د عبدالله او غني انتخاباتي ټيمونو ترمنځ مذاکرات پیل شوي

د عبدالله په مشرۍ د ثبات او همپالنې انتخاباتي ډلې د محمداشرف غني په رهبرۍ د دولت جوړوونکي له انتخاباتي ډلې سره د مذاکراتو د پیلېدو خبر وکړی دی.

د عبدالله عبدالله د انتخاباتي ډلې لومړي مرستیال عنایت‌الله بابر فرهمند ویلي، چې دواړو خواو دا مذاکرات د افغانستان د سولې لپاره د امریکا د ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد په منځګړیتوب پیل کړي دي.

هغه په خپل ټویټر کې لیکلي: “د لوړې د مراسمو ځنډول او د والیانو د ګومارلو لړۍ ودرول ومنل شو. سوله د ثبات او همپالنې د انتخاباتي برنامې یو لومړیتوب وو / دی، خو د ملت د پاکو رایو څخه د دفاع لپاره د کرښې تر پایه ولاړ او ژمن یو“.

دواړو انتخاباتي ډلو د دغو مذاکراتو د جزئياتو په اړه تر اوسه له رسنیو سره معلومات نه دي شریک کړي.

ښاغلي خلیلزاد تېره ورځ وویل، چې د انتخاباتو د بهیر له پای ته رسېدو سره جمهور رئيس غني د دغو انتخاباتو ګټونکی اعلان شوی او نور مشران باید ډاډ ترلاسه کړي، چې نوی حکومت ټول‌شموله او د ټولو افغانانو د ارمانانو انعکاسوونکی دی.

د افغانستان جمهوري ریاست او دولت جوړوونکی انتخاباتي ټیم د دغو مذاکراتو د څرنګوالي په اړه تر اوسه ځواب ویلو ته حاضر شوي نه دي.

دولسمشر غني به مشرۍ د اقتصاد شورا غونډه جوړه شوه

رویټرز خبري آژانس د امریکايي سرچینو له قوله لیکلي، واشنګټن له ولسمشر محمد اشرف غني غوښتي، چې خپل د لوړې مراسم وځنډوي؛ خو باوري سرچینو وویل چې غني د امریکا غوښتنه رد او ټینګار يې کړی چې مراسم به پر خپل ټاکلي وخت چې د ۵ شنبې ورځ ده، ترسره کوي او هغه ټول خلک به پکې ګډون وکړي چې دغه مراسمو ته غوښتل شوې دي د یادونې وړ ده چې یادې غونډې ته د پختون ژغورنې غورځنک يو غړئ محسن داوړ هم غوښتئ.

د سرچینې په وینا، ولسمشر غني په تونده امریکا ته ویلي، له طالبانو سره د مذاکراتو د پرمخ وړو لپاره یو واحد جهت او قوي حکومت ته اړتیا ده او امریکا دې دې معقولیت ته غاړه کېږدي چې د خلکو په رایو رامنځته شوی حکومت په تدبیر او واحد دریځ د سولې مذاکرات پرمخ وړلی شي.

سرچینه زیاتوي، له لومړي سره د امریکا فشار د همدې لپاره و چې یو مصلحتي حکومت رامنځته شي، خو د ولسمشر غني ټینګار پر ټاکنو ځکه و، چې د سولې د مذاکراتو د بریالي کولو او په نظام کې د طالبانو د راګډولو لپاره یو واحد او غښتلي حکومت ته اړتیا ده او د پخوانیو تجربو پر اساس څو جهتي حکومت حد اقل یو واحد مذاکراتي پلاوی هم نشي رامنځته کولی.

یوې بلې سرچینې رسنیو ته څرګنده کړه، چې امریکا د ټاکنو لانجو برخه کې د اشرف غني د مخالفو سیاسي جهتونو غوښتنو ته غاړه ایښې ده، ځکه خو د لوړې مراسمو ځنډولو خبره کوي.

پر دې سربېره، کرزي او یو شمېر نورو سیاسي جهتونه چې ښاغلي غني سره وران دي او ټاکنو کې د هغه ناکامي غواړي، له امریکا يې غوښتي وو، چې د ټاکنو پایلې باطلې اعلان کړي.

د ولسمشر غني د لوړې مراسمو لپاره ټول ترتیبات نیول شوي دي او ګڼ شمېر خلکو ته بلنه هم ورکړل شوې.

بلخواد عبدالله عبدالله لخوا هم لوړې مراسمو لپاره ټول ترتیبات نیول شوي دي او ګڼ شمېر خلکو ته بلنه هم ورکړل شوې. او کمېسون ورته خم تشکيل شوئ.

دمایک پمپیودنوي سفرونوپیل

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو ویلي، د افغانستان د جمهوري ریاست ټاکنو پایلې له نږدې څاري.

هغه سعودي عربستان ته په سفر دئ.

نوموړي عربستان کې خبریالانو سره د خبرو پر مهال څرګنده کړې، چې زه د افغانستان په اړه زیات څه ویل نه غواړم، خو د ټاکنو پایلې له نږدې څارو.

د هغه په وینا، مونږ غواړو ډاډمن شو، چې افغانستان کې هر څه سم روان دي او مخکې له دې چې ناوخته شي، په اړه یوه مختصره اعلامیه خپره کړو.

پامپیو لومړنی رسمي امریکايي چارواکی دی چې د افغانستان د ټاکنو پایلو په اړه نظر ورکوي.

د ټاکنو خپلواک کمېسون اشرف غني د ولسمشرئ ټاکنو ګټونکئ اعلان کړئ

خو د عبدالله عبدالله په شمول یو شمېر نوماندانو د ټاکنو د پایلو د نه منلو اعلان کړئ او د همه شموله حکومت جوړولو غوښتنه کړې ده.

په ورته وخت کې بیا د ټاکنو کمېسون اشرف غني ته د بریالي نوماند باورليک وزرکړئ.

پخواني ولسمشرحامد کرزي د ټاکنو د باطلېدو غوښتنه کړې

پخواني ولسمشر حامد کرزي د افغانستان د سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد څخه غوښتي، چې له ټولو لارو چارو کار واخلي او د افغانستان د جمهوري ریاست ټاکنې باطلې کړي.

سرچینو ویلي، حامد کرزي له خلیلزاد دغه غوښتنه تېره شپه ناوخته په خپل استوګنځي کې کړې ده.

د غو سرچینې په خبره، حامد کرزی د ۱۳۹۸ کال ټاکنو کې د محمد اشرف غني په غوڅې بریا شدیدآ خپه او ناراضه دی، ځکه یې تېره شپه زلمي خلیلزاد ته مخامخ ویلي، چې له نړیوالو سره لاس یو او ټاکنې باطلې اعلان کړئ.

دوي ټينګار کړی، چې زلمي خلیلزاد حامد کرزي ته خطاب کې ویلي، چې ټاکنې د افغانستان کورنۍ مسله ده او مونږ پکې د مداخلې حق نه لرو.

بلې سرچینې رسنیو ته څرګنده کړې، چې د پخواني اجراییه رییس عبدالله عبدالله لخوا د موازي حکومت اعلان طرحه هم د حامد کرزي وه.

د یادونې وړده، چې تېره ورځ حامد کرزي د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي و، دا ټاکنې تحمیل شوې دي او افغانستان ته یې زیان واړوه.

اروپایي ټولنې جمهور رئیس غني ته مبارکي ورکړه

ویل کيږي چې اروپایي ټولنه دیته سترګې په لار ده چې د جمهور رئیس محمد اشرف غني تر مشرۍ لاندې د افغانستان د نوي حکومت سره په ګډه کار وکړي.

یوه اعلامیې کې د افغانستان د انتخاباتو د کمیسونونو کار ستایل شوی. په اعلامیه کې ویل شوي ” اروپایي ټولنه د انتخاباتو د نظم ادارې ستایي چې د ننګونو باوجود یې خپل کار وکړ.”

دغه اروپایي چارواکي همدرانګه ویلي چې اروپایي اتحادیې تل په افغانستان کې د اساسي او اداري کاري چوکاټونو ملاتړ کړی دی.

جوسیپ بوریل همدرانګه د جمهور رئیس محمد اشرف غني دا ژمنه هم وستایله چې وایي داسې یو حکومت به جوړوي چې ټولو ته پکې برخه ورکړل شي او د ټولو خواو استازي پکې شامل وي.

دغه اروپایي چارواکي ټینګار کړی چې تر دې وروسته مهم اقدام باید د ټول شموله سولې پروسې د ملاتړ لپاره د یووالي یقیني کول وي.

په اعلامیې کې ویل شوي چې د سولې دا فرصت باید د لاسه ورنکړل شي او پکې زیاته شوې چې “اروپایي ټولنه د سولې د پروسې ملاتړ ته چمتو ده.”

د بهرنیو اړیکو او سیاسي پالیسۍ په چارو کې د د اروپایي ټولنې جګپوړي استازي، جوسیپ بوریل همدارنګه ویلي اروپایي ټولنه په افغانستان کې په اوږ مهال کې د سیاسي او اقتصادي اصلاحاتو ملاتړ کوي چې د قانون حاکمیت لا قوي شي چې دا د ټول افغان ولس اساسي حق دی.

په کابل کې د ملګرو ملتونو سیاسي دفتر یا یوناما د جمهوري ریاست د انتخاباتو د وروستۍ نتیجې د اعلان په هکله په اعلامیه کې چې د احتیاط نه پکې کار اخیستل شوی ویلي چې ” د نوي حکومت هرکلی کوي او چمتو دي چې ګډ کار ورسره وکړي.”

د یوناما په اعلامیې کې ویل شوي ” د کاندیدانو او د هغوي د پلویانو د اندیښنو نه خبر یو.” په اعلامیې کې همدرارنګه ویل شوي چې ملګري ملتونه به د ټولو سیاسي ګوندونو په شمول د افغانستان د ادارو ملاتړ ته دوام ورکړي او دکاندیدانو د غوښتنو ته د ځواب ویلو لپاره د انتخاباتو د تنظیم ادارو ته بې پرې او تخصصي سلا مشورې ورکوي.

محمد اشرف غني څوک دۍ

اشرف غني چې ۷۰ او د افغانستان برحاله ولسمشر دی، په ۱۳۲۸ هجري لمریز کال کې د افغانستان د لوګر په ولایت کې زېږېدلی دی.

نوموړی په ۱۹۷۷ کې له افغانستان څخه ووت او شاوخوا دوې لسیزې وروسته بېرته هېواد ته ستون شو. محمد اشرف غني د متحدو ایالتونو د کولمبیا د پوهنتون څخه په انسان پېژندنې کې دوکتورا لري.

ښاغلي غني په نړیوال بانک کې د ۱۱ کلونو کار وروسته، په ۲۰۰۲ کال کې افغانستان ته ستون شو، د ملګرو ملتونو سره یې کار پیل کړ او ورپسې د مرستو د همغږۍ د ادارې مشر شو.

اشرف غني چې هغه مهال یې د احمدزي تخلص هم کاروه، د ولسمشر حامد کرزي لخوا په ۱۳۸۴ کې د ماليي وزیر په توګه وټاکل شو. دی د افغانستان د ماليې یو بریالی وزیر بلل کېږي. د ده په وزارت کې افغانستان د نویو بانک نوټونو خاوند شو.

ښاغلي غني د ۲۰۰۹ کال ولسمشرۍ په ټاکنو کې یوازې څلور سلنه رایې وګټلې، تر ټاکنو وروسته د کابل پوهنتون د مشر په توګه وټاکل شو. ښاغلی غني بیا وروسته د نړیوالو ځواکونو څخه افغان ځواکونو ته د واک د انتقال د بهیر مشري وکړه.

د ۲۰۱۴ کال د ناندریزو ټاکنو په پاې کې، ښاغلي غني،‌ د امریکا د هغه مهال د باندنیو چارو وزیر په منځګړیتوب، له ډاکټر عبدالله عبدالله سره د ملي یووالي د حکومت د جوړولو تړون لاسلیک کړ.

محمد اشرف غني په درېیم ځل هم د افغانستان د جمهوري ریاست انتخاباتو ته کاندید شو. د هغه لمړی مرستیال امرالله صالح او دویم یې سرور دانش دي.

د ۲۰۱۹ کال د سپتمبر په ۲۸ نېټه د افغانستان د جمهوري ریاست انتخابات وشول چې شاوخوا پنځه میاشتې وروسته د ۲۰۲۰ کال د فبرورۍ په ۱۸ نېټه یې نتایج اعلان شول.

حوا علم نورستانۍ وویل چې محمد اشرف غني (١٨٢٣٩۴٨) رایو له جملې څخه یې (۹۲۳۵۹۲) رایې ګټلې چې د ټولو رایو ۵۰.۶۴ فیصده کیږي، په دې حساب هغه د افغانستان د جمهوري ریاست د ټاکنو ګټونکی دی.

عبدالله عبدالله: دطالبانو پاتې زندانیان هم باید ژر ازاد کړو

عبدالله په کابل کې د خپلو پلویانو په منځ کې اعلان وکړ چې “د ثبات او همګرايۍ ډله د شفافو او بایومتریک شویو رایو په اساس په انتخاباتو کې بریالۍ ده او موږ خپله بریا اعلانوو. موږ همه شمول حکومت جوړوو.”

ښاغلي عبدالله زیاته کړه:” د مشکوکو، غیر بایومتریک شویو او له ټاکلي وخت وروسته د اچولو شویو ۳۰۰زره رایو په اړه د قانون خلاف پرېکړه شوې ده. د ټاکنو نتیجه دټاکنو غلا ده، پر ولسواکۍ باندې کودتا او د خلکو د ازادې سره خیانت دی. موږ دا نتیجه غیر قانوني ګڼو.”

نوموړي د نوي حکومت د تشکیل په اړه خپله خبره دوه وارې تکرار کړه، خو دا یې ونه ویل چې کله او چېرته یې اعلانوي.

د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمېسیون د سه شنبې په ورځ (فبروري۱۸) د جمهوري ریاست انتخاباتو پایلې اعلان کړې چې ولسمشر غني پکې بریالی اعلان شو. ښاغلي غني خپله بریا د ولسواکۍ بریا وبلله او د همه شمول حکومت د جوړولو ژمنه یې وکړه.

د کمېسیون مشر هوا علم نورستانۍ د پایلو د اعلان پر مهال وویل چې محمد اشرف غني د (١٨٢٣٩۴٨) رایو له جملې څخه یې (۹۲۳۵۹۲) رایې ګټلي چې د ټولو رایو ۵۰.۶۴ فیصده کیږي. ښاغلي عبدالله په دغو ټاکنو کې (۷۲۰۸۴۱) رایې ګټلې چې ٣٩.٥٢ فیصده کیږي. ګلبدین حکمتیار ۷۰۲۴۱ رایې ګټلې دي او نور کاندیدن په ترتیب سره یو په بل پسې دي.

اتمر:موازي حکومتونه رامېنځته کېدل د منلووړ نه دي

 جنبش او وحدت اسلامي ګوندونو د موازي حکومت جوړولو خبرداری ورکړ

د ټاکنو دوه سیال ټیمونه چې اوس بري او ماتې ته ساعتونه شمېري، وروستیو پایله له اعلان وړاندې د ثبات او همپالنې ټیم خبرداري ورکوي، خو دولت جوړوونکی ټیم بیا غلی دی.

داسې ښکاري چې ټاکنو د وروستیو پایلو اعلان بیا له جنجال سره مخ دی.

د ثبات او همپالنې ملاتړو درې سیاسي ډلو چې کریم خلیلي، صلاح الدین رباني او جنرال دوستم یې مشري کوي په جلا پیغامونو کې خبرداری ورکړی که د ټاکنو کمېسیون ددوی د غوښتونو سره سمې پایلې اعلان نه کړي، نو د عبدالله عبدالله په مشرۍ به یو بل حکومت اعلان کړي.

د حکومت اجرایه مشر دې خبرداري ته قوت ورکړ چې د رڼو ټاکنو پرته د پایلو اعلان نه مني.

عبدالله عبدالله داسې وویل(( ثبات او همپالنې ټیم خپل تصمیم نیولی دی او پرېکړه مو روښانه او واضیح ده. موږ ته د ټاکنو رڼې پاېلې د منلو دي زموږ دریځ واضیح دی که د ټاکنو پاېلې رڼې او مشروع نه وي په هیڅ صورت موږ ته د منلو نه دي.))

دا خبرداری د ۲۰۱۴ کال جنجالي پړاو ته ورته دی چې د پایلو د نه منلو پرسر عبدالله عبدالله ګواښ وکړ چې خپل حکومت اعلانوي، خو وروسته د نړیوال فشار په پایله کې د ملي یوالي حکومت رامنځ ته شو هغه نا متجانس جوړښت چې ولسمشر غني په کې خپله پنځه کلنه دوره په جنجالونو تېره کړه.

د ملي امنیت شورا مخکینی سلاکار حنیف اتمر بیا په اوسني وضعیت کې د موازي حکومت اعلانول د زغم وړ نه بولي او د پایلو منلو باندې ټینګار لري.

محمد حنیف اتمر داسې وویل(( اوس چې دوی انتخابات کړي دي چې هر څومره رایه کارېدلې باید چې په صداقت یې نتیجې ته  ورسوي او پاېلې ومني، قانون رعایت کړي او درغلي په کې ونه کړي. دویمه مسله دا چې که ځینې وايي دا نظام نه منو او موازي حکومت جوړوو دا د منلو وړ نه ده. موږ یوه لاره لرو چې په اتفاق سره به ژوند کوو او دا نظام به ساتو. افغانستان کې د کورنیو جګړو پیلوول او د دوه حکومتونو جوړول نه د افغانستان ملت ته د زغم او منلو ده او نړیوالو ته. نو بناً زموږ سیاسیون دې دداسې څرګندونو نه ډډه وکړي.)) 

د خبرداریو او ګواښونو پخوانۍ تجربه داده چې عبدالله عبدالله په حکومت کې لویه برخه واخیسته، د ملي یوالي حکومت له دوه مشرانو جوړ شو او ټاکنو کټونکی او بایلونکی نه درلود.

له حکومت جلا سیاسي ډلې بیا د سولې وروسته حکومت ته انتظار کاږي چې ټولې خواوې په کې شاملې وي.

افغانان د ملي یوالي په نوم حکومت څخه ښه خاطره نه لري او بیا ښایي داسې یو حکومت ته زړه ښه نه کړي چې یوازې جنجالونه او خپلنمنځۍ ناندرۍ په کې روانې وي او د دوی ژوند په کې مخ پرځوړ روان وي.