د عبدالله او غني انتخاباتي ټيمونو ترمنځ مذاکرات پیل شوي

د عبدالله په مشرۍ د ثبات او همپالنې انتخاباتي ډلې د محمداشرف غني په رهبرۍ د دولت جوړوونکي له انتخاباتي ډلې سره د مذاکراتو د پیلېدو خبر وکړی دی.

د عبدالله عبدالله د انتخاباتي ډلې لومړي مرستیال عنایت‌الله بابر فرهمند ویلي، چې دواړو خواو دا مذاکرات د افغانستان د سولې لپاره د امریکا د ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد په منځګړیتوب پیل کړي دي.

هغه په خپل ټویټر کې لیکلي: “د لوړې د مراسمو ځنډول او د والیانو د ګومارلو لړۍ ودرول ومنل شو. سوله د ثبات او همپالنې د انتخاباتي برنامې یو لومړیتوب وو / دی، خو د ملت د پاکو رایو څخه د دفاع لپاره د کرښې تر پایه ولاړ او ژمن یو“.

دواړو انتخاباتي ډلو د دغو مذاکراتو د جزئياتو په اړه تر اوسه له رسنیو سره معلومات نه دي شریک کړي.

ښاغلي خلیلزاد تېره ورځ وویل، چې د انتخاباتو د بهیر له پای ته رسېدو سره جمهور رئيس غني د دغو انتخاباتو ګټونکی اعلان شوی او نور مشران باید ډاډ ترلاسه کړي، چې نوی حکومت ټول‌شموله او د ټولو افغانانو د ارمانانو انعکاسوونکی دی.

د افغانستان جمهوري ریاست او دولت جوړوونکی انتخاباتي ټیم د دغو مذاکراتو د څرنګوالي په اړه تر اوسه ځواب ویلو ته حاضر شوي نه دي.

بامیانو کې د سکي ښځينه لوبغاړې ډېرې شوې

د نورو ولایاتو په پرتله په بامیانو کې د نجونو پر وړاندې دودیز خنډونه نور هم راکم شوي دي.

 دغه نجونې هیله منې دي چې د سولې د بریالیتوب په صورت کې د هېواد له نورو برخو هم نجونې وکولای شي چې په بامیانو کې له دوی سره یو ځای شي.

دوی په پوره لېوالتیا د غره سر ته خیږې څو هلته سکي لوبې وکړي.

بامیاني نجونې د دې لوبو په موخه خطر هم پر ځان مني.

مریم محمدي لدې پرته چې له دودیزو ستونزو سره مخ شي، سکي لوبې ته یې مخه کړې ده. وايي بامیانو کې د ښځینه سکي بازانو لپاره ښه زمینه برابره ده.

د هغو سکي بازو نجونو شمېر زیات شوی چې په بامیانو کې د جشنوارې یوه برخه جوړوي.

د سکي بله لوبغاړې صنم ده چې له کابله بامیانو ته راغلې ده.

صنم که څه هم سکي سره ډېره بلده نه ده ، خو هڅه کوي چې دغه لوبه زده کوي . د صنم تر څنګ نورې نجونې او یو شمېر کورني او بهرني سیلانیان هم دلته له سکي بازانو سره یو ځای شوي دي.

 له یوې لسیزې لږه موده کیږي چې بامیان د سکي او نورو ژمنیو لوبو کوربتوب کوي.

 دغې چارې ته د عایداتي اړخه هم کتل کیږي او مسوولین پدې باور دي چې دا چاره کولی شي سیلانیان بامیان ته لا وهڅوي.

د ولسمشرغني په مشرۍارګ کې دکابينې غونډه تر سره شوه

پاکستان ويلي په افغانستان کې په صدارتي انتخاباتو کې د اشرف غني د ګټې په اعلان خبر دی او په مناسب وخت کې به دې ته ځواب وايي.

د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمېسون په صدارتي انتخاباتو کې د اشرف غني د ګټې اعلان کړی ؤ. خو د غني رقيب عبدالله عبدالله ويلي د انتخاباتو نتيجې نه مني او هغه به ځان ته حکومت جوړوي.

د پاکستان د بهرنيو چارو د دفتر د وياندې عايشه فاورقي نه د ، پنجشنبې په ورځ په اوونيزه خبري غونډه کې پوښتنه شوې چې د اشرف غني په بريا پاکستان رسمي غبرګون نه دی څرګند کړی، پاکستان د افغانستان د انتخاباتو پرمختګ او د اشرف غني برياته په څه نظر ګوري؟.

فاروقي په ځواب کې ويلي،”مونږ (پاکستان) د افغانستان د ټاکنو د خپلواکه کمېشن په اعلان خبر دی، مونږ د پرمختګونو څارنه کوو او په مناسب وخت به ورته خپل غبرګون وايو”.

د اغلې نه دا پوښتنه هم شوې چې د طالبانو پخوانی وياند احسان الله احسان په وروستيو کې د پاکستان نه تښتېدلی، ايا د افغان د سولې د عمل سره د دې څه تړاؤ شته؟.

هغې په ځواب کې ويلي، “مونږ د افغانستان د سولې عمل ته ګورو چې دا مخ په وړاندې بېن الافغاني خبرو پله لاړ شي”.

د احسان الله احسان په اړه هغې ويلي، “دا خبره د افغان سولې د عمل سره تړل قياسي زاويه ده او د نظر شريکولو وړ نه ده”.

د امریکې او طالبانو ترمنځ د سولې د تړون کېدو په اړه پوښتنې ته په ځواب کې فاروقي ويلي، “پاکستان څو ځله په دغه اړه خپل نظر وړاندې کړی او پاکستان د بل هر چا نه زيات په افغانستان کې سولې ته لېواله دی، او مونږ هيله لرو چې د سولې تړون وشي، بېن الافغاني خبرو ته لاره هواره شي او په افغانستان کې سوله راشي”.

پخواني ولسمشرحامد کرزي د ټاکنو د باطلېدو غوښتنه کړې

پخواني ولسمشر حامد کرزي د افغانستان د سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد څخه غوښتي، چې له ټولو لارو چارو کار واخلي او د افغانستان د جمهوري ریاست ټاکنې باطلې کړي.

سرچینو ویلي، حامد کرزي له خلیلزاد دغه غوښتنه تېره شپه ناوخته په خپل استوګنځي کې کړې ده.

د غو سرچینې په خبره، حامد کرزی د ۱۳۹۸ کال ټاکنو کې د محمد اشرف غني په غوڅې بریا شدیدآ خپه او ناراضه دی، ځکه یې تېره شپه زلمي خلیلزاد ته مخامخ ویلي، چې له نړیوالو سره لاس یو او ټاکنې باطلې اعلان کړئ.

دوي ټينګار کړی، چې زلمي خلیلزاد حامد کرزي ته خطاب کې ویلي، چې ټاکنې د افغانستان کورنۍ مسله ده او مونږ پکې د مداخلې حق نه لرو.

بلې سرچینې رسنیو ته څرګنده کړې، چې د پخواني اجراییه رییس عبدالله عبدالله لخوا د موازي حکومت اعلان طرحه هم د حامد کرزي وه.

د یادونې وړده، چې تېره ورځ حامد کرزي د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي و، دا ټاکنې تحمیل شوې دي او افغانستان ته یې زیان واړوه.

د افغانستان، اذربايجان او ترکمنستان ترمنځ ناسته؛ د لاجوردو پر دهلېز غونډه وشوه

” یوناما”په یوه اعلامیه کې پرته له دې، چې منتخب جمهور رئیس محمد اشرف غني ته په ټاکنو کې د بریا له امله مبارکي ورکړي ویلي، چې دا اداره د ټاکنیزو کمیسیونونو د ټاکنو مهم او منظم بهیر، چې د وروستیو پایلو د اعلانولو سبب شو تائیدوي او په ورته وخت کې په ملي کچه د راتلوونکي لپاره پر یووالي ټینګار کوي او د اعلان پر اندازه یې مهم ګڼي”.

” یاد پلاوي د ټاکنو بهیر د ټاکنیزو کمیسیونونو سربیره د نوماندانو او د رسنیو په ګډون د ټولنې د ټولو قشرونو ګډ مسولیت ګڼلی دی.

د ملګروملتونو مرستندویه پلاوي په دغه اعلامیه کې د ټاکنو د بهیر د وروستیو پایلو د اعلان وروسته د ټاکنو کړنلارو ته په کتنې کوم کواښ، چې راولاړ شوی مهم ګڼلی او په دې برخه کې یې د افغانستان ثبات، یووالي او د دغه هیواد قوانینونو باندې ټینګار کړی دی.

” یوناما” ویلي، چې د ملګروملتونو د امنیت شورا د واک له مخې د افغانستان د ټاکنیزو کمیسینونونو څخه یې ملاتړ کړی او ورڅخه به خپل ملاتړ ته دوام ورکړي.

” یومانا” وايي، دغې ادارې د ټاکنو په بهیر کې د افغانستان د ټاکنو قانون ته په درناوي خپله بشپړه بیطرفي ساتلې او د درغلې مخنیوي پر وړاندې یې خپلې ټولې هڅې کړي دي.

دا اعلامیه وايي ” دټاکنو د وروستیو پایلو د اعلان څخه پس د نوماندانو او د هغوی د ملاتړو له خوا څرګندو شوو اندیښنو ته په پاملرنې ملګري ملتونه به د سیاسي ګوندونو په ګډون د افغانانو او افغانستان ادارو څخه ملاتړ لپاره خپل کار ته دوام ورکړي او دا اداره به د کمیسیونونو د هڅونې لپاره خپلې بیطرفه مشورې دغو کمیسیونونوته ور کړي ترڅو د نوماندانو د فهم وړلیوالتا ته په کتنې، چې د کمیسیونونو څخه د رایو د تفتیش او بیا شمیرنې په برخه یې لري وضاحت ورکړي “.

د سه شنبې په ورځ ( سلواغه ۲۹مه) د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمیسیون جمهور رئیس محمد اشرف غني د روان ۱۳۹۸ لمریز کال د تلې د شپږمې ورځې د ټاکنو د ګټوونکي نوماند په توګه اعلان کړ.

.

خو د افغانستان د جمهوري ریاست یو شمیر نوماندانو د ټاکنو د وروستیو پایلو د منلو څخه انکار کړی او وروستۍ پایلې یې جعلې ګڼلي دي.

عبدالله عبدالله په مشرۍ د ثبات او همپالنې ټاکنیز ټیم، چې د ټاکنو په سیالۍ کې دوهم مقام ګټلی د کمیسیون د اعلان مخالفت کړی او د یو موازي ټولشموله حکومت د جوړیدو اعلان کړی دی.

د افغانستان د جمهوري ریاست پخواني لومړي مرستیال جنرال عبدالرشید دوستم، چې په تیرو ټاکنو کې يې د ښاغلي عبدالله په مشرۍ د ثبات او همپالنې له ټیم ملاتړ کوه، د ښاغلي عبدالله د موازي حکومت د جوړیدو څخه ملاتړ څرګند کړی دی.

د جمهوري ریاست دوو نورو نوماندانو ګلبدین حکمتیار او رحمت الله نبیل هم د ټاکنو وروستیو پایلو له منلو انکار کړی، خو د ښاغلي عبدالله د موازي حکومت د جوړیدو له پریکړې یې ملاتړ نه دی کړی.

بشري حقونو کمېسیون لوګر کې د ماشومانو جنسي ځورونې پېښې شته

بشري حقونوکمېسیون په لوګر کې د ماشومانو د جنسي ځورونې په اړه له تحقیقاتو وروسته د یو راپور په نشرولو سره ویلي، چې د ښوونځیو یو شمېر مسولین او استادان او له ښوونځي څخه بهر ځینې کسان د ماشومانو په جنسي ځورونه کې ښکیل وو.

دغه کمېسیون د دغو تحقیقاتو نتیجه، چې په کې ۱۸ تنه شکمن کسان شامل دي د افغانستان لویې څارنوالۍ ته سپارلې او په دې برخه کې یې د هراړخیزو څیړنو غوښتنه کړې ده.

د کمېسیون د معلوماتو په اساس، په دغو ۱۸ تنو کې د ښوونځیو استادان، مسولین او له ښونځي څخه بهر یو شمیر کسان شامل دي.

یاد کمېسیون ویلي، هغه ماشومانو چې له جنسي ځورونې سره مخامخ شوي، له ښوونځیو څخه وتلي او د بېرته ورتګ هیڅ لیوالتیا نه‌لري.

دغه کمېسیون د لوګر په ښوونځیو کې د ماشومانو د جنسي ځورونې په تړاو د دغه ولایت د مدني فعالانو راپور هم تائید کړی دی او ویلي دي، چې په دې تړاو ټول اسناد یې په دقت څیړلي دي.

یاد کمېسیون اندېښنه ښودلې، چې اوس هم د لوګر په ورزشي کلپونو کې، د کار په ځایونو کې په ځانګړي ډول هغه ماشومان چې د خښتو په بټیو کې کار کوي او یا هم د کسب د زده‌ کولو لپاره شاګردي کوي، د جنسي ځورونې له ګواښ سره مخامخ دي.

دغه کمېسیون د افغانستان جمهوري ریاست څخه غوښتي دي، چې د زیانمنو ماشومانو د رواني او ټولنیز ملاتړ لپاره ځانګړي مرکزونه جوړ کړي او دغه راز د پوهنې وزارت ته یې سپارښتنه کړې، چې له ښوونځیو څخه نظارت زیات کړي.

د ګارډین ورځپاڼې شاوخوا درې میاشتې مخکې په لوګر ولایت کې د مدني فعالانو د موندونو په حواله د ماشومانو د جنسي ځورونې په اړه راپور خپور کړ.

د دغه راپور له خپریدو وروسته د افغانستان د ملي امنیت ریاست د لوګر دوه تنه مدني فعالان ونیول، خو له کورنیو او نړیوالو غبرګونونو وروسته یې د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون ته وسپارل.

د بشري حقونو د څار نړیوال سازمان هم د فبروري په ۱۳مه په خپل یو راپو رکې وویل، چې د جنوبي آسیا هیوادونو مشران پر ماشومانو د جنسي تیري له قُربانیانو او د هغوی کورنیو څخه د قانوني او رواني ملاتړ په برخه کې پاتې راغلي دي.

همداراز په دې راپور کې، په لوګر ولایت کې د ښوونځیو پر زده‌کوونکو د جنسي تیري مسلې ته په اشارې ویل شوي، وروسته له هغې چې د لوګر په ښوونځیو کې پر ماشومانو د پراخ جنسي تیري په اړه راپورونه نشر شول، په تړاو یې ناسم اقدامات ترسره شول.

افغان ټيم د اروپا روباټ جوړونکو سیالیو ته لار وموندله

د روبات جوړوونکو انجونو د چین په نړیوالو سیالیو کې د ویاړ مډال په ګټلو سره، د اروپا روباتیکو سیالیو ته لار پیدا کړه.

د افغانستان د روبات جوړوونکو د لوبډلې مسوول محمود رضايي امریکا غږ ته وویل، د چین د روبات په نړیوالو سیالیو کې، چې د نړۍ د مختلفو هیوادونو د ۱۱۳ لوبډلو په ګډون په “چانګ کینګ” ښار کې وشوې، افغانستان د ویاړ مډال ترلاسه کړ.

د چین د روباتیکو نړیوالو سیالیو د کم عمره لوبغاړو د زیرک ښار (Smart Cities Junior)په برخه کې، د هرات ولایت دریو نجونو د افغانستان په استازیتوب ګډون کړی درلود.

د ښاغلي رضايي پر وینا دا افغان انجونې به د روان عیسوي کال په نومبر کې د مجارستان په کوربه‌توب د اروپا د روبات په نړیوالو سیالیو کې هم ګډون وکړي.

هغه زیاته کړه، چې د افغانستان لوبډلې د چین په سیالیو کې له یو زیرک روبات سره، چې د رنګونو د تشخیصولو او د وسایلو د ځای پر ځای کولو وړتیا درلوده، ګډون کړی وو.

ښاغلي رضايي وویل، چې افغان لوبډله به د اروپا سیالیو ته د چمتوالي لپاره د پروګرامونو په لیکلو سره پر همدې روبات کار وکړي.

ټاکل شوې چې د اروپا په نړیوالو روباتیکو سیالیو کې د نړۍ د مختلفو هیوادونو نږدې سل لوبډلې ګډون وکړي.

اروپایي ټولنې جمهور رئیس غني ته مبارکي ورکړه

ویل کيږي چې اروپایي ټولنه دیته سترګې په لار ده چې د جمهور رئیس محمد اشرف غني تر مشرۍ لاندې د افغانستان د نوي حکومت سره په ګډه کار وکړي.

یوه اعلامیې کې د افغانستان د انتخاباتو د کمیسونونو کار ستایل شوی. په اعلامیه کې ویل شوي ” اروپایي ټولنه د انتخاباتو د نظم ادارې ستایي چې د ننګونو باوجود یې خپل کار وکړ.”

دغه اروپایي چارواکي همدرانګه ویلي چې اروپایي اتحادیې تل په افغانستان کې د اساسي او اداري کاري چوکاټونو ملاتړ کړی دی.

جوسیپ بوریل همدرانګه د جمهور رئیس محمد اشرف غني دا ژمنه هم وستایله چې وایي داسې یو حکومت به جوړوي چې ټولو ته پکې برخه ورکړل شي او د ټولو خواو استازي پکې شامل وي.

دغه اروپایي چارواکي ټینګار کړی چې تر دې وروسته مهم اقدام باید د ټول شموله سولې پروسې د ملاتړ لپاره د یووالي یقیني کول وي.

په اعلامیې کې ویل شوي چې د سولې دا فرصت باید د لاسه ورنکړل شي او پکې زیاته شوې چې “اروپایي ټولنه د سولې د پروسې ملاتړ ته چمتو ده.”

د بهرنیو اړیکو او سیاسي پالیسۍ په چارو کې د د اروپایي ټولنې جګپوړي استازي، جوسیپ بوریل همدارنګه ویلي اروپایي ټولنه په افغانستان کې په اوږ مهال کې د سیاسي او اقتصادي اصلاحاتو ملاتړ کوي چې د قانون حاکمیت لا قوي شي چې دا د ټول افغان ولس اساسي حق دی.

په کابل کې د ملګرو ملتونو سیاسي دفتر یا یوناما د جمهوري ریاست د انتخاباتو د وروستۍ نتیجې د اعلان په هکله په اعلامیه کې چې د احتیاط نه پکې کار اخیستل شوی ویلي چې ” د نوي حکومت هرکلی کوي او چمتو دي چې ګډ کار ورسره وکړي.”

د یوناما په اعلامیې کې ویل شوي ” د کاندیدانو او د هغوي د پلویانو د اندیښنو نه خبر یو.” په اعلامیې کې همدرارنګه ویل شوي چې ملګري ملتونه به د ټولو سیاسي ګوندونو په شمول د افغانستان د ادارو ملاتړ ته دوام ورکړي او دکاندیدانو د غوښتنو ته د ځواب ویلو لپاره د انتخاباتو د تنظیم ادارو ته بې پرې او تخصصي سلا مشورې ورکوي.

هرات کې نجونو لپاره د سپورټي لوبغالي نشتوالئ

هرات ولایت کې ځیني سپورټي لوبغاړې وايي چې په دغه ولایت کې د نجونو لپاره ځانګړي لوبغالي نشته

دوی زیاتوي چې د نجونو لپاره د ځانګړو لوبغالو سره سپورټ ته د نجونو لېوالتیا زیاتیږي

لوبغاړې، مهناز حسیني په دې اړه وايي:«هرات کې د نجونو لپاره لوبغاړی اړین دی، ځکه چې دلته د نجونو لپاره لوبغاړی نشته. او ښځو ته دومره پام نه کیږي، او اړینه ده چې والیبال ته د نجونو لپاره ځانګړی لوبغالی جوړ شي

همداراز مژګان زیاتوي:«کله لوبغالي ته راځو، دېر وخت دلته نارینه وي. او د ښځو لپاره ځانګړی ځای نشته چې تمرین وکړي، او اسانیتاوې هم نشته

اوس مهال هرات کې د ټولنیزو ستونزو سره سره ډېر شمېر نجونو سپورټ ته مخه کړې ده

روزونکی، محمد میرویس سکندري څرګندوي:«که امکانات ووسي موږ کولی شو چې ښې لاسته راوړنې ولرو، ښه تمرین وکړو، اوس موږ په کمو اسانتیاوو سره ډېرې لاسته راوړنې لرو، ډېره لیوالتیا والیبال ته شته

له کلونو راهیسې هرات ولایت کې د نجونو لپاره د سپورټ مناسب ځای نشتوالی ستونزه.

په همدې حال کې د هرات د والیبار فدراسیون سرپرست، زمری سلجوقي وايي:«وخت د ښځو لپاره ځانګړی شوی دی، او هڅه کوو چې بودجه پیدا او دولت هم هوډ لري چې د ښځو لپاره ځانګړی لوبغالی جوړ کړي

هرات ولایت کې سیمه ییز چارواکي وايي په دې ولایت کې د والیبال، فوتبال، بایسکل ځغلونې، هند بال او څو نورو ورزشي څانګو ته ډېر شمېر نجونو مخه کړې ده.

محمد اشرف غني څوک دۍ

اشرف غني چې ۷۰ او د افغانستان برحاله ولسمشر دی، په ۱۳۲۸ هجري لمریز کال کې د افغانستان د لوګر په ولایت کې زېږېدلی دی.

نوموړی په ۱۹۷۷ کې له افغانستان څخه ووت او شاوخوا دوې لسیزې وروسته بېرته هېواد ته ستون شو. محمد اشرف غني د متحدو ایالتونو د کولمبیا د پوهنتون څخه په انسان پېژندنې کې دوکتورا لري.

ښاغلي غني په نړیوال بانک کې د ۱۱ کلونو کار وروسته، په ۲۰۰۲ کال کې افغانستان ته ستون شو، د ملګرو ملتونو سره یې کار پیل کړ او ورپسې د مرستو د همغږۍ د ادارې مشر شو.

اشرف غني چې هغه مهال یې د احمدزي تخلص هم کاروه، د ولسمشر حامد کرزي لخوا په ۱۳۸۴ کې د ماليي وزیر په توګه وټاکل شو. دی د افغانستان د ماليې یو بریالی وزیر بلل کېږي. د ده په وزارت کې افغانستان د نویو بانک نوټونو خاوند شو.

ښاغلي غني د ۲۰۰۹ کال ولسمشرۍ په ټاکنو کې یوازې څلور سلنه رایې وګټلې، تر ټاکنو وروسته د کابل پوهنتون د مشر په توګه وټاکل شو. ښاغلی غني بیا وروسته د نړیوالو ځواکونو څخه افغان ځواکونو ته د واک د انتقال د بهیر مشري وکړه.

د ۲۰۱۴ کال د ناندریزو ټاکنو په پاې کې، ښاغلي غني،‌ د امریکا د هغه مهال د باندنیو چارو وزیر په منځګړیتوب، له ډاکټر عبدالله عبدالله سره د ملي یووالي د حکومت د جوړولو تړون لاسلیک کړ.

محمد اشرف غني په درېیم ځل هم د افغانستان د جمهوري ریاست انتخاباتو ته کاندید شو. د هغه لمړی مرستیال امرالله صالح او دویم یې سرور دانش دي.

د ۲۰۱۹ کال د سپتمبر په ۲۸ نېټه د افغانستان د جمهوري ریاست انتخابات وشول چې شاوخوا پنځه میاشتې وروسته د ۲۰۲۰ کال د فبرورۍ په ۱۸ نېټه یې نتایج اعلان شول.

حوا علم نورستانۍ وویل چې محمد اشرف غني (١٨٢٣٩۴٨) رایو له جملې څخه یې (۹۲۳۵۹۲) رایې ګټلې چې د ټولو رایو ۵۰.۶۴ فیصده کیږي، په دې حساب هغه د افغانستان د جمهوري ریاست د ټاکنو ګټونکی دی.