عمران خان اسامه بن لادن ته د شهید خطاب وکړ

ګاونډي هېواد صدراعظم عمران خان پر نړیوالو مالیاتي ادارو، ملګرو ملتونو او نړیوالو مشرانو غږ کړی دی چې د کورونا وېروس له کبله د بې وزلو هېوادونو پورونه ور وبښي. نوموړي ویلي، نړیواله ټولنه باید مخ پر ودې او پوروړو هېوادونو سره د کورونا وېروس د مخنیوي لپاره په تګلارې جوړولو کې مرسته وکړي. په پاکستان کې په کورونا وېروس د اخته کسانو شمېر له پنځو زرو اوښتی دی، چې نږدې نیمایي برخه یې په پنجاب ایالت کې دي.

په دې هېواد کې تر دې دمه ۸۸ کسان د کورونا وېروس له کبله مړه شوي، او له زرو ډېر کسان بېرته رغېدلي دي. عمران خان دا غوښتنه په انګلیسي ژبه په هغه وینا کې وکړه چې نن یکشنبه ماښام د پاکستان پر ملي تلویزیون خپره شوه.

نوموړي وویل، د شتمنو هېوادونو برعکس بې وزله هېوادونه نه یوازې له کورونا وېروس سره مبارزه کوي، بلکې وګړو ته د ډوډۍ ورکولو غم هم ورسره دی. د هغه په وینا، د کورونا وېروس اغېز په شتمنو او بې وزله هېوادونو کې یو شان نه دی، ځکه د دوی په وسایلو او شتمنۍ کې د ځمکې او اسمان هومره توپیر دی.

د پاکستان لومړی وزیر وایي، د پاکستان په څېر مخ پر ودې هېوادونه وار د مخه تر فشار لاندې وو او روغتیایي خدمات یې دومره نه وو چې د کورونا وېروس بحران کنترول کړي.

د پاکسان په ګڼو سیمو کې دا مهال د کورونا وېروس له کبله د اپرېل میاشتې تر ۱۴مې نېتې پورې بشپړ او یا هم نیمه محدودیتونه او ګرځبندیز لګول شوي دي.

په بلوچستان او ګلګت بلتستان کې به دا محدودیتونه د اپرېل میاشتې تر ۲۱مې نېتې دوام کوي.

.  

افغانستان کې دکورونا وېروس۴۰ تازه پېښې ثبت شوي

د افغانستان د عامې روغتیا وزیر فیروز الدین فیروز نن د پنجشنبې په ورځ (د اپرېل ۹) په یوه خبري غونډه کې وویل چې له دې وېروس څخه رغیدلي کسان شاوخوا ۳۲ کسان دي او د مړو شویو شمېر ۱۵ ته رسېدلی دی. ښاغلي فیروز زیاته کړه، چې په پلازمېنه کابل کې د دې وېروس د نمونې اخېستنې په پار به ۲۲نور مرکزونه پرانیزي او همدارنګه نوموړي وویل د کابل ګڼ میشتي ښار کې ممکن د کورونا ویروس لا خپور شي .

ده د پنجشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د چمتوالي په موخه به د کابل په لویدیځ کې د دارالامان ماڼۍ او د کابل پوهنتون لیلیې هم د کورونا په ویروس د ککړو ناروغانو د درملنې په مرکزونو بدل کړي. دی وايي دا مرکزونه له هغې وروسته پرانیزو چې په پلازمینه کابل کې ۱۰ پېښې ثبت شوي دي.

نوموړي خبرداری ورکړ چې حالت بوږنوونکی دی او په دې وېروس د اخته کسانو شمېر او روغتیايي ستونزې به زیاتې شي او له خلکو یې وغوښتل چې لا پاملرنه زیاته کړي.

د نویو چمتوالي تر څنګ د کورونا خپریدو مخنیوي په موخه حکومت په پلازمینه کابل کې د سختو محدودیتونو اعلان هم کړی خو ښکاري چې لا هم هغسې چې حکومت يي تمه لري نه عملي کيږي.

همدارنګه د کندهار د روغتیا رییس اشرف نادري نن په یوه خبري غونډه کې وویل چې په دې ولایت کې په تېرو څلورویشتو ساعتونو کې د کورونا نهه مثبتې پېښې ثبت شوي دي چې په دې سره په دغه ولایت کې پر دې وېروس د اخته کسانو شمېر ۳۲ ته ورسېد .

له کابل ور هاخوا د هېواد په لویدیځ کې هرات د کورونا ویروس تر ټولو د ډېرو پېښو لرلو له کبله د کورونا ځپلو ولایتونو په سر کې دی.

افغانستان کې دکورونا وېروس۴۰ تازه پېښې ثبت شوي
لکه څنګه چې موږ او تاسو ته معلومه ده چې د کرړنا ناروغي ټوله دنیا نيولې ده او دا وبا په دنيا کې عام وګړي اندېښمن کړي دي د نورو هېوادونو په څېر افغانستان کې هم مخ په تېزېدو دۍ او د هرات ولایت په شمول نورو ولایتونو ته هم رسېدلۍ دۍ.

هلته نوي والي سید وحیدالله قتالي یو ځل بیا پر خلکو غږ کړی چې د دولت له خوا وضع شوي محدودیتونه جدي وګڼي، که نه د ده په وینا پېښې لا ډيریدای شي:

“په دې ولایت کې یوه خوړنیزه ډیپو جوړوو چې د ۷۰ زره کورنیو لپاره به بسنه وکړي. که تر راتلونکو درېیو میاشتو دا ګرځبندیز همداسې دوام ومومي کولی شو له دې ډیپو یې اړتیاوې پوره کړو.”

ښاغلي قتالي وویل هرات ته د دې ویروس د خپرېدو د مخنیوي په موخه زیاته اندازه امکانات ورکړل شوي او په خبره یې لا تر اوسه یې پنځوس سلنه نه دي لګول شوي. په ورته مهال د افغانستان مخابراتو او ټکنالوژۍ وزارت د کورونا وېروس د پېژندنې په موخه یو اپلیکشن جوړ کړی چې د انټرنیټ پرمټ کولی شي، د یو کس روغتیايي حالت معلوم کړي چې څه وضعیت کې دی

انجلینا جولي د پخواني مېړه سره ملاقات رد کړ

د هالیوډ شانداره ستورې او خيريه فعالې انجلينا جوليیو امریکایی لوبغاړی ، فلم جوړونکی ، او بشردوست ده د اکاډمي ایوارډ او درې گولډن ګلوب ایوارډونو په توګه د دې ډول ویاړونو ترلاسه کونکي هم ده، هغه څو ځله د هالیوډ ترټولو لوړ تادیه شوي اداکاره نومول شوې.

د نیا کې د کورونا وېروس په وجه روان وضعیت د ژوند ټولو پر ټولو اړخونو اغېز کړی. وګړي دې ته اړ شوي چې په خپله ناسته ولاړه، تګ راتګ او نورو برخو کې بدلون راولي او احتیاط وکړي. نو دې لپاره فکر کول ځکه اړین دی چې د کورونا وېرس له اوسپني نيولی تر پلاستيک او د انسانانو بوټانو پورې نښلي او ناروغي‌ رامنځته کولی شي اوسمهال ژوند له هم د نوي کورونا ويروس د تاثير څخه خلاص نه دی، نوی کورونا ويروس خاص او عام نه پېژني، اوس یې د انجلينا جولي او د هغه د پخواني خاوند ترمنځ وضعیت لا هم خراب کړی دی.

د انجلینا جولي پخوانی خاوند چې د جولي سره د بېلېدو وروسته یې د هغه سره تل يوه جنجالي اړيکه درلوده، حتی ددوی د اولادونو د ليدلو په سر هم، اوس بيا چې نوی کورونا ويروس را پيدا شوی او هرڅوک يې په کورونو کې قيد کړي، همداسې يې ددوی ترمنځ د ليدو کاتو پروسه هم ګډوډه کړېد جولي پخوانی مېړه ویلیام برد پيت په اوس وخت کې د خپلو اولادونو سره چې د هغه د پخوانۍ مېرمنې انجلينا جولي سره يو ځای اوسېږي نشي ليدلی، جولي اوس خپل پينځه اولادونه په لاس انجلس کې په يوه کور کې کرنټین کړي دي، د خپل پخواني مېړه په شمول هېڅوک د هغه ليدو ته نشي ورتلای، انجلینا جولي بيا ويلي دي چې ویلیام کولی شي څو مياشتې وروسته چې د کورونا ويروس په هکله ستونزې له مخې لرې شي خپل اولادونه وويني، خو د اوس لپاره به هغوی په کرنټین کې وي او هېڅوک به یې د ليدو اجازه ونلري..

ددوی ترټولو ځوان زوی مډوکس چې اوس ۱۸ کاله عمر لري، هم بېرته امريکا ته راغلی دی، مډوکس په اسيايي هېواد جنوبي کوریا کې پوهنتون لوست چې په جنوبي کوريا کې د پوهنتونو د روخصتېدو څخه وروسته بېرته امريکا ته ولاړ، مډوکس د جنوبي کوريا په پلازمېنه سیول کې د يونسي په پوهنتون کې زده کړې کوي انجيلينا جولي او برد پيت يو وخت کې د هالیوډ يو نمونه جوړه وه چې خدای خبر چا په سترګو کړل او د بېلتون يا طلاق وروسته یې هم ترمنځ اړیکې هېڅ وخت نورمالې نشوې او ورځ تر بلې لا پسې خرابېدې…

ددوی د بېلتون په هکله انجلينا جولي يو وخت په خپله يوه تلويزوني مرکه کې ويلي و چې د برد پيت سره يې لارې د خپل ژوند يوې سختې مرحلې بېلې کړې، دې پخپلو خبرو کې په يو ډول دا اعتراف وکړ چې کله يې مور د سرطان له ناروغۍ مړه شوه نو د خواشینۍ يو بې شانه ورځې شپې ورباندې راغلې، له دې وروسته پخپله وډاره شوه چې دا به هم سرطان لري، پخپلو تيو کې یې د سرطان شک درلود، وروسته یې خپل رحم د عمليات په واسطه لرې کړ، له دې وروسته یې خپل تخمدان هم عمليات کړ چې دا مرحله او وخت ټول ددې سبب شو چې د برد پيت سره خپلې لارې بېلې کړي.

انجلينا جولي او برد پيت دولس کاله يو ځای د يو بل سره اړيکې درلودې او په ۲۰۱۴ ميلادي کال کې یې واده وکړ، دوی ټول شپږ اولادونه لري چې دری ېې په اولادۍ نيولي او دری يې بیا بيولوژيکي اولادونه دي، د بېلتون وروسته د اولادونه ولایت انجلینا جولي ته ورکړل شو او په دې‌ هکله ورسره برد پيت هم موافقت کړی و.

بلخوا د نورې دنیا په پرتله زیات شوۍ دۍ او دغه هېواد کې د نورې نړۍ په پرتله د خلکو دمړینې شمېر په سرعت سره په زیاتېدو دۍ. امريکا کې په نوي کورونا ويروس د مبتلايانو شمېر د چین ددوه چنده څخه هم زيات شو او ټول هېواد یې د يوې نامعلومې پايلې سره مخ کړی دی.

هېوادوال: دولت باید د نړیوالو کومکونو ګزاره وکړي پور دې نه اخلي

د نیا کې د کورونا وېروس په وجه روان وضعیت د ژوند ټولو پر ټولو اړخونو اغېز کړی. وګړي دې ته اړ شوي چې په خپله ناسته ولاړه، تګ راتګ او نورو برخو کې بدلون راولي او احتیاط وکړي. نو دې لپاره فکر کول ځکه اړین دی چې د کورونا وېرس له اوسپني نيولی تر پلاستيک او د انسانانو بوټانو پورې نښلي او ناروغي‌ رامنځته کولی شي. نغدې پيسې هم په هغو اړتیاو کې راځي چې وګړي يې په خپل ورځني ژوند کې خورا ډېرې کاروي.‌

ریسرچ ښیې چې نغدې پیسې یا بانکي نوټونه په بېلابېلو مکروبونو یا وېروسونو ککړ وي، چې د کورونا وېروس هم کیدای شي؛ د نغدو پیسو او نوټونو عمر له څلور تر ۱۵ کلونو پورې دی او په دې موده کې دوی پرېمانه مکروبونه په ځان پورې ور ټولولی شي. د کاغذي پیسو کارېدنه له نورو توکو ځکه ډیر خطرناک دی چې په ځینو کلتورونو یا سیمو کې خلک د پیسو شمیرلو لپاره د خولی پر لاړو ګوته لمدوي‌ او هماغه ککړه ګوته بېرته پر خپله ژبه را تېروي.‌

د صحت نړیوال سازمان سپارښتنه کوي چې باید په لاس کې د پیسو نیولو وروسته خپل لاسونه زر په صابون یا نورو داسی مایع ومینځو چې په پیسو شته مکروبونه وژلی شي. پر لاسونو د کورونا یا نور تنفسي وېروسونه یوازې هغه مهال د ناروغۍ لامل کېږي کله چې له لاسونو خولې ته، پوزې ته او یا سترګو ته او بیا له همدې لارې زموږ تنفسي‌ سیستم ته داخل شي.‌

د ککړو بانکي‌ نوټونو د پاکولو او له دوی د احتمالي ‌ګواښ کمولو لپاره د چین مرکزي بانک د نورو بانکونو او مرکزي دولت سره په مشوره په فبروۍ میاشت کې درې اساسي لارې وړاندې کړي.‌ دوی غوښتل چې په بازار یا دوران کې شته نغدې پیسې او هغه کاغذونه چې د مالي راکړو- ورکړو لپاره کارېږي، له هر ډول مېکروبونو یا وېروسونو پاک شي.‌

یوازې د نوټونو وینځلو موضوع مطرح نه ده، بلکې دا هم مهمه ده چې په دې مېکروبو خپل ککړ شوي‌ لاسونه څرنګه پاک کړو.

د نغدو پیسو له کارولو وروسته باید خپل لاسونه د شل ثانیو لپاره په صابون یا بله مېکروب وژونکې مایع ووینځئ.

د چین حکومت پرېکړه وکړه چې ټول بانکي نوټونه باید په منظم ډول ۱۵ دقیقې اوزون او یو ساعت الټراوایلیټ وړانګو څخه تیر شي. یادې وړانګې د دې توان لري چې پیسې له ګڼو ویروسونو او مېکروبونه څخه پاکې کړي.

 چین حکومت همدا راز نغدي پیسې له ۷ ورځو تر ۱۴ ورځو پورې د ۳۰ درجو نه په زیاته تودوخه کې ساتي او له هغې وروسته یې بیا بازار ته عرضه کوي چې خلک ترې کار واخلي.‌

د مالیې وزارت د کارمندانو مممنوع الخروج لست

کرونا و یروس د هرات په شمول د هۍواد یو شمېر نور ولایاتو ته هم رسيدلۍ او ۱۰۰ نه یی ډۍر خلک نیولي دي .که څه هم دا ویروس د انسانانو ته د زیان سره سره د ژوند په نورو اړخونو هم اغېز کړۍ او په ټوله کې بیا د افغانستان یی ډۍر اسر کړۍ او د هېواد عواید یی کم کړي دي.

که نړيوال اقتصادي انځور کې خپل هېواد ته پام وکړو نو دا چې د افغانستان اقتصاد د نړۍ یا سیمې په اقتصاد کې د پام وړ ونډه نه لري، نو له دغه بحثونو څخه باندې پاتې و. بل لامل یې دا دی چې زمونږ د اقتصادي ودې د ځوړ عمده لاملونه داخلي دي.

د افغانستان د ماليې وزارت وایي د روان مالي کال په لومړیو درېیو میاشتو کې د تېر مالي کال په پرتله عواید له دوو میلیارد افغانیو ډېر کم شوي دي. د غه وزارت د شمېرو له مخې د روان مالي کال په لومړیو درېیو میاشتو کې د تیرمالي کال د لومړیو درېیو میاشتو په پرتله شپږ سلنه عواید کم شوي دي.

د ماليې وزارت ویاند شمروز خان مسجدي وایي ډېر عواید د ګمرکونو کم شوي او وروسته د مالیې په برخه کې.

 هغه وایي د کرونا ویروس له امله بندرونه تړل شوي او  د سیاسي لانجې له امله په عوایدو کې کموالی راغلی دی.

 د مالیې وزارت ویاند وایي که دا ستونزې دوام وکړي نو ستونزمنه به وي چې دا وزارت د د بودیجې په برخه کې  ټاکلې موخې ته ورسیږي.

 په وروستیو پنځو کلونو کې دا لومړی ځل دی چې د هیواد ملي عواید راکمیږي.

  په کابل کې یو څیړنیز بنسټ وایي سږکال به یو میلیارد ډالر  د امریکا په مرستو کې او شل میلیارده افغانۍ د کرونا ویروس له امله د تېرکال په پرتله  په عوایدو کې کموالی راشي.

حکومت دکندهار پنجوايي سیمه کې بې ځايه شويو کورنیو لپاره کورونه جوړوي

کرونا و یروس د هرات په شمول د هۍواد یو شمېر نور ولایاتو ته هم رسيدلۍ او ۱۰۰ نه یی ډۍر خلک نیولي دي .که څه هم دا ویروس د انسانانو ته د زیان سره سره د ژوند په نورو اړخونو هم اغېز کړۍ او په ټوله کې بیا د افغانستان یی ډۍر اسر کړۍ

که نړيوال اقتصادي انځور کې خپل هېواد ته پام وکړو نو دا چې د افغانستان اقتصاد د نړۍ یا سیمې په اقتصاد کې د پام وړ ونډه نه لري، نو له دغه بحثونو څخه باندې پاتې و. بل لامل یې دا دی چې زمونږ د اقتصادي ودې د ځوړ عمده لاملونه داخلي دي.

د ۲۰۱۴ کال څخه را په دېخوا پس له هغې له ستونزو سره مخ شوو کله چې مالي مرستې را کمې شوې، ګڼ شمېر نړېوال ځواکونه له هېواده ووتل، امنیتي وضیعت لازیات خراب شو. د دې ټولو ستونزو ترڅنګ د ولسمشرۍ ټاکنو د نتايجو پر سر شخړه او په پایله کې د ملي وحدت حکومت رامنځته شو چې د هېواد اقتصادي وضعیت باندې یې لازیات منفي اغېز وارد کړ.

همدا لامل دی چې د هېواد اقتصاد کوم چې باید زمونږه اړتیا سره سم ۵ یا له دې نه هم په زیاته سلنه وده کړې وی، پس له ډېرو هلو ځلو تېر کال ایله ۲.۹ سلنې ته ورسېده. له همدې ټیټې اقتصادي ودې له کبه په هېواد کې د بېوزلۍ له کرښې لاندې ژوند کوونکو سلنه له ۵۴٪ نه لوړه شو او د بېکارۍ کچه ۴۰ سلنې ته لوړه شوه..

په دې وروستیو کې په ځانګړې توګه د طالبانو او امریکايي لوري ترمنځ د سولې له تړون څخه وروسته دا هیله پېدا شوې وه چې د خصوصي سکتور ذهنیت به مثبت او ډاډ به بېرته ترلاسه شي او په هېواد کې به پانګه اچونه لوړه شي چې په پایله کې به اقتصادي ودې کې د پام وړ لوړوالی راشي. خو له بده مرغه، د کورونا وېروس خپرېدلو دغه فرصت ته زیان ورساوه.

کورونا وېروس: ایټالیا کې ۶ بندیان وژلي دي

دایټالیا ترلاسه شوي رپوټونه وایي چې د دې هېواد په لږ تر لږه ۲۷ زندانونو کې زندانیانو د هغو تدابیرو پر ضد احتجاجونه پیل کړي چې د کورونا وېروس مخنیوي لپاره نیول شوي.

رپوټونه وایي چې د تاوتریخوالي په بېلابېلو پېښو کې لږ تر لږه ۶ زندانیان وژل شوي.

تاوتریخوالی په شمالي موډېنا ښار کې پیل شو، چېرې چې په سنټ انا زندان کې ۳ زندانیا ووژل شول. درې نور کسان له همدې زندانه بل ځای ته له لېږدول کېدو وروسته وژل شوي دي.

د مېلان ښار په زندان کې هم بندیانو وروسته له هغه ودانۍ ته اور ورته کړ چې د کورنیو او دوستانو پر ورتګ او لیدنو کتنو یې بندیز اعلان شو.

د ایټالیا لومړي وزیر ګیوسپې کونتې ویلي، د کورونا وېروس روان وضعیت یې د هېواد تر ټولو تاریکه شېبه ده.

له چین وروسته کورونا وېروس تر ټولو ډېر کسان په ایټالیا کې وژلي، چې رسمي شمېر یې اوس ۳۶۶ کسانو ته رسېدلی. د ایټالیا حکومت اعلان کړی چې د کورونا وېروس اقتصادي اغېز مخنیوي لپاره به په خلاص مټ پیسې مصرف کړي.

په ایټالیا کې د کورونا وېروس د مخنیوي لپاره اعلان شوي تدابیر له دویمې نړیوالې جګړې راهیسې تر ټولو سخت هغه بلل شوي دي.

د دې هېواد په شمالي سیمو کې کابو ۱۶ میلیونه کسان د قرنطین حالت کې دي او د سفر لپاره اجازې ته اړتیا لري.

که یو لورو ته د نړۍ په لر او بر کې کورونا ویروس په چټکۍ خوریږي، خو بل لورته چینايي چارواکي وايي چې په دغه هېواد کې د کورونا ویروس مثبتې پېښې په کمېدو دی.

د دوی د وینا له مخې  یوازې ۴۰ نوې پېښې ثبت شوي دي، او دا له کله چې د چین په ووهان کې د دا ناروغۍ رامنځته شوه لومړی ځل دی چې په یوه ورځ کې دومره لږ شمېر مثبتې پېښې ثبتیږي.

د چین د دولتي خبري اژانس شینهوا د رپوټ له مخې په ووهان ښار کې چې دا ناروغۍ په لومړي ځل وموندل شوه، له هغو ۱۶ موقتو روغتونو ۱۱ یې تړل شوي چې په ښوونځیو او ورزشي لوبغالو کې جوړ شوي دي. ‌

په چین کې هم پرون دوشنبه یوازې ۶۹ مثتبې پېښې ثبت شوي دي او دا په تېرو دوه اوونیو کې د مثبتو پېښو تر ټولو ټیټ شمیر دی.