچې ته په کتو په جلال اباد کې ټولو اړخونو ته وقايې ته په پاملرنې د فعالیت اجازه ورکړل شوه.  

والي شاه مياخېل وويل، چې د خلکو د بیا بیا غوښتنو پر اساس او د ټولنې د غربت کچې ته په کتو په جلال اباد ښار کې ټولو صنفونو ته د وقايوي لارښوونو تطبيق په شرط د فعالیت اجازه ورکړل شوه. هغه وويل،هر هټیوال مسؤليت لري چې مشتریانو ته د توکو د پېرلو پر مهال یویو ماسک په وړیا ډول وویشي او سپارښتنه ورته وکړي چې د ماسکونو دې هر ځاۍ کې واچوي. .

نوموړي زياته کړه، چې د اصنافو اتحادیه مسؤلیت لري، چې کمېټې وټامي تر څو د ګڼې ګوڼې د مخنیوي په خاطر ټولو هټیو ته یو میکانېزم ترتیب او د دوو ورځو په جریان کې په ټول ښار کې پرې عمل وکړي. نومږړۍ والي وايي، په دې ولايت کې د تېر په پرتله د کرونا ويروس پېښې زياتې شوي او له همدې امله هوټلونه او رستورانتونه به د تېر په څېر تړلي وي؛ ځکه د ويروس د خپرېدو ډېر امکان له همدې ځایونو څخه زيات دی.

والي وايي د ښار مرکزي ساحو کې د وسایطو په ګرځېدو د تېر په څېر اوس هم بندیز شتون لري، د ترافیکو مدیریت دنده لري، چې د ځینو څلورلارو او کوڅو پر پرانېستلو یا تړلو بیا له سره غور وکړي. ننګرهار والي په ښار کې د تختونو د تنظیم لپاره د امنې قومندان په مشرۍ یوه کمېټه وګمارله، چې ژر به په خپله برخه کې عملي چارې پيل کړي..

د ننګرهار والي مياخېل وويل، چې دغه کمېټه به صلاحیت لري، تر څو د تختونو لپاره بدیل ځایونه په نښه او په لنډ وخت کې ټول تختونه له سړکونو، پلو لارو، د ویالو له سرونو او د هټیو او مارکیټونو له مخې پورته او په نښه شویو ځایونو کې ځای پر ځای کړي، تر څو له یوې خوا ښار کې بې نظمي او ګڼه ګوڼه کمه او له بلې خوا د ښار ښکلا بېرته پر ځای شي.

د یادونې وړ ده چې په ټول هېواد کې له ۴ زرو نه کسان په کرونا اخته شوي دي. او د کابل په شمول يو شمېر ولاییتونو کې په کرونا اخته شوي.. په دې ولایاتو کې ټولو نه زیات کسان په کابل او بیا هرات او داسې نور ولایتونه کې په کرونا اخته شوي دي.

د افغانستان نه علاوه نړۍ لا هم په دغې وبا اخته شوې ده او لومړۍ دغه ویروس په چين کې راپیدا شو بیا د چين نه بعد ټولې نړۍ ته خپور شو اوسمهال په چين کې دغه ویروس ورو ورو په کمېدو دۍ. اوس د چين نه بعد ټولو نه زیات امریکا پې اخته شوې ده او بیا ورپسې اروپا زیاته اخته شوې ده. .

د روغتیا چارواکو ته مشوره

په تیرو ۲۴ ساعتو کې ټولو ټولو ولایتونو کې پیښی ثبت شوي.د کرونا ویروس یا کوایډ ۱۹ تنفسي ناروغۍ مثبتي پېښي د هیواد په ټولو ۳۴ ولایتونو کي ثبت سوي دي، چي نن یوه پېښه په پاتي نورستان ولایت کي هم ثبت سول. په افغانستان کي ددې ویروس ټولي مثبتي پېښي ۳۳۹۲ ته ورسېدې، چي له دې جملې یې ۱۰۴ تنه مړه شوي او ۴۶۰ تنه رغېدلي دي.

د ثبت شوي مثبتي پېښي ۱۶۷ دي، چي په کابل کي ۷۶، هرات ۳۲، کندهار ۱۴، بلخ ۴، پکتیا ۴، ننګرهار ۱۱، لورګ ۸، لغمان ۱، هلمند ۱، سمنګان ۱، بغلان ۴، فاریاب ۹، کنړ ۲ سرپل او نورستان کي ۱ مثبته پېښه ثبت شوې ده.

نن ددې نویو شمېرو ترڅنګ له ویروسه ۹ تنه مړه سوي او ۳۷ تنه روغ سوي دي. بلخوا د نړۍ په بله برخه اروپا کي د ویروس نوي مثبتي پېښي لږ سوي، خو په آسیا کي ډېر چټک خپریږي. له روسيې وروسته په تازه پېښو کي په هند او پاکستان کي د بل هر وخت په پرتله تر ټولو ډېري ورځنۍ پېښي ثبت شوي دي.

نن او تېره ورځ په هند کي تر ۶۰۰۰ پوري نوي مثبتي پېښي ثبت سوي او دا (۳۰۰۰ مثبتي پېښي) پدې هیواد کي ترټولو ډېري ورځنۍ پېښي دي.

د پاکستان روغتیايي چارواکي هم وايي چي تېره ورځ يې تر ۱۱ سوه پوري او نن یې تر ۵۰۰ پوري نوي مثبتي پېښي په ټول هیواد کي ثبت شوي دي. پاکستان کي په ویروس د اخته ۲۲ نیم زرو کسانو له جملې څخه ۵۲۶ تنه مړه سوي او هند کي بیا له ۵۲ زرو څخه تر ۱۸ سوه پوري مړه شوي دي.

د نورو هۍوادونو په شمول ترکیه کي نوي ۲۲۰۰ پېښي ټولي ۱۳۱ زره، ایران کي ټولي ۱۰۱ زره او نوي ۱۶۰۰، سعودیه عرب کي نوي ۱۶۰۰ او ټولي تر ۳۲ زره پوري او په یو بل آسیايي هیواد روسیه کي بیا تر ټولو ډېري ۱۶۵ زره پېښي چي نوي پېښي یې هره ورځ څه باندي ۱۱ زرو ته رسیږي، ثبتیږي.

متحده ایالاتو بیا نن هم (تراوسه) تر ۱۱ زرو پوري مثبتي پېښي لري او دا هیواد په نړۍ کي تر ټولو ځپل سوئ هیواد دئ، چي تراوسه یې په ویروس اخته ۷۴ زرو پوري مړي ورکړي دي.

بلخوا په اروپا کي کرار کرار کاروبارونه ته اجازه ورکول کیږي چي بیا پرانیستل سي او په ورزشي لوبو فوټبال کي یې ځینو کلبونو تمرینات پیل کړي او په راتلونکو لسو ورځو کي یې ځیني لیګونه بیاځلي پیلیږي.

د روغتیا وزارت:۱۰ میلیونه افغانان په کرونا اخته دي

دکرونا و یروس د هرات په شمول د هۍواد یو شمېر نور ولایاتو ته هم رسيدلۍ او ۱۲۰۰ نه یی ډۍر خلک نیولي دي .که څه هم دا ویروس د انسانانو ته د زیان سره سره د ژوند په نورو اړخونو هم اغېز کړۍ او په ټوله کې بیا د افغانستان یی ډۍر اسر کړۍ

هوا ګرمېدو ته ټولې نړۍ د اومېد سترګې نيولې دي، چې هوا ګرمه شي نو نوی کورونا ويروس به په خپله له منځه لاړ شي، د خلکو دا هيله بې ځايه نه ده، ځکه تر ننه پورې مطلق اکثریت ويروسونو ګرمۍ ته تاب نه دی راوړی، خو دا چې کورونا نوی ويروس دی، په هکله يې په غوڅ ډول دا ادعا کول چې د ګرمۍ له راتګ سره به په خپله ورک شي لږ بې بنسټه غوندې ده، دا هيله نه يوازې چې د کورونا ويروس د نوي توب له کبله يو څه پیکه شوې، بلکې همدا اوس په ګرمو عربي او افريقايي هېوادونو کې ددې ويروس سرایت هم دا هيله يو څه ماتوي چې په ګرمۍ کې دې نوی کورونا ويروس په خپله ورک شي.

که داسې وشي چې له بده مرغه په ګرمۍ کې يانې د اوړي په راتګ سره هم نوی کورونا ويروس ورک نه شي نو د خطر يو بل اواز هم د غوماشو راتګ دی، په اوړي کې غوماشي بيا راپيدا کېږي، په ځانګړي ډول په ګرمو سيمو، لکه د هېواد ختیځ او پېښور کې بيا د غوماشو د ډېروالي له کبله خلک د شپې خوب نه شي کولی او ورځ بیا د غوماشو لخوا چيچل شوي ځایونه ګروي.

اوس د ډېرو پوهانو او خلکو په ذهنونو کې دا خبره ګرځي چې که غوماشي په خپله په نوي کورونا ويروس اخته شي، چې احتمال يې زيات دی، ځکه دوی د هر شي سره تماس کوي او بيا همدا غوماشي انسانان چيچي، اوس نو وېره دا ده چې په دې ډول به د غوماشو په واسطه هم د نوي کورونا ویروس سرايت او انتقال ممکن شي، خلک په دې اوس زياته وېره لري چې غوماشو پخوا د ډېرو ناروغیو په انتقال کې رول درلود.

د روغتيا نړيوال سازمان په دې هکله چې نوی کورونا ويروس د غوماشو له لارې انتقالېږي که نه، ويلي و چې په دې هکله تراوسه کوم ثبوت نشته، موجود معلومات ښيي چې دا ويروس د وينې له لارې نه انتقالېږي، د روغتیا نړیوال سازمان همداراز ويلي چې د پوستکي له لارې هم دا ويروس نه انتقالېږي تر هغه چې د تنفسي لارو دننه نه شي.

د روغتيا د نړيوال سازمان د اعلاميې هخوا د استانبول د پوهنتون د طب فاکولتې د ميکروبيولوژي د برخې مشر پروفيسور هالوک اراکسوی وايي چې کورونا ويروس يوازې په ژوندۍ حجره او بدن کې ژوند کولی شي، کورونا ويروس د غوماشي په بدن کې ژوندی نه شي پاتې کېدای، له همدې کبله خلکو ته پکار نه ده چې په دې هکله بې ځایه وېره خپره کړي

د کرونا ویروس په ټولې نړۍ کې څه باندې ۱۹۱۰۰۰ کسان مړه کړي دي. په امریکا کې د جانز هاپکنز پوهنتون د معلوماتو په اساس د کرونا ویروس دا مهال د نړۍ په ۱۸۵ هېوادونو او سیمو کې خپور شوی دی. په ټولې نړۍ کې په کرونا وبا د اخته کسانو شمېر تر دې دمه څه باندې ۲.۷ میلیون دی او ورځ په ورځ زیاتیږي. کروناویروس تر ټولو ډېر کسان په امریکا کې مړه کړي چې څه باندې ۴۹زره دي. ایټالیا په نړۍ کې دویم هېواد دی چې د کرونا له کبله په کې ډېر کسان مړه شوي دي. کرونا وبا په دغه هېواد کې تر دې دمه څه باندې ۲۵۵۰۰ کسان مړه کړي دي. په هسپانیا کې بیا شاوخوا ۲۲۱۵۷ کسان مړه شوي دي. فرانسه په نړۍ کې څلورم او په اروپا کې درېیم هېواد دی چې دغه ویروس په کې ډېر کسان مړه کړي چې شمېر یې شاوخوا ۲۱۹۰۰ کسانو ته رسیږي

دیادونې وړ ده چې افغانستان د کرونا ویروس سره مبارزې کې اوسمهال تېز شوي دي او کوشش کوي چې د عامو وګړو ته خه خدمات وړاندې کړي  .

د روغتیا چارواکو ته مشوره

یوې میاشتي وروسته یوځل بیا په آسیا کي دا ویروس په چټکۍ سرهزیاتيږي له یوې هفتې راهسي د چین او ایران وروسته په ترکیه او روسیه کي د کرونا ویروس پېښي تر یولک او ۳۰ زرو څخه ډېري ثبت سوي دي. نن دریمه ورځ ده، چي په روسیه کي تر ۶ زرو ډېري نوي پېښي ثبتیږي، چي ټولي پېښي یې تر ۴۷ زور واوښتې.

تر ټولو ډېري پېښي یې په مرکز مسکو کي ثبت سوي دي. په ټول هیواد کي یې ویروس ۴۰۵ تنه مړه کړي، خو تر ۳۴ سوه پوري ځيني رغېدلي دي. بلخوا په ترکیه کي هم د ویروس د مثبتو پېښو شمېر تر چین واوښت او تر ۸۷ زرو پوري رسیږي.

پدې هیواد کي ویروس ۲۰۱۷ تنه مړه کړي او تر ۱۲ زرو پوري ځیني رغېدلي دي. ترکیه په آسیا کي تر ایران وروسته لوی کرونا ځپلي هیواد سو. د نړۍ په بله برخه اروپا کي د ویروس پېښي پر کمېدو دي، چي تر پخوا په ورځني شمېر کي زرګونه کموالئ راغلئ دئ.

ایټالیا، هسپانیا، فرانسه، بریتانیا او جرمنی تر ۴ زرو پوري ورځنۍ پېښي لري او دا هیوادونه د اروپا تر ټولو ځپل سوي هیوادونه دي. بلخوا په امریکا کي د مړو شمېر تر ۴۰ زرو واوښتئ، چي د امریکا په هر یو میلیون کسانو کي تر ۱۲۲ تنه پوري کرونا ویروس مړه کړي دي.

پدې هیواد کي ویروس تر ۶۷۶ زرو پوري رسېدلی او په اخته سوي دي. ایران کي د نن پېښي تر ۱۳ سوو ډېريږي، چي هلته ټولي پېښي تر ۸۴ زرو پوري رسېدلي دي. چین کي نن د ۱۲ نویو پېښو خبر ورکول سوئ دئ، چي هلته بیا ټولي پېښي تر ۸۳ زرو پوري رسیږي.

تر امریکا وروسته ډېر مړي ایټالیا ۲۳ زره، هسپانیا ۲۰ زره، فرانسه ۱۹ زره، بریتانیا ۱۶ زره، جرمنی ۵ زره، ایران ۵ زره، چین تر ۴ نیم زرو او بلجیم تر ۵ زرو ډېر مړي ورکړي دي.

په نړۍ کي د کرونا ویروس ټولي پېښي تر ۲،۴ میلیونه اوښتي دي. ویروس تر ۱۶۶ زره تنو ډېر مړه کړي او تر ۶ لکه ۳۵ زره تنه ډېر روغ سوي دي. ویروس تر ۱۶۶ زره تنو ډېر مړه کړي او تر ۶ لکه ۳۵ زره تنه ډېر روغ سوي دي.

امریکا کې وروستي اقدامات:

امریکا د دې هیواد د اقتصاد د راپورته کېدو لپاره پر یو لوی نوي پلان کار کوي، چي څنګه بیا ځلي اقتصادي پر پښو ودروي او په تازه اقدام کي یې د یو نامعلوم دلیل له مخي پر روغتیا نړیوال سازمان باندي مرسته بنده کړې ده.

امریکا کي نن خلګو لاریون وکړ او د یو شمېر ځایونو قرنطین کېدل یې وغندل او خلګو غوښتنه کول چي کاروبارونه ته دي یې اجازه ورکول سي.

دیو پاکستاني سړي ناوې نرښځى ختلى

کورونا ویروس پر مهال ګڼو هېوادونو کې کرنټین لګېدلی دی او خلک تر نامعلومو نېټو پورې په کورونو کې کېنول شوي دي کرونا و یروس د هرات په شمول د هۍواد یو شمېر نور ولایاتو ته هم رسيدلۍ او۳۰۰ نه یی ډۍر خلک نیولي دي .که څه هم دا ویروس د انسانانو ته د زیان سره سره د ژوند په نورو اړخونو هم اغېز کړۍ او په ټوله کې بیا د افغانستان یی ډۍر اسر کړۍ دۍ.

د دغه کرنټین پر مهال په انټرنېټ باندې د خلکو ګڼه ګوڼه زیاته شوې او د ډېری پر کور د ناستو خلکو توجه د نړۍ نوموتو فلمي ستورو، سندرغاړو او ګڼو نورو څېرته ته ډېره شوې او په ټولنیزو رسنیو کې یې په اړه خبرې خورا تودې دي.

په همدې حال کې د هند د بالیووډ سینما نوموتې لوبغاړې مدهوري دیکشېت چې د نورو ګڼو ستورو او عامو خلکو په څېر په کور کې کرنټین ده، خپلو مینوالو ته په انلاین بڼه نڅا ورښيي.

هغه نه یوازې دا چې خپله نڅا تمرینوي، بلکې نورو خلکو ته هم د نڅا مهارتونه ورزده کوي او خلک هم په خورا تودو ولولو سره د هغې ویډیوګانې بدرګه کوي او د خپلې غوښې نڅا د تمرینولو غوښتنه ترې کوي.

ګڼ فلمي ستوري هم د هغې د نڅا ویډیوګانې تعقیبوي او هغې ته په دې کار سره د ستاینې الفاظ لیکي او وايي، چې هغه له کرنټین نه په ښه توګه ګټه اخلي او په دغه سخت وخت کې نورو ته هم ګټه رسوي او څو شېبې یې له ځان سره په یوې بې غمه او هیجانۍ نړۍ کې مشغولوي.

هغه د خپلې نڅا ویډیوګانې په انسټګرام باندې خپروي، چې په زرګونو خلک یې ګوري او د هغې په پوسټ باندې خپل مثبت او یا هم منفې عکس العمل څرګندوي.

مادهوري د کرونا وېروس له امله په انلاین بڼه خلکو ته ډانس ورزده کوي

هغې په انسټګرام کې د خپلې نڅا د یوې ویډیو په خپرولو سره لیکلي دي، چې دا قېمتي وخت مه ضایع کوئ او پوره پوره ګټه ترې واخلئ.

پر مدهوري سربېره ګڼ نور فلمي ستوري هم په ټولنیزو رسنیو راښکاره کېږي او په دې اوزګار وخت کې له خپلو مینوالو سره د زړه خواله کوي او د کورونا ویروس، د کرنټین، د اوزګارتیا او د خپګان او خوښۍ په اړه خپل نظریات له خلکو سره شریکوي.

ترکمنستان هم د کروناویروس له ویرې افغانستان سره سرحد وتړه

د چين هېواد په شمول د اسیا یو شمېر هېوادونو کې د کرونا ناروغي مخ په زیاتېدو ده او خلک دغې ناروغي په تشویش کې کړي دي او ژوتد په مختلفو برخو یی منفي اغېز کړۍ دۍ. دغه ویروس چې زموږ دوه‌ ګاونډي هېوادونه يې شديد وځپل تمه وه چې زموږ هېواد هم د همداسې او يا هم له دې څخه په ډېر ناسم وضعيت ګرفتار شي، يو خو موږ د دې ګاونډیانو په نسبت طبي امکانات ډېر کم لرو، له بله اړخه د دې هېوادونو سره مو تګ راتګ ډېر دی او په دریم قدم کې بيا زموږ خلک داسې خلک نه دي چې خبرې ته غوږ کېږدي او د لازمو لارښوونو مطابق عمل وکړي

د چين سره که څه هم زموږ تګ راتګ شته دی خو دا دومره زيات نه دی لکه د ايران سره، د نوي کورونا ويروس له اړخه افغانستان ته د چین څخه ډېر لوی ګواښ ایران دی، په ايران کې خو یو په ميليونونو افغان کډوال پراته دي او له بله پلوه بيا ورسره د افغانستان سوداګريز تګ راتګ او راکړه ورکړه تر بل هر هېواد زیاته ده.

د ګاونډي هېواد ايران نه  افغانستان ته هره  ورځ کې لږ تر لږه ۵ زره افغانان راتلل، د ايران د حکومت د خبرو له مخې چې ويروس په ټول ايران کې په کافي ډول خپور شوی دی، نو د افغان کډوالو ورباندې اخته کېدل هم عادي خبره ده، افغان کډوال چې هېواد ته راغلل په هرات کې کوربند (کرنټین) نه شول او په ټول هېواد کې خواره شول.

ايران، ترکیه او نورو هغه هېوادونو کې چې د ايران سره يې راکړه ورکړه ډېره وه کورونا ويروس اوس په لسګونه زره خلک نيولي حال دا چې هغوی کافي امکانات لري او ډېر جدي تدابیر یې نيولي و، خو په افغانستان کې بيا د روغتيا وزارت د ارقامو په بنسټ دا شمېر يوازې ۳۴۹ دى.

په نورو هېوادونو کې که  د نوي کورونا ويروس د ټېسټ شمېرو ته وګورو نو پوه به شو چې په افغانستان کې ولې دغه شمېرې کمې دي، د مثال په ډول په ترکیه کې هره ورځ شل زره خلک ټېسټ کېږي چې کورونا ويروس لري او که نه، خو په افغانستان کې بيا په ورځ کې يوازې او يوازې دوه زره کسان چک کېږي، البته دا هم د روغتيا وزارت ارقام دي، چې د دوی د پايلو د اعلان سره سر نه خوري، يانې دوی وايي د ورځې دوه زره خلک ټېسټ کوي، حال دا چې کله پايلې اعلانوي نو فرض مثال وايي ۵۰ نور یې نيولي خو دا نه وايي چې موږ نن ۲ زره چک کړل او په دې کې پاتې نور ۱۹۵۰ منفي و

يانې که په افغانستان کې هره ورځ لس زره هم سم ټېسټ شي دا شمېرې به د ګاونډیو هېوادونو څو چنده زياتې وي، د دې ترڅنګ دوهم سبب د خلکو خپله بې پروايي ده، دلته خلک ډېره علاقه نه لري چې ډاکټر ته ولاړ شي او خپل ځان معاينه کړي، تر دې وروسته بيا په افغانستان کې يو بل سبب دا دی چې د خلکو د مرګ سبب نه درج کېږي، په نړۍ کې سيستم داسې دی چې د هر چا د مرګ سبب معلوم وي، هغه که د زړه حمله وي، د مغزو سکته وي او یا هم بل څه خو په افغانستان کې دغه چاره نشته او که يو کس د نوي کورونا ويروس له کبله مریض او وروسته مړ هم وي نو څوک نه پوهېږي او بلاخره په رسمي شمېرو کې دا نه درج کېږي چې دا کس د نوي کورونا ويروس له کبله مړ شوی دى